Quy hoạch mạng lưới đường sắt: Hàng loạt nhà ga kết nối cảng biển, sân bay, logistics

Theo Điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được Bộ Xây dựng ban hành, mạng lưới đường sắt quốc gia sẽ được định hướng kết nối với các đầu mối giao thông lớn, cảng biển, cảng hàng không, cảng cạn và các trung tâm logistics tại các nhà ga. 

Đây là cơ sở để các địa phương, nhà đầu tư triển khai các dự án, đồng thời tích hợp vào quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống quy hoạch.

Ga Nam Hải Phòng sẽ là đầu mối kết nối đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng với các cảng biển Đình Vũ, Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn. (Ảnh: Phối cảnh ga Nam Hải Phòng).

Cụ thể, quy hoạch định hướng 14 nhà ga trở thành đầu mối kết nối với các cảng biển. Trong đó, ga Nam Hải Phòng kết nối các cảng biển khu vực TP Hải Phòng với tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; ga Cái Lân kết nối cảng Cái Lân (tỉnh Quảng Ninh) với tuyến đường sắt Kép - Hạ Long - Cái Lân.

Tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM được định hướng kết nối với các cảng biển dọc trục Bắc - Nam tại 9 nhà ga. Tại Lâm Đồng, ga Phan Thiết kết nối với cảng Phan Thiết thông qua tuyến Bình Thuận - Phan Thiết.

Ở khu vực phía Nam, ga Thị Vải kết nối với cảng Thị Vải (TP.HCM) thông qua tuyến Biên Hòa - Vũng Tàu; ga Thạnh Đức kết nối với cảng Hiệp Phước (TP.HCM) thông qua tuyến TP.HCM - Cần Thơ.

Đối với kết nối với các cảng hàng không, quy hoạch định hướng các ga tại nhiều tỉnh, thành phố trở thành đầu mối kết nối trực tiếp với hệ thống hàng không.

Trong đó, ga Long Thành kết nối Cảng hàng không quốc tế Long Thành với đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam; các ga Bình Triệu, Thủ Thiêm kết nối với Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Tại miền Trung, ga Đà Nẵng (mới) kết nối với Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng; các ga đầu mối khu vực Hà Nội kết nối với hai cảng hàng không Nội Bài và Gia Bình; ga Cát Bi kết nối với Cảng hàng không quốc tế Cát Bi (Hải Phòng).

Với đường thủy nội địa, quy hoạch định hướng 2 ga kết nối với cảng thủy, gồm ga Việt Trì trên tuyến Yên Viên - Lào Cai kết nối với cảng Việt Trì (tỉnh Phú Thọ) và ga Ninh Bình trên tuyến Hà Nội - TP.HCM kết nối với cụm cảng Ninh Bình - Ninh Phúc.

Đáng chú ý, điều chỉnh quy hoạch định hướng 13 ga trở thành đầu mối kết nối đường sắt quốc gia với các cảng cạn, trung tâm logistics tại các tỉnh, thành phố.

Trong số này có nhiều cảng cạn, trung tâm logistics quy mô lớn, nhu cầu vận chuyển hàng hóa cao như Khu trung chuyển hàng hóa và logistics cửa khẩu Hữu Nghị, Trung tâm logistics khu vực Đông Nam Bộ...

Mạng lưới đường sắt cũng được định hướng kết nối với các tuyến đường sắt chuyên dùng phục vụ vận chuyển hàng hóa đến các khu vực sản xuất, như mỏ apatit ở Lào Cai, các khu vực khai thác than tại Quảng Ninh...

Bên cạnh đó, quy hoạch dự kiến hình thành các ga đầu mối kết nối nội vùng, tạo cơ sở để các địa phương quy hoạch, đầu tư các tuyến đường sắt địa phương và phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Tại Hà Nội, các ga chính của đầu mối đường sắt gồm Ngọc Hồi, Gia Lâm, Yên Thường và Thường Tín (mới). Tại TP.HCM, các ga chính của đầu mối đường sắt gồm Thủ Thiêm, An Bình, Tân Kiên và Trảng Bom.

Kỳ Nam