Quy hoạch đường sắt quốc gia: Việt Nam dự kiến xây mới 16 tuyến

Bộ Xây dựng vừa ban hành quyết định phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Điểm nhấn quan trọng trong quy hoạch lần này là việc xác định 16 tuyến đường sắt xây dựng mới, ưu tiên phát triển các hành lang vận tải liên vùng và kết nối quốc tế.

Điều chỉnh mạng lưới đường sắt hiện hữu

Theo quy hoạch điều chỉnh, mạng lưới đường sắt hiện có của Việt Nam bao gồm 7 tuyến với tổng chiều dài khoảng 2.510km. Bộ Xây dựng định hướng đầu tư 6 tuyến trong giai đoạn trước và sau năm 2030, chủ yếu là khổ 1.000mm, bao gồm các trục chính: Hà Nội - TP.HCM (1.726km), Hà Nội - Lào Cai (296km) và Hà Nội - Hải Phòng (102km).

Việt Nam sắp có thêm 16 tuyến đường sắt mới. Ảnh minh họa

Đáng chú ý, tuyến đường sắt Kép - Chí Linh sẽ được điều chỉnh thành tuyến Kép - Hạ Long - Cái Lân. Các tuyến khổ lồng 1.000-1.435mm như Hà Nội - Thái Nguyên (55km) và Hà Nội - Lạng Sơn (167km) cũng nằm trong danh mục quản lý và đầu tư đến năm 2050. Riêng tuyến Kép - Lưu Xá dài 56km với khổ 1.435mm dự kiến sẽ được triển khai sau năm 2030.

Lộ trình triển khai 16 tuyến đường sắt xây mới

Quy hoạch xác định 16 tuyến đường sắt mới sẽ sử dụng khổ tiêu chuẩn 1.435mm. Trong đó, 10 tuyến trọng điểm được triển khai trong giai đoạn trước và sau năm 2030, chia theo các khu vực trọng điểm:

Khu vực phía Bắc: Gồm các tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng (363km), Hà Nội - Đồng Đăng (156km), Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái (187km) và đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn thuộc tuyến vành đai phía Đông Hà Nội (31km).
Khu vực phía Nam: Tập trung vào các trục Biên Hòa - Vũng Tàu (132km), TP.HCM - Lộc Ninh (128km), TP.HCM - Cần Thơ - Cà Mau (320km) và tuyến An Bình - Sài Gòn - Tân Kiên (33km).
Khu vực miền Trung: Ưu tiên tuyến Vũng Áng - Mụ Giạ (105km) và khôi phục tuyến Tháp Chàm - Đà Lạt (84km).

Sau năm 2030, 6 tuyến còn lại sẽ được định hướng đầu tư bao gồm: Tuyến kết nối liên vùng Đà Nẵng - Quảng Ngãi - Gia Lai - Đắk Lắk - Lâm Đồng - Đồng Nai (555km); Ninh Bình - Hưng Yên - Hải Phòng (64km); vành đai phía Tây Hà Nội đoạn Ngọc Hồi - Thạch Lỗi (54km); TP.HCM - Mộc Bài (61km); Mỹ Thủy - Lao Bảo (114km) và Thái Nguyên - Tuyên Quang - Lào Cai (73km).

Đường sắt tốc độ cao và kết nối quốc tế

Đối với hệ thống đường sắt tốc độ cao, quy hoạch xác định hai tuyến huyết mạch. Tuyến Bắc - Nam dài 1.541km sẽ được đầu tư theo hai giai đoạn trước và sau năm 2030. Trong khi đó, tuyến Hà Nội - Quảng Ninh được xếp vào danh mục ưu tiên đầu tư ngay trong giai đoạn trước năm 2030.

Về định hướng kết nối quốc tế, Việt Nam sẽ tập trung phát triển các tuyến đường sắt ven biển kết nối với Trung Quốc (Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái), kết nối với Lào (Mỹ Thủy - Lao Bảo) và Campuchia (TP.HCM - Tây Ninh). Việc đầu tư sẽ được thực hiện phân kỳ, phù hợp với khả năng huy động nguồn lực và nhu cầu vận tải thực tế.

Đến năm 2050, Bộ Xây dựng đặt mục tiêu hiện đại hóa toàn diện hệ thống đường sắt hiện có, nâng cao năng lực khai thác hành khách và hàng hóa. Một số tuyến đường sắt cũ có thể được nghiên cứu chuyển đổi công năng, giao về cho địa phương quản lý để vận hành hiệu quả hơn, gắn liền với các đầu mối cảng biển và khu công nghiệp.

Tuệ Nhân