Quy định ưu đãi cần dễ hiểu, dễ làm

Theo Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP, người dân có thể được giảm 10% lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng đối với nhà, đất nhận chuyển nhượng đối với giao dịch qua VNeID.

Được ban hành ngày 9/7/2026, Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP của Chính phủ về phát triển công dân số có nhiều nội dung đáng chú ý, nhất là chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ đối với một số tài sản đăng ký từ lần thứ hai trở đi.

Theo đề xuất, người dân có thể được giảm 10% lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng đối với nhà, đất nhận chuyển nhượng. Cụ thể, đối với ô-tô chở người từ 9 chỗ trở xuống, mức giảm được đề xuất là 50% khi nộp lệ phí trước bạ lần thứ hai trở đi. Riêng xe máy thuộc diện nộp lệ phí trước bạ từ lần thứ hai trở đi được đề xuất miễn toàn bộ khoản lệ phí này, tương đương mức giảm 100%.

Điểm mới là những ưu đãi trên được gắn với việc sử dụng định danh điện tử. Người nộp lệ phí trước bạ phải có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, thực hiện khai, nộp lệ phí theo phương thức do cơ quan thuế hướng dẫn, đồng thời đáp ứng điều kiện về dữ liệu được tích hợp trên VNeID.

Với mức ưu đãi đã được xác định khá cụ thể, đề xuất miễn, giảm lệ phí trước bạ khi giao dịch qua VNeID được kỳ vọng thúc đẩy công dân số. Tuy nhiên, khi xây dựng dự thảo Thông tư quy định mức thu, miễn một số khoản phí, lệ phí này, từ góc độ cơ quan soạn thảo, Bộ Tài chính cho rằng, cách xác định điều kiện để được hưởng vẫn còn những điểm cần làm rõ.

Cụ thể, theo Bộ Tài chính, cụm từ “đáp ứng một trong các điều kiện” tại Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP chưa cho thấy rõ người dân chỉ cần đáp ứng một yêu cầu hay phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu trong cùng một nhóm điều kiện?

Điều đáng bàn là ưu đãi lần này được gắn trực tiếp với việc sử dụng định danh điện tử. Với nhà, đất, cần xác định rõ thông tin được tích hợp trên VNeID thuộc về chủ thể nào trong giao dịch. Tương tự, đối với ô-tô, xe máy khi ưu đãi gắn với thông tin đăng ký xe, quyền sở hữu tài sản và các thông tin, giấy tờ được tích hợp.

Nếu điều kiện hưởng không đủ rõ, người dân rất dễ lúng túng ngay từ khâu xác định mình có thuộc diện được giảm hay không. Đơn cử, nếu quy định “đáp ứng một trong các điều kiện” thì phải nói thật rõ một điều kiện ở đây được hiểu như thế nào. Dữ liệu cần tích hợp là của bên chuyển nhượng hay bên nhận chuyển nhượng cũng phải xác định cụ thể. Người dân đọc quy định phải biết mình cần làm gì, không nên đến khi thực hiện thủ tục mới phát hiện còn thiếu điều kiện.

Mặt khác, khi thông tin về định danh, thuế, đăng ký phương tiện hoặc tài sản đã có trong hệ thống và có thể xác thực, nên hạn chế việc yêu cầu người dân cung cấp lại dưới một hình thức khác. Nếu giao dịch đã thực hiện trên môi trường số nhưng vẫn phải quay về quy trình giấy tờ, mục tiêu số hóa sẽ khó đạt được như kỳ vọng.

Thiết nghĩ, một chính sách được thiết kế để khuyến khích người dân chuyển sang giao dịch số thì thủ tục đi kèm trước hết phải rõ ràng và thuận tiện. Những khái niệm có thể dẫn tới nhiều cách hiểu cần được xử lý trước khi chính sách có hiệu lực, nhất là khi chúng liên quan trực tiếp đến quyền được hưởng ưu đãi.

Không chỉ vậy, Nghị quyết này cũng chỉ có hiệu lực từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/2/2027. Nghĩa là cũng chỉ còn khoảng 6 tháng để người dân có cơ hội thụ hưởng những ưu đãi khuyến khích của nhà nước.

Do đó, việc Bộ Tài chính lựa chọn xây dựng một thông tư riêng thay vì sửa đổi trực tiếp nhiều văn bản hiện hành, tránh việc phải tiếp tục sửa đổi để khôi phục các quy định trước đó khi chính sách hết hiệu lực là phương án cần thiết, khả thi ■

Bắc An