Quy định cụ thể trách nhiệm từng khâu trong hoạt động xuất bản

Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh. Ảnh: CẨM HÀ

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại phiên họp sáng nay, 15-7.

Trình dự luật, Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh nêu một số nội dung chính như: lần đầu tiên bổ sung quy định về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông, cho phép hình thành các nhóm công ty hoạt động theo mô hình công ty mẹ - con để nâng cao năng lực cạnh tranh; bổ sung khái niệm và quy định quản lý đối với hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng.

Đặc biệt, dự thảo luật quy định chuyển mạnh từ phương thức "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh (ví dụ: chuyển từ cấp phép sang thông báo đối với hoạt động phát hành).

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: CẨM HÀ

Tuy nhiên, để ngăn chặn các nội dung vi phạm, điều cấm, dự thảo quy định trách nhiệm rất cụ thể cho từng khâu. Theo đó, người đứng đầu nhà xuất bản phải đảm bảo nội dung xuất bản phẩm phát hành đúng với bản nộp lưu chiểu và thực hiện các biện pháp kỹ thuật để ngăn chặn can thiệp trái phép vào nội dung; phải dừng phát hành ngay lập tức khi có yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước.

Biên tập viên sẽ bị thu hồi chứng chỉ hành nghề biên tập nếu để xảy ra sai phạm nội dung nghiêm trọng (xuất bản phẩm bị cấm lưu hành, tiêu hủy) hoặc có 2 xuất bản phẩm sai phạm nội dung trong 1 năm buộc phải sửa chữa mới được phát hành.

Đối với cơ sở phát hành và nhập khẩu, dự thảo nghiêm cấm tàng trữ, phát hành xuất bản phẩm có nội dung xấu, độc hoặc không có nguồn gốc hợp pháp. Khi phát hiện xuất bản phẩm có nội dung vi phạm, phải dừng phát hành, báo cáo cơ quan thẩm quyền và tiến hành tái xuất (đối với hàng nhập khẩu) hoặc tiêu hủy.

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, về quản lý phát hành, cơ quan thẩm tra tán thành việc chuyển sang cơ chế thông báo hoạt động, nhưng đề nghị Chính phủ phải có cơ chế hậu kiểm chặt chẽ để đảm bảo an ninh tư tưởng và phòng chống sách lậu.

Đại biểu dự họp. Ảnh: CẨM HÀ

Ông Nguyễn Đắc Vinh cũng cho biết, có ý kiến lo ngại việc đưa "hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng" vào luật này có thể gây chồng chéo với các luật khác (như Luật Báo chí, Luật An ninh mạng) hoặc mở rộng quá mức phạm vi điều chỉnh. Bên cạnh đó, cần cân nhắc việc giao Chính phủ quy định chi tiết một số hành vi bị nghiêm cấm, vì nội dung này liên quan đến quyền con người (vốn được Hiến pháp quy định phải chế định bằng luật).

Về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông, cơ quan thẩm tra cho rằng, quy định như dự thảo còn hình thức, chung chung; cần rà soát kỹ để bổ sung, hoàn thiện; đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

Tổng kết thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nêu rõ, hồ sơ dự án luật cơ bản đủ điều kiện trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp không thường lệ vào tháng 8 tới.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu làm rõ tính phù hợp của việc luật hóa mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông.

ANH PHƯƠNG