Quy chế mới về hoạt động thanh tra trong ngành Kiểm sát nhân dân

Phát huy nhân tố tích cực; góp phần kiểm soát quyền lực

Quy chế này quy định về mục đích, nguyên tắc, thẩm quyền, nhiệm vụ quyền hạn của người ra quyết định thanh tra, đoàn thanh tra, quyền, nghĩa vụ của đối tượng thanh tra và trình tự, thủ tục tiến hành cuộc thanh tra trong ngành KSND.

Hoạt động thanh tra trong ngành KSND được thực hiện theo các quy định của Quy chế này; trường hợp Quy chế này không quy định thì thực hiện theo quy định của Luật Thanh tra năm 2025 và quy định pháp luật liên quan.

Quy chế này áp dụng đối với VKSND các cấp; công chức, viên chức, người lao động trong ngành KSND và cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan.

Viện kiểm sát quân sự thực hiện hoạt động thanh tra theo quy định của pháp luật và của Bộ Quốc phòng.

Về mục đích hoạt động thanh tra, Quy chế nêu rõ: Việc thanh tra nhằm phát hiện hạn chế, bất cập trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật và quy định của ngành KSND để kiến nghị với cơ quan, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền có giải pháp, biện pháp khắc phục.

Phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật; giúp cơ quan, đơn vị, cá nhân thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Phát huy nhân tố tích cực; góp phần kiểm soát quyền lực; nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước, quản lý nội bộ Ngành.

Đồng thời, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, đơn vị, cá nhân.

Hoạt động thanh tra trong ngành KSND tuân thủ những nguyên tắc sau: Do Viện trưởng VKSND tối cao lãnh đạo, chỉ đạo.

Tuân thủ nguyên tắc theo quy định tại Điều 4 Luật Thanh tra năm 2025, Điều 7 Luật Tổ chức VKSND năm 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).

Bảo đảm kỷ cương, kỷ luật theo quy định tại Điều 23 Luật Thanh tra năm 2025.

Bảo đảm kiểm soát quyền lực trong hoạt động thanh tra thông qua cơ chế giám sát Đoàn thanh tra hoặc các cơ chế khác theo quy định của pháp luật.

Mặt khác, Quy chế cũng nêu rõ các hành vi bị nghiêm cấm. Cụ thể là các hành vi theo quy định tại Điều 6 Luật Thanh tra năm 2025.

Tiết lộ thông tin thuộc bí mật nhà nước, bí mật công tác hoặc thông tin chưa được công khai theo quy định của pháp luật và của ngành KSND.

Thẩm quyền, đối tượng thanh tra

Cùng với đó, Quy chế cũng quy định về thẩm quyền, đối tượng thanh tra. Theo đó, Viện trưởng VKSND tối cao thanh tra đối với: Các đơn vị thuộc VKSND tối cao; công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý từ cấp vụ và tương đương trở xuống và người lao động thuộc VKSND tối cao.

VKSND cấp tỉnh; Viện trưởng, Phó Viện trưởng VKSND cấp tỉnh.

Quang cảnh Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026 do Thanh tra VKSND tối cao tổ chức. (Ảnh minh họa)

Các đối tượng quy định tại khoản 2 Điều này theo yêu cầu của Viện trưởng VKSND tối cao hoặc để làm rõ vấn đề liên quan đến đối tượng quy định tại điểm a, điểm b khoản 1 Điều 7 Quy chế này.

Viện trưởng VKSND cấp tỉnh thanh tra đối với: Các đơn vị cấp phòng thuộc VKSND cấp tỉnh; công chức, người lao động thuộc VKSND cấp tỉnh trừ Viện trưởng, Phó Viện trưởng VKSND cấp tỉnh.

VKSND khu vực; Viện trưởng, Phó Viện trưởng, công chức, người lao động thuộc VKSND khu vực.

Thanh tra VKSND có trách nhiệm tham mưu giúp Viện trưởng VKSND cấp mình trong việc thanh tra đối với các đối tượng nêu tại khoản 1, khoản 2 Điều này.

Nội dung, hình thức, phương pháp tiến hành thanh tra

Nội dung thanh tra gồm thanh tra kết quả chấp hành quy định của pháp luật, của VKSND về các công tác sau: Công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành để tổ chức thực hiện chức năng, nhiệm vụ.

Công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp.

Công tác tổ chức cán bộ, thi đua, khen thưởng, ứng xử khi thi hành công vụ, kỷ luật nội vụ và công tác quản lý nội vụ khác.

Công tác quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.

Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp.

Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trong ngành KSND.

Công tác khác theo yêu cầu của Viện trưởng VKSND.

Về hình thức, phương pháp tiến hành thanh tra: Thanh tra theo kế hoạch được tiến hành theo kế hoạch đã được Viện trưởng VKSND cấp mình quyết định phê duyệt.

Thanh tra đột xuất được tiến hành khi phát hiện cơ quan, đơn vị, công chức, viên chức, người lao động thuộc thẩm quyền thanh tra có dấu hiệu vi phạm pháp luật, quy định của ngành KSND hoặc theo yêu cầu của việc giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc do Viện trưởng VKSND cấp mình giao.

Cuộc thanh tra có thể được tiến hành trực tiếp hoặc trực tuyến từ xa dựa trên dữ liệu điện tử theo quy định của pháp luật và của VKSND.

Trường hợp tiến hành thanh tra trực tuyến, từ xa dựa trên dữ liệu điện tử hoặc kết hợp giữa thanh tra trực tiếp và thanh tra trực tuyến, từ xa dựa trên dữ liệu điện tử, Trưởng Đoàn thanh tra báo cáo rõ trong kế hoạch tiến hành thanh tra để người ra quyết định thanh tra xem xét.

Ngoài ra Quy chế cũng quy định về thời hạn thanh tra. Theo đó, thời hạn cụ thể của cuộc thanh tra do người ra quyết định thanh tra quyết định nhưng không vượt quá thời hạn sau: Cuộc thanh tra do Đoàn thanh tra VKSND tối cao tiến hành không quá 45 ngày, trường hợp phức tạp thì có thể gia hạn một lần không quá 30 ngày.

Cuộc thanh tra do Đoàn thanh tra VKSND cấp tỉnh tiến hành không quá 30 ngày, trường hợp phức tạp thì có thể gia hạn một lần không quá 15 ngày.

Thời hạn tạm dừng thanh tra theo quy định tại Điều 30 Quy chế này không tính vào thời hạn thanh tra.

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký, thay thế Quyết định số 186/QĐ-VKSTC ngày 10/6/2024 của Viện trưởng VKSND tối cao về việc ban hành Quy chế hoạt động thanh tra trong ngành Kiểm sát nhân dân.

P.V