Quốc gia Đông Nam Á đẩy mạnh sử dụng nhiên liệu sinh học

Malaysia đang đẩy mạnh sử dụng nhiên liệu sinh học (biodiesel) trong bối cảnh chi phí năng lượng tăng cao, đồng thời tìm cách giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu.

Với lợi thế từ ngành dầu cọ quy mô lớn, nước này hướng tới tăng tỷ lệ pha trộn nhiên liệu sinh học như một giải pháp dài hạn nhằm ứng phó với biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.

Áp lực chuyển đổi ngày càng lớn khi chính phủ phải chi hơn 1,8 tỷ USD mỗi tháng để trợ cấp chi phí nhiên liệu đang tăng mạnh. Trong bối cảnh đó, biodiesel - được sản xuất từ sinh khối như dầu cọ, ngô, mía và đậu nành - nổi lên như một lựa chọn thay thế đáng chú ý.

Sức hấp dẫn của biodiesel càng gia tăng khi giá loại nhiên liệu này hiện thấp hơn diesel truyền thống, sau những gián đoạn nguồn cung liên quan đến căng thẳng tại Trung Đông.

Nhân viên mặt đất tiếp nhiên liệu sinh học B20 cho băng chuyền hành lý di động tại Sân bay Quốc tế Kuala Lumpur, Malaysia. (Ảnh: Reuters)

Hạ tầng và nguồn cung

Hiện Malaysia áp dụng tỷ lệ pha trộn B10 cho các phương tiện giao thông, trong đó gồm 10% biodiesel và 90% diesel hóa thạch.

Chính phủ nước này yêu cầu các doanh nghiệp mở rộng sản xuất và nâng cấp hạ tầng nhằm tiến tới B15, xa hơn là B20 hoặc B30. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này không thể diễn ra trong thời gian ngắn.

Tính đến đầu năm nay, Malaysia có 34 kho phối trộn biodiesel, phần lớn được thiết kế theo tiêu chuẩn B10.

Ông Sang Yew Ngin, Thứ trưởng phụ trách Vụ Sinh khối và Nhiên liệu sinh học thuộc Bộ Đồn điền và Hàng hóa Malaysia, cho biết: "Điều đầu tiên chúng ta cần làm là nâng cấp toàn bộ cơ sở hạ tầng, nhưng việc nâng cấp không thể hoàn thành trong một ngày. Có thể mất một hoặc hai năm và cũng đòi hỏi chi phí vốn rất lớn".

Theo ước tính, Malayia cần khoảng 600 triệu ringgit (gần 4.000 tỷ đồng) để nâng cấp hệ thống cảng và cơ sở hạ tầng nhằm đáp ứng mục tiêu B30.

Dù hạ tầng còn hạn chế, các doanh nghiệp trong ngành cho rằng nguồn cung biodiesel vẫn đảm bảo.

Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Malaysia (MBA) ước tính các nhà sản xuất có thể cung cấp thêm 400.000 tấn biodiesel để phục vụ nhu cầu B15.

Chủ tịch MBA Tee Lip Teng cho biết: “Chúng tôi có tổng công suất sản xuất 2,4 triệu tấn mỗi năm. Năm ngoái, chúng tôi sản xuất khoảng 1,3 triệu tấn, trong đó 1 triệu tấn được sử dụng cho chương trình pha trộn nhiên liệu sinh học quốc gia”.

Ông nhấn mạnh: “Vì vậy, chúng tôi có đủ năng lực sản xuất để đáp ứng thêm nhu cầu 400.000 tấn biodiesel”.

Chi phí cũng là yếu tố quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi.

Ông Unnikrishnan Ramachandran Unnithan, CEO Tập đoàn SumWin, nhận định: “Hiện nay, dầu diesel gần 6,2 ringgit mỗi lít (khoảng 41.000 đồng), trong khi biodiesel khoảng 4,5 ringgit mỗi lít (khoảng 30.000 đồng). Có động lực kinh tế rõ ràng; không có lý do gì các ngành công nghiệp không chuyển sang mô hình kinh doanh sạch hơn”.

Phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu B20 trong một sự kiện quảng bá nhiên liệu sinh học tại Kuala Lumpur, Malaysia. (Ảnh: Malaysian Reserve)

Dư địa lớn

Các chuyên gia trong ngành cho rằng Malaysia không nên dừng ở B15, thậm chí không chỉ dừng ở mục tiêu B30 vào năm 2030.

Nhìn sang quốc gia láng giềng, Indonesia đã triển khai tỷ lệ pha trộn B50 tại các trạm nhiên liệu.

Dù là nhà sản xuất dầu cọ lớn thứ hai thế giới, Malaysia đang tụt lại trong việc sử dụng biodiesel. Nguyên nhân là bởi Malaysia có nguồn cung nhiên liệu hóa thạch nội địa lớn hơn và ít phụ thuộc vào nhập khẩu, nên áp lực chuyển đổi không cấp bách như Indonesia.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, Indonesia nhập khẩu 35,2% dầu thô trong năm 2023, gần gấp đôi mức 15,6% của Malaysia.

Giới chuyên gia cho rằng Malaysia cũng chưa khai thác hết tiềm năng phát triển nhiên liệu sinh học. Trong tổng sản lượng khoảng 20 triệu tấn dầu cọ mỗi năm, chỉ khoảng 1,3 triệu tấn, tương đương 6,5%, được sử dụng để sản xuất biodiesel.

“Chúng ta có rất nhiều tiềm năng để tăng sử dụng dầu cọ vì lợi ích của cả quốc gia”, Chủ tịch MBA Tee Lip Teng nhận định, đồng thời kêu gọi đẩy nhanh quá trình chuyển đổi và tránh quay lại tỷ lệ pha trộn thấp hơn khi áp lực bên ngoài giảm bớt.

“Vì vậy, hãy đạt B15 càng sớm càng tốt. Ngành công nghiệp đã sẵn sàng. Các công ty dầu khí cũng đã sẵn sàng. Khi đạt B15, chúng ta không quay lại B10 khi chiến tranh (Iran) kết thúc”, ông Tee nói.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn đối mặt một số thách thức. Một bộ phận người sử dụng phương tiện lo ngại việc tăng tỷ lệ biodiesel có thể ảnh hưởng đến động cơ về lâu dài nếu không được điều chỉnh phù hợp.

Dù vậy, chính phủ Malaysia khẳng định biodiesel sẽ đóng vai trò quan trọng trong chiến lược đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Ngoài yếu tố chi phí và an ninh năng lượng, loại nhiên liệu này còn giúp giảm tới 80% lượng khí thải nhà kính so với diesel truyền thống.

Hoa Vũ (Nguồn: Channel News Asia)