Quản lý thông tin tín dụng trên nền dữ liệu

Định hình cách tiếp cận quản lý mới

NHNN vừa công bố bản tổng hợp tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý của các bộ, ngành đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 58/2021/NĐ-CP về hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng.

Theo bản giải trình, điểm nổi bật trong quan điểm quản lý thông tin tín dụng của NHNN là đang có sự dịch chuyển mạnh sang hướng khai thác và quản trị dữ liệu. Ban soạn thảo hướng tới mục tiêu khai thác tốt dữ liệu sẵn có của Nhà nước, đồng thời mở rộng xử lý thủ tục trên môi trường điện tử và chuẩn hóa các yêu cầu về quản trị dữ liệu.

Tiếp thu ý kiến của Bộ Tài chính, Ban soạn thảo đã chỉnh lý dự thảo theo hướng cơ quan giải quyết thủ tục hành chính chủ động khai thác thông tin từ các cơ sở dữ liệu quốc gia thay vì yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại những giấy tờ đã có.

Đối với chế độ báo cáo, dự thảo cũng được sửa đổi theo hướng thực hiện hoàn toàn bằng phương thức điện tử, sử dụng chữ ký số theo quy định, thay thế hình thức gửi báo cáo giấy nhằm đồng bộ với lộ trình cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số của Chính phủ.

Đối với những góp ý của Bộ Nội vụ, dự thảo tiếp tục hoàn thiện quy định về khai thác Phiếu lý lịch tư pháp điện tử và chỉ yêu cầu doanh nghiệp bổ sung trong trường hợp không thể tra cứu hoặc dữ liệu chưa đầy đủ, chưa chính xác.

Ngoài ra, dự thảo cũng tiếp thu ý kiến về việc bổ sung quy định NHNN phải có văn bản trả lời và nêu rõ lý do trong trường hợp không cấp bản sao Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng. Quy định này góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong giải quyết thủ tục hành chính.

Không chỉ điều chỉnh quy trình thủ tục, theo Ban soạn thảo, dự thảo Nghị định đã được rà soát để bảo đảm thống nhất với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và các quy định pháp luật mới có liên quan. Các quy định về yêu cầu doanh nghiệp thông tin tín dụng phải xây dựng quy chế nội bộ về bảo vệ dữ liệu cá nhân, thực hiện đánh giá tác động xử lý dữ liệu đều được giữ lại và hoàn thiện theo hướng chi tiết, cụ thể hơn.

Mở dư địa hoàn thiện hạ tầng thị trường

Theo đánh giá của NHNN, sau quá trình tiếp thu, giải trình, dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định số 58/2021/NĐ-CP đang định hình rõ hơn cách thức vận hành của thị trường thông tin tín dụng trong giai đoạn mới. Trong đó, dự thảo phân định rõ hơn giữa điều kiện gia nhập thị trường với trách nhiệm của doanh nghiệp trong quá trình thu thập, xử lý và cung cấp thông tin tín dụng.

Cụ thể, đối với hoạt động thành lập doanh nghiệp cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng, dự thảo đã sửa đổi theo hướng cắt giảm một số điều kiện, thành phần hồ sơ và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Đối với doanh nghiệp đã được cấp phép, dự thảo bổ sung các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, quản trị dữ liệu và chuẩn hóa hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng nhằm phù hợp với các quy định pháp luật mới.

Theo đánh giá của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) và các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng, việc sớm ban hành Nghị định sửa đổi là cần thiết, phù hợp với giai đoạn phát triển mới của thị trường. Bởi đến nay, thị trường thông tin tín dụng tại Việt Nam đã mở rộng cả về số lượng doanh nghiệp tham gia lẫn nhu cầu kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Tính đến cuối 2025, ngoài Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC), đã có 3 doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động theo Nghị định 58/2021/NĐ-CP, bao gồm: PCB, KCI và FCBV. Mới đây, một doanh nghiệp khác là Công ty TNHH Thông tin Tín dụng NICE (NICE CI) cũng đã được NHNN cấp phép hoạt động. Đây là doanh nghiệp 100% vốn Hàn Quốc, trực thuộc NICE Group cho thấy thị trường đang tiếp tục mở rộng và thu hút thêm các nhà đầu tư quốc tế.

Trong các buổi làm việc với VNBA, đại diện các doanh nghiệp như PCB và KCI đều cho rằng, việc hoàn thiện hành lang pháp lý sẽ giúp thị trường thông tin tín dụng tại Việt Nam có cơ hội phát triển mạnh hơn cả về nguồn dữ liệu và hệ sinh thái sản phẩm. Khi nguồn dữ liệu được mở rộng, các doanh nghiệp sẽ có điều kiện phát triển thêm nhiều sản phẩm phân tích, chấm điểm và cảnh báo rủi ro thay vì chỉ cung cấp các báo cáo tín dụng truyền thống.

Ghi nhận từ thực tế cho thấy, hoạt động hợp tác giữa các chủ thể trên thị trường thông tin tín dụng cũng đang được mở rộng. Thời gian qua, PCB và FCBV đã triển khai trao đổi dữ liệu tín dụng, đồng thời mở rộng kết nối với KCI nhằm gia tăng nguồn dữ liệu đầu vào. Trong khi đó, CIC và NICE Information Service (Hàn Quốc) cũng đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác toàn diện về trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ dữ liệu tín dụng và phát triển các sản phẩm mới.

Những hoạt động hợp tác này cho thấy hạ tầng thị trường thông tin tín dụng đang từng bước được mở rộng theo hướng liên thông và chia sẻ dữ liệu. Việc hoàn thiện Nghị định sửa đổi được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn để các mô hình hợp tác tiếp tục phát triển, góp phần nâng cao chất lượng thông tin phục vụ hoạt động cấp tín dụng và quản trị rủi ro của hệ thống ngân hàng./.

Thạch Bình