SJC đang kinh doanh vàng, kim cương ra sao?

Những bê bối liên quan đến Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) chưa kịp lắng xuống thì lại xuất hiện diễn biến mới gây chú ý. Trong quá trình mở rộng điều tra chuyên án buôn lậu 30.000 viên kim cương xuyên quốc gia, Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố thêm 4 bị can được xác định là các mắt xích đưa hơn 3.400 viên kim cương nhập lậu vào hệ thống bán lẻ của SJC để tiêu thụ.

Nếu vàng miếng từ lâu đã là lĩnh vực kinh doanh chủ lực của SJC, thì nay mảng kinh doanh kim cương bất ngờ trở thành tâm điểm, làm dấy lên nhiều câu hỏi về quy trình quản lý và kiểm soát nguồn gốc hàng hóa của doanh nghiệp trong những năm qua.

Hơn 3.400 viên kim cương nhập lậu vào hệ thống bán lẻ của SJC để tiêu thụ.

Đáng chú ý, thời gian đường dây buôn lậu hoạt động được cơ quan điều tra xác định kéo dài trong giai đoạn 2022-2024, với hơn 3.400 viên kim cương có tổng giá trị ước tính trên 500 tỷ đồng được đưa vào hệ thống bán lẻ của SJC. Đây cũng là giai đoạn doanh nghiệp ghi nhận sự tăng trưởng mạnh về doanh thu.

Cụ thể, năm 2022, SJC đạt doanh thu thuần khoảng 27.154 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế gần 49 tỷ đồng. Năm 2023, doanh thu tăng lên 28.408 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt gần 61 tỷ đồng. Đến năm 2024, doanh thu tiếp tục tăng 13,3%, lên mức kỷ lục hơn 32.193 tỷ đồng, còn lợi nhuận sau thuế sau điều chỉnh tăng lên 388,7 tỷ đồng.

Sang năm 2025, bức tranh kinh doanh có sự đảo chiều khi doanh thu giảm 56,4%, xuống còn 14.031 tỷ đồng – mức thấp nhất trong bốn năm. Tuy nhiên, trái ngược với đà giảm của doanh thu, lợi nhuận sau thuế vẫn tăng lên 425,5 tỷ đồng.

Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản của SJC đạt hơn 2.500 tỷ đồng, tăng khoảng 14% so với đầu năm. Trong đó, hàng tồn kho lên tới hơn 2.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 80% tổng tài sản. Cơ cấu tồn kho chủ yếu là hàng hóa với khoảng 1.635 tỷ đồng, bên cạnh 239 tỷ đồng thành phẩm, 113 tỷ đồng chi phí sản xuất kinh doanh dở dang và gần 14 tỷ đồng nguyên vật liệu.

Dù sở hữu cơ cấu tài chính tương đối an toàn với nợ phải trả chỉ chiếm khoảng 23% tổng nguồn vốn và vay ngắn hạn ở mức thấp, khả năng thanh khoản của SJC vẫn cần được nhìn nhận thận trọng do tài sản ngắn hạn chủ yếu nằm ở hàng tồn kho.

Bên cạnh đó, báo cáo kiểm toán các năm 2023 - 2025 liên tục đưa ra ý kiến ngoại trừ liên quan đến hàng tồn kho và trích lập dự phòng. Kiểm toán viên cho biết chưa có đủ cơ sở đánh giá tính phù hợp của các khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho, đồng thời lưu ý những hạn chế trong kiểm kê, ghi nhận thuế thu nhập doanh nghiệp và ảnh hưởng từ vụ án liên quan đến một số cựu cán bộ SJC chưa được xác định đầy đủ.

Dù không đồng nghĩa báo cáo tài chính thiếu độ tin cậy, các ý kiến này cho thấy hàng tồn kho và hệ thống kiểm soát nội bộ vẫn là những vấn đề cần được theo dõi sát sao.

Thanh Thắng