Pù Luông: Giữ hồn bản sắc, hút khách bốn phương

Du khách trải nghiệm văn hóa bản địa tại Pù Luông

Khi văn hóa trở thành sức hút

Ẩn mình giữa núi rừng miền Tây xứ Thanh, Pù Luông được ví như “viên ngọc xanh” mà thiên nhiên ban tặng. Những thửa ruộng bậc thang uốn lượn theo sườn núi, những nếp nhà sàn mộc mạc nép mình bên rừng cùng tiếng suối róc rách tạo nên một không gian bình yên, hấp dẫn du khách tìm về.

Theo tiếng Thái, Pù Luông có nghĩa là “đỉnh cao nhất của làng”. Nơi đây sở hữu hệ thống rừng nguyên sinh phong phú, sông, suối, thác nước và nhiều hang động giữa những dãy núi đá vôi kỳ thú. Ở độ cao hơn 1.700 m, Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông trải rộng hàng chục nghìn hecta, được ví như “lá phổi xanh” của Thanh Hóa với hệ sinh thái đa dạng, hơn 598 loài động vật, trong đó có 51 loài quý hiếm.

Nhưng sức hấp dẫn của Pù Luông không chỉ đến từ thiên nhiên. Giữa đại ngàn, cộng đồng dân cư vẫn gìn giữ những phong tục, tập quán và nghề truyền thống lâu đời, tạo nên nền tảng để phát triển du lịch sinh thái gắn với văn hóa cộng đồng.

Tại thôn Đôn, chị Trang, chủ nhân Pù Luông Ecolodge cho biết, gia đình làm du lịch bắt đầu từ tình yêu với quê hương. Những ngôi nhà sàn vẫn được giữ gần như nguyên vẹn, chỉ bổ sung một số tiện nghi cần thiết để phục vụ du khách.

“Gỗ, tre và đá là những vật liệu chính chúng tôi sử dụng. Những vật liệu ấy không chỉ thân thiện với môi trường mà còn giúp giữ được hồn quê”, chị Trang chia sẻ.

Cách làm du lịch dựa trên những giá trị sẵn có giúp Pù Luông tạo dấu ấn riêng. Du khách đến đây không chỉ ngắm cảnh mà còn được sống chậm, hòa mình vào thiên nhiên và trải nghiệm đời sống của người dân bản địa.

Bản làng Pù Luông bình yên giữa đại ngàn xứ Thanh

Hồi sinh nghề truyền thống

Thôn Lũng Niêm là một trong những điểm đến thu hút du khách bởi nơi đây vẫn lưu giữ nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Thái. Chị Hà Thị Lý, người am hiểu nghề dệt thổ cẩm, cho biết trước đây nghề dệt chủ yếu phục vụ sinh hoạt gia đình. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của kinh tế thị trường, nhiều người trẻ rời quê đi làm khiến nghề truyền thống đứng trước nguy cơ mai một.

Du lịch cộng đồng đã tạo ra một hướng đi mới. Nhiều phụ nữ trong thôn quay trở lại với khung cửi, các nhóm dệt thổ cẩm dần hình thành để vừa bảo tồn nghề truyền thống, vừa tạo sản phẩm phục vụ du khách.

Du khách đến Lũng Niêm có thể trực tiếp ngồi bên khung cửi, tìm hiểu các công đoạn xử lý sợi, nhuộm màu, dệt hoa văn. Những sản phẩm như túi xách, gấu bông, đồ lưu niệm nhỏ được làm từ thổ cẩm không chỉ mang giá trị văn hóa mà còn tạo thêm thu nhập cho người dân.

Đây cũng là cách Pù Luông biến những giá trị văn hóa truyền thống thành nguồn lực phát triển, để người dân vừa giữ nghề, vừa có thêm sinh kế ngay trên quê hương.

Pù Luông mùa lúa, vẻ đẹp xanh níu bước du khách

Phát triển du lịch xanh, bền vững

Hơn 10 năm trước, tại các bản Đôn, Kho Mường... chỉ có một vài hộ mạnh dạn mở cửa đón khách. Khi ấy, người dân chưa biết nhiều đến khái niệm du lịch cộng đồng. Họ đơn giản nghĩ rằng có khách đến chơi thì nấu cơm, cho khách nghỉ lại.

Chính sự mộc mạc, chân thành ấy đã tạo ấn tượng sâu sắc với du khách, trở thành nền móng để du lịch Pù Luông phát triển.

Đến nay, toàn xã có gần 70 cơ sở lưu trú, tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương. Những cái tên như: Puluong Retreat, Pù Luông Ecolodge, Puluong Natura, Puluong Eco Garden... từng bước trở thành thương hiệu, đón hàng vạn lượt khách mỗi năm.

Thiên nhiên ưu ái ban tặng cho Pù Luông, Thanh Hóa vẻ đẹp hoang sơ, thơ mộng

Ở Pù Luông, “du lịch xanh” đang dần trở thành cách làm cụ thể. Nhiều cơ sở lưu trú sử dụng năng lượng tiết kiệm, hạn chế nhựa dùng một lần; người dân trồng thêm cây xanh, xử lý rác hữu cơ, giữ gìn nguồn nước và cảnh quan.

Nhờ liên tục làm mới sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và đẩy mạnh quảng bá, lượng khách đến Pù Luông ngày càng tăng. Theo thống kê, 6 tháng đầu năm 2026, xã Pù Luông đón khoảng 138,7 nghìn lượt khách tham quan, nghỉ dưỡng, tăng gần 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025. Doanh thu du lịch ước đạt khoảng 160 tỷ đồng.

Cùng với phát triển sản phẩm, địa phương tăng cường phối hợp với các đơn vị lữ hành, tổ chức xúc tiến du lịch, khảo sát và xây dựng các tour, tuyến mới. Công tác quản lý nhà nước, an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và xây dựng môi trường du lịch văn minh, thân thiện cũng được chú trọng.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Pù Luông Bùi Thị Hoa, địa phương xác định phát triển du lịch phải gắn với giảm nghèo, nâng cao thu nhập cho người dân; đồng thời bảo tồn bản sắc văn hóa Thái, phát huy các làng nghề truyền thống và gìn giữ cảnh quan, môi trường sinh thái.

Khi màn đêm buông xuống, Pù Luông lại mang một vẻ đẹp khác. Bên bếp lửa ở bản Hiêu, tiếng chiêng, tiếng khèn hòa cùng những điệu múa sạp. Du khách trong nước và quốc tế cùng nâng chén rượu cần, hòa mình vào không khí cộng đồng.

Du khách Lê Hà My đến từ Hà Nội chia sẻ: “Tôi rất thích cách người dân nơi đây giữ được văn hóa truyền thống mà không bị thương mại hóa. Tôi đã đi rồi, hôm nay vẫn muốn đi nữa. Mỗi con suối, cánh đồng đều như kể một câu chuyện”.

Với ông Leonardo, du khách đến từ Italia, Pù Luông để lại ấn tượng sâu sắc bởi sự hài hòa giữa rừng xanh, dòng suối, ruộng bậc thang và con người thân thiện. Đặc biệt, ông ấn tượng với cách người dân tôn trọng thiên nhiên trong từng chi tiết nhỏ.

Chính sự hài hòa giữa thiên nhiên, văn hóa và con người đang tạo nên sức hút riêng cho Pù Luông. Trong nhịp phát triển ngày càng nhanh, vùng đất này vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ và những giá trị bản địa. Đó cũng là nền tảng để Pù Luông từng bước khẳng định vị thế điểm đến du lịch xanh, cộng đồng và bền vững trên bản đồ du lịch Việt Nam.

Bài, ảnh: Nguyên Tình