Phối hợp triển khai công tác bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường chủ trì Hội nghị phát biểu ý kiến.

Đột phá từ cơ chế liên vùng và khung pháp lý đồng bộ

Thực hiện Kết luận số 75/KL-TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa XIV về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, công tác phối hợp giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường và thành phố Hà Nội đã chuyển biến mạnh mẽ theo chiều sâu. Điểm nhấn quan trọng là Luật Thủ đô (được Quốc hội thông qua ngày 23/4/2026), trong đó Điều 30 chính thức giao Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội giữ vai trò chủ đạo, điều phối cơ chế hợp tác liên tỉnh về môi trường đối với Vùng Thủ đô.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Thủ tướng Chính phủ dự thảo Quy chế phối hợp quản lý chất lượng không khí liên tỉnh đối với 8 tỉnh, thành phố miền bắc (Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên, Thái Nguyên, Phú Thọ, Ninh Bình), tạo hành lang pháp lý vững chắc để ứng phó với tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng.

Theo báo cáo tại hội nghị, ô nhiễm không khí tại Hà Nội tập trung chủ yếu vào bụi mịn, vượt 1,5-2 lần giới hạn cho phép, với nguyên nhân chính từ giao thông vận tải (25%), xây dựng và bụi đường (20%), đốt mở (12%) và bụi thứ cấp (27%). Trong khi đó, các lưu vực sông chảy qua Thủ đô như sông Nhuệ - Đáy và hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải vẫn chịu áp lực nặng nề từ nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý triệt để.

Để giải quyết căn cơ vấn đề này, tại Hội nghị, các chuyên gia, nhà quản lý đã thảo luận, thống nhất triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm. Về giao thông: Chuẩn bị hạ tầng với khoảng 500 trạm kiểm định để thực hiện lộ trình kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy từ ngày 1/7/2027; đồng thời áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 4, mức 5 đối với ô tô lưu thông trên địa bàn. Về hạ tầng quan trắc:Phối hợp vận hành hiệu quả mạng lưới trạm quan trắc chuẩn và lắp đặt bổ sung các thiết bị cảm biến đo nhanh (LCS) để nâng cao năng lực cảnh báo sớm, dự báo chất lượng không khí từ 5-7 ngày. Về xử lý nước thải và nguồn nước: Đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà máy xử lý nước thải tập trung (như Yên Xá), đưa vào vận hành trạm bơm dã chiến Xuân Quan để bổ cập nước, cải thiện dòng chảy và khả năng tự làm sạch cho hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải.

Tại Hội nghị, nhiều kiến nghị giải pháp từ địa phương cũng được đề xuất.

Chuyển biến tích cực trong quản lý chất thải rắn

Công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt của Thủ đô đã đạt bước tiến lớn khi tỷ lệ xử lý bằng công nghệ đốt phát điện nâng lên 82% (với các nhà máy lớn như Sóc Sơn và Seraphin đang vận hành ổn định), giảm tỷ lệ chôn lấp trực tiếp xuống còn 18%. Thành phố cũng đang triển khai thêm 5 dự án điện rác và xử lý chất thải mới (như Núi Thoong, Châu Can, mở rộng Sóc Sơn) nhằm tiến tới chấm dứt hoàn toàn việc chôn lấp rác trực tiếp.

Cùng với đó, việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn đang được đẩy mạnh thí điểm gắn liền với các mô hình kinh tế tuần hoàn, xử lý rác thải hữu cơ và tái chế phụ phẩm nông nghiệp, hạn chế triệt để tình trạng đốt rơm rạ tự phát.

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thành phố Hà Nội nhấn mạnh phương châm hành động xuyên suốt: “Dự báo chung - Hành động chung - Giảm phát thải đồng thời”. Trong thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cam kết tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Hà Nội hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu môi trường, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và thiết bị bay không người lái (UAV) trong giám sát nguồn thải.

Về phía Hà Nội, Thành phố sẽ quyết liệt gắn tiêu chí giảm thiểu ô nhiễm môi trường với đánh giá thi đua hằng năm của các sở, ban, ngành và chính quyền cơ sở; đồng thời kêu gọi sự chung tay của toàn xã hội trong việc xây dựng văn hóa "Công dân Thủ đô xanh", gìn giữ môi trường sống trong lành cho thế hệ tương lai.

Khúc Hồng Thiện