Nâng cao năng lực giảm nhẹ rủi ro thiên tai và ứng phó khẩn cấp

Ông Vũ Văn Tiến, Phó Cục trưởng Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai phát biểu tại khóa tập huấn. (Ảnh: Nguồn Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai)

Ngày 21/10, tại tỉnh Đồng Tháp, khóa tập huấn “Giảm nhẹ rủi ro thiên tai, phòng ngừa và ứng phó khẩn cấp” được tổ chức nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ chuyên trách, công chức làm công tác phòng, chống thiên tai cấp sở, ngành và cấp xã thuộc 6 tỉnh, thành phố: Cần Thơ, Tây Ninh, Vĩnh Long, An Giang, Đồng Tháp và Cà Mau.

Đây là hoạt động trọng tâm nằm trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường khả năng chống chịu rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu cho trẻ em thông qua lồng ghép giáo dục giảm thiểu rủi ro thiên tai tại Việt Nam” do Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai phối hợp Chính phủ Nhật Bản và UNICEF triển khai.

Tại hội thảo, các chuyên gia đã chia sẻ tình hình thiên tai diễn biến cực đoan, dị thường trên toàn cầu cũng như tại Việt Nam, đặc biệt lưu ý nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn nghiêm trọng trong mùa khô 2026-2027 dưới tác động của hiện tượng El Nino.

Các đại biểu dự khóa tập huấn. (Ảnh: Nguồn Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai)

Phát biểu tại khóa tập huấn, Phó Cục trưởng Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai Nguyễn Văn Tiến cho biết, biến đổi khí hậu cùng với sự ấm lên toàn cầu đang khiến tình hình thiên tai trên thế giới ngày càng diễn biến phức tạp, gia tăng cả về tần suất và cường độ. Chỉ tính riêng từ đầu năm 2026 đến nay, trên cả nước đã xảy ra 20 loại hình thiên tai trên các vùng miền.

Thiên tai xảy ra bất thường với nhiều đợt lốc, sét, mưa đá, nắng nóng trên diện rộng. Đối với các tỉnh, thành phố Cần Thơ, Tây Ninh, Vĩnh Long, An Giang, Đồng Tháp và Cà Mau, bên cạnh các loại hình thiên tai khác, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn là những nguy cơ cần đặc biệt quan tâm, nhất là trong mùa khô sắp tới. Những hiện tượng này có thể tác động trực tiếp đến nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và đời sống của người dân; đồng thời làm gia tăng nguy cơ sụt lún, sạt lở tại những khu vực nguồn nước trong kênh, rạch bị suy giảm.

Theo Báo cáo công tác ứng phó với tác động của El Nino năm 2026-2027 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi Thủ tướng Chính phủ, hiện tượng El Nino đã xuất hiện từ tháng 6/2026 và có khả năng tiếp tục duy trì đến khoảng gần giữa năm 2027. Tình trạng hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn có nguy cơ xảy ra trên phạm vi rộng trong mùa khô năm 2026-2027. Đây là vấn đề cần được chủ động theo dõi, chuẩn bị phương án ứng phó từ sớm, không để bị động khi nguồn nước suy giảm và tình trạng xâm nhập mặn gia tăng.

Nguy cơ hạn hán, thiếu nước do xâm nhập mặn có thể ảnh hưởng đến khoảng 85.800ha lúa vụ Đông Xuân 2026-2027, trong đó Tây Ninh khoảng 1.800ha, Đồng Tháp 20.000ha, Vĩnh Long 12.000ha, thành phố Cần Thơ 22.000ha và Cà Mau 30.000ha. Bên cạnh đó, khoảng 120.000ha diện tích lúa-tôm tại các khu vực canh tác chủ yếu sử dụng nước mưa có nguy cơ bị ảnh hưởng, trong đó An Giang khoảng 80.000ha và Cà Mau khoảng 40.000ha. Diện tích cây ăn trái có nguy cơ bị ảnh hưởng ước khoảng 45.000ha, tập trung tại Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và thành phố Cần Thơ.

Từ thực tế trên có thể thấy, công tác phòng, chống thiên tai đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của các cấp chính quyền, cơ quan chuyên môn, các sở, ban, ngành, tổ chức có liên quan và cộng đồng. Mỗi cơ quan, đơn vị cần phát huy vai trò, chức năng, nhiệm vụ của mình, đồng thời phối hợp chặt chẽ trong công tác tham mưu, chuẩn bị nguồn lực và tổ chức phòng ngừa, ứng phó khi thiên tai xảy ra. Việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác liên quan phòng, chống thiên tai là yếu tố quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai.

Lớp tập huấn sẽ tập trung vào việc trang bị kiến thức, kỹ năng để chính quyền và cán bộ cơ sở chủ động chuyển từ ứng phó bị động sang phòng ngừa từ sớm, từ xa. Các học viên được hướng dẫn phương pháp cập nhật bản tin dự báo, chủ động điều chỉnh lịch thời vụ, tích trữ nước, vận hành linh hoạt công trình thủy lợi và rà soát phương án cấp nước sinh hoạt dự phòng cho người dân. Đồng thời, chương trình đặc biệt nhấn mạnh vai trò cầu nối của lực lượng cán bộ cấp xã trong việc nắm bắt địa bàn, tuyên truyền và hướng dẫn cộng đồng ứng phó hiệu quả với các diễn biến bất thường của thời tiết.

TIẾN ĐẠT