Phố Wall chao đảo vì lo ngại bong bóng AI

Phố Wall chìm trong sắc đỏ khi cổ phiếu công nghệ và bán dẫn lao dốc, làm dấy lên lo ngại về hiệu quả đầu tư AI và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp - ảnh: AP

Nasdaq chịu sức ép lớn từ nhóm công nghệ

Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ xuất hiện sau khi kết quả kinh doanh của một số doanh nghiệp lớn không đủ xoa dịu những nghi ngại về triển vọng lợi nhuận và quy mô chi tiêu cho AI. Diễn biến này cho thấy nhà đầu tư đang đánh giá thận trọng hơn đối với các cổ phiếu đã tăng mạnh nhờ kỳ vọng vào công nghệ trí tuệ nhân tạo.

Kết thúc phiên giao dịch ngày 22/10 (giờ Mỹ), chỉ số S&P 500 giảm 93,74 điểm, tương đương 1,21%, xuống 7.663,43 điểm. Nasdaq Composite mất 694 điểm, tương đương 2,60%, xuống 26.008,86 điểm. Đây là phiên giảm mạnh nhất của Nasdaq kể từ đầu tháng 6. Ngược lại, Dow Jones tăng nhẹ 11,89 điểm, tương đương 0,02%, lên 52.867,98 điểm. Chỉ số Russell 2000 đại diện cho nhóm doanh nghiệp vốn hóa nhỏ tăng 0,1%, lên 2.784,03 điểm.

Đà giảm của nhóm công nghệ tạo sức ép lớn lên các chỉ số chính, dù số cổ phiếu tăng giá trên thị trường vẫn nhỉnh hơn số giảm tại sàn New York. Điều này phản ánh sự phân hóa đáng kể giữa các nhóm ngành, thay vì một đợt bán tháo đồng loạt trên toàn thị trường.

Tâm điểm chú ý là nhóm cổ phiếu bán dẫn, vốn đóng góp quan trọng vào đà tăng của thị trường trong năm nay. Chỉ số bán dẫn Philadelphia giảm 6,7%, ghi nhận mức giảm theo tỷ lệ phần trăm mạnh nhất kể từ ngày 23/6. Các cổ phiếu Intel, AMD, Sandisk và Marvell đồng loạt mất hơn 8%.

Diễn biến trên cho thấy dòng tiền đang trở nên thận trọng trước triển vọng tăng trưởng của ngành bán dẫn. Khi định giá cổ phiếu phản ánh phần lớn kỳ vọng tích cực, những dấu hiệu bất ổn về lợi nhuận hoặc hiệu quả đầu tư có thể khiến nhà đầu tư nhanh chóng điều chỉnh danh mục.

Dù vậy, mức giảm sâu của nhóm công nghệ chưa đồng nghĩa toàn bộ thị trường đã bước vào xu hướng suy yếu. Việc Russell 2000 tăng điểm và số cổ phiếu tăng giá nhỉnh hơn số giảm trên sàn New York cho thấy một bộ phận nhà đầu tư vẫn tìm kiếm cơ hội ở các nhóm ngành ít chịu ảnh hưởng trực tiếp từ làn sóng điều chỉnh cổ phiếu AI.

Chi tiêu AI trở thành tâm điểm lo ngại

Một trong những nguyên nhân chính khiến thị trường chịu áp lực là phản ứng tiêu cực của nhà đầu tư trước kết quả kinh doanh và kế hoạch đầu tư của các tập đoàn công nghệ lớn.

Cổ phiếu Meta Platforms giảm 7%, mặc dù doanh nghiệp sở hữu Facebook công bố kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng của giới phân tích. Theo Reuters, Meta ghi nhận dòng tiền ra lần đầu tiên sau hơn một thập kỷ, trong bối cảnh chi phí đầu tư cho AI gia tăng. Kế hoạch huy động thêm vốn để phục vụ các dự án công nghệ cũng khiến thị trường chú ý đến khả năng chuyển hóa khoản đầu tư lớn thành lợi nhuận trong tương lai.

Trong khi đó, cổ phiếu Tesla giảm 3,1%, dù hãng xe điện ghi nhận dòng tiền tự do dương ngoài dự kiến trong quý và điều chỉnh giảm kế hoạch chi tiêu vốn cho năm 2026.

Những diễn biến này cho thấy kết quả kinh doanh khả quan chưa chắc đủ sức hỗ trợ giá cổ phiếu nếu triển vọng chi phí và lợi nhuận chưa đáp ứng kỳ vọng của thị trường. Với các doanh nghiệp công nghệ có mức định giá cao, nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến khả năng thương mại hóa AI, tốc độ thu hồi vốn và tác động thực tế của công nghệ đối với biên lợi nhuận.

Theo Reuters, Paul Nolte, cố vấn tài sản cấp cao kiêm chiến lược gia thị trường tại Murphy & Sylvest, nhận định áp lực hiện tập trung chủ yếu ở lĩnh vực công nghệ, nhóm ngành từng đóng vai trò nổi bật trong đà tăng của thị trường. Những nghi ngại về câu chuyện tăng trưởng của AI đang tác động trực tiếp đến các chỉ số có tỷ trọng cổ phiếu công nghệ lớn.

Tuy nhiên, mùa công bố kết quả kinh doanh quý III vẫn ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Dữ liệu LSEG được Reuters dẫn lại cho thấy, trong số 111 doanh nghiệp thuộc S&P 500 đã công bố kết quả tại thời điểm đó, khoảng 83% vượt kỳ vọng của giới phân tích. Điều này cho thấy áp lực bán hiện nay không hoàn toàn xuất phát từ sự suy giảm đồng đều của lợi nhuận doanh nghiệp, mà còn liên quan đến kỳ vọng định giá và mức độ hấp dẫn của từng nhóm cổ phiếu.

Thị trường bước vào giai đoạn chọn lọc

Tính từ đầu năm đến hết phiên 22/10, cả ba chỉ số chính của Phố Wall vẫn duy trì mức tăng đáng kể. S&P 500 tăng khoảng 11,9%, Nasdaq tăng 11,9%, còn Dow Jones tăng 10%. Russell 2000 dẫn đầu với mức tăng 12,2%, theo số liệu AP công bố.

Dù vậy, diễn biến phiên 22/10 cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn phân hóa rõ nét hơn. Kỳ vọng về AI vẫn là động lực dài hạn đối với ngành công nghệ, nhưng quy mô chi tiêu lớn, áp lực cạnh tranh và yêu cầu chứng minh hiệu quả đầu tư đang khiến nhà đầu tư thận trọng.

Trong ngắn hạn, hướng đi của Phố Wall có thể tiếp tục phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của các tập đoàn lớn, triển vọng lạm phát và tín hiệu chính sách từ Fed. Nếu doanh nghiệp không chứng minh được khả năng chuyển hóa đầu tư AI thành tăng trưởng lợi nhuận, nhóm cổ phiếu công nghệ có thể còn đối mặt với áp lực điều chỉnh.

Ngược lại, sự cải thiện của lợi nhuận doanh nghiệp và khả năng duy trì tăng trưởng kinh tế có thể giúp thị trường tìm được điểm cân bằng mới. Trong bối cảnh hiện tại, việc lựa chọn cổ phiếu dựa trên nền tảng lợi nhuận và định giá thay vì chạy theo kỳ vọng công nghệ đang trở thành yếu tố quan trọng đối với nhà đầu tư.

Nguyên Tình