Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan báo chí duy trì khí thế Chiến dịch 500 ngày đêm

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 quốc gia chủ trì cuộc họp. Ảnh: VGP

Chiều 13.8, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 quốc gia chủ trì cuộc họp với Văn phòng Ban Chỉ đạo, Tổ tham mưu giúp việc, Bộ Ngoại giao và Bộ Tư lệnh TP.HCM để đánh giá kết quả thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm thời gian qua, đồng thời rà soát các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách trong thời gian tới.

Báo cáo tại buổi làm việc, Thiếu tướng Đoàn Quang Hòa, Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội (Bộ Quốc phòng) cho biết, Chiến dịch 500 ngày đêm tiếp tục được triển khai quyết liệt, tập trung vào tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Đến ngày 13.8, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập 1.715 hài cốt liệt sĩ, đạt 24,5%. Trong đó, 691 hài cốt được quy tập trong nước, 174 tại Lào và 850 tại Campuchia. Có 13 mộ liệt sĩ tập thể, gồm 5 mộ tại Tuyên Quang và 8 mộ tại Công viên Lê Thị Riêng, TP.HCM.

Công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ được các địa phương đẩy mạnh, với số lượng trung bình 2.000-3.000 mẫu/ngày. Đến nay đã lấy mẫu tại 124.762 mộ liệt sĩ, đạt 58,4%; 9 địa phương đã hoàn thành nhiệm vụ lấy mẫu.

Công tác rà phá bom mìn đạt 11.793,6/22.725 ha, tương đương 51,9%; riêng vùng lõi Vị Xuyên đạt hơn 91%.

Cùng với các nhiệm vụ chuyên môn, mạng lưới tiếp nhận thông tin đa nền tảng của Chiến dịch được vận hành 24/7. Hệ thống tổng đài cùng báo chí và các kênh truyền thông số đã góp phần thu thập, lan tỏa thông tin về tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Riêng đối với Công viên Lê Thị Riêng, báo cáo tại buổi làm việc, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM cho biết, đến ngày 12/8, công tác quy tập tại Công viên Lê Thị Riêng đã tìm kiếm, quy tập được 293 hài cốt liệt sĩ, gồm 260 bộ hài cốt liệt sĩ đơn và 8 mộ tập thể với 33 bộ hài cốt liệt sĩ. Trong đó, 164 bộ hài cốt liệt sĩ có di vật.

Đến nay đã thực hiện tìm kiếm khai quật tại 2 rãnh mộ. Rãnh thứ ba đã xác định được vị trí. Đối với rãnh thứ tư và thứ năm, TP.HCM đang tiếp tục thẩm định thông tin do nhân chứng cung cấp.

Nêu ý kiến tại buổi làm việc, Đại tá Bùi Yên Tĩnh, Phó Cục trưởng Cục Tác chiến (Bộ Quốc phòng) cho biết, nguồn thông tin phục vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ ngày càng tăng về số lượng, chất lượng và đa dạng nguồn. Từ ngày 1.5 đến cuối tháng 7, đã lập 39 hồ sơ mộ liệt sĩ, trong đó 33 hồ sơ đang được rà soát, làm giàu thông tin.

Tuy nhiên, phần lớn dữ liệu vẫn là thông tin thô, phạm vi rộng. Việc tìm kiếm, quy tập chưa gắn chặt với nghiên cứu hồ sơ trận đánh, tư liệu; công tác ghi chép hồ sơ chưa đầy đủ, khiến việc xác định danh tính liệt sĩ về sau gặp nhiều khó khăn. Việc tiếp nhận, chia sẻ, lưu trữ và phân tích dữ liệu còn phân tán, thiếu quy chuẩn, chưa có bộ phận chuyên trách tại quân khu và địa phương.

Cục Tác chiến đề xuất thành lập các tổ nghiên cứu tại địa phương; ban hành quy trình thống nhất về tiếp nhận, trao đổi, quản lý dữ liệu; đẩy mạnh khai thác các trung tâm lưu trữ trong và ngoài nước và nhanh chóng vận hành Ngân hàng hồ sơ mộ liệt sĩ. Phần lõi của hệ thống dự kiến vận hành trong tháng 8 và đầy đủ trong tháng 9.2026.

Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan báo chí cần duy trì khí thế Chiến dịch 500 ngày đêm. Ảnh: VGP

Sau khi nghe các ý kiến thảo luận, phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ghi nhận tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực của Văn phòng Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc và các cơ quan, đơn vị tham gia thực hiện nhiệm vụ.

Phó Thủ tướng đánh giá cao kết quả tìm kiếm, quy tập tại Công viên Lê Thị Riêng, đồng thời yêu cầu tiếp tục thực hiện với tinh thần thận trọng, quyết tâm cao, hoàn thiện hồ sơ liên quan đến các mộ tập thể.

Về xác định danh tính, Phó Thủ tướng cho rằng việc lấy mẫu hài cốt ở thời điểm này là kịp thời, bởi càng để lâu dưới lòng đất, việc lấy mẫu và bảo quản càng khó khăn. Do đó, cần khẩn trương hoàn thiện điều kiện bảo quản, đồng thời đẩy nhanh nghiên cứu, ứng dụng hệ thống máy móc xác định ADN thế hệ mới.

Tuy nhiên, xác định danh tính liệt sĩ không thể chỉ dựa vào ADN. Trường hợp mẫu ADN bị đứt gãy, không còn khả năng phân tích, cần nghiên cứu phương pháp thực chứng trên cơ sở tổng hợp, đối chiếu nhiều nguồn tư liệu.

Phó Thủ tướng dẫn trường hợp liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, khi thông tin từ gia đình và các hồ sơ được tổng hợp, đối chiếu, qua đó cung cấp cơ sở xác định danh tính. Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Nội vụ đánh giá lại quy trình thực chứng và đề xuất phương án triển khai trong thời gian tới.

Theo Phó Thủ tướng, bên cạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính, nhiệm vụ đặc biệt quan trọng là hoàn thiện cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ và hồ sơ liệt sĩ.

Mục tiêu là phấn đấu hoàn thiện cơ bản hệ thống dữ liệu trong năm 2026, đồng thời tiếp tục làm giàu dữ liệu từ các nguồn trong nước và quốc tế.

Văn phòng Ban Chỉ đạo 515 được giao phối hợp với các địa phương, phấn đấu hoàn thành 130 bộ hồ sơ về thông tin liệt sĩ trong năm nay; xây dựng quy trình xử lý hồ sơ mộ liệt sĩ và mộ tập thể theo hướng rõ người, rõ việc, rõ thời gian và sản phẩm đầu ra.

Đồng thời, khẩn trương chuyển 33 bộ hồ sơ hiện có về các địa phương để tiếp tục xử lý; công khai thông tin trên các phương tiện truyền thông nhằm huy động thêm tư liệu từ nhân chứng, thân nhân và các tổ chức, cá nhân.

Văn phòng Ban Chỉ đạo cũng cần phối hợp phân tích, đánh giá các hồ sơ mộ tập thể có thông tin tương đối rõ, trước mắt tập trung vào 3 hồ sơ tại Quảng Trị và Quảng Ngãi.

Phó Thủ tướng yêu cầu Tổ giúp việc tập trung nghiên cứu hồ sơ 250 trận đánh lớn, tận dụng tối đa công nghệ và các nguồn tư liệu hiện có để xác định hồ sơ đã có gì, còn thiếu gì, cần xác thực nội dung nào và bổ sung nguồn tư liệu nào.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy mạnh công tác truyền thông, công khai thông tin về các hồ sơ mộ tập thể để huy động sự tham gia của nhân dân, cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và các tổ chức liên quan trong việc cung cấp thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập. Các cơ quan báo chí, truyền thông cần duy trì khí thế của Chiến dịch 500 ngày đêm, góp phần lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, khơi dậy trách nhiệm và tình cảm tri ân đối với các anh hùng liệt sĩ.

Đối với công tác chuyên môn, Phó Thủ tướng giao Văn phòng Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc phối hợp phân tích thông tin hồ sơ của một số mộ tập thể hiện đã rõ các thông tin cơ bản như khu vực mộ liệt sỹ tập trung Câu Nhi (Quảng Trị), nghĩa trang Bệnh viện 88 Quân khu Trị Thiên… để tổ chức hội thảo trong tháng 9.2026. Cùng với đó, nghiên cứu, hoàn thiện lộ trình xử lý hồ sơ của 250 trận đánh lớn, xác định rõ những nguồn tư liệu còn thiếu và đề xuất giải pháp tiếp cận, bổ sung cho các hồ sơ này.

Bộ Nội vụ phối hợp khai thác hồ sơ tài liệu có liên quan để đối chứng, phân tích, đánh giá; rà soát hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về mộ liệt sỹ, nghĩa trang liệt sỹ, cơ bản hoàn thành vào ngày 30.10, đảm bảo dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”.

Đánh giá việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng thời gian qua được triển khai tích cực, tạo sức lan tỏa lớn, góp phần khơi dậy tinh thần tri ân và khí thế của Chiến dịch 500 ngày đêm, song Phó Thủ tướng cho rằng, khối lượng công việc phía trước còn rất lớn, đòi hỏi phải thống nhất phương thức triển khai từ khâu thu thập, khai thác thông tin đến tổ chức thăm dò, khai quật, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ, nhất là đối với các mộ liệt sĩ tập thể.

Bộ Tư lệnh TP.HCM tiếp tục triển khai công tác tìm kiếm, quy tập tại Công viên Lê Thị Riêng theo nguyên tắc thận trọng, tỉ mỉ, khoa học và hiệu quả; đồng thời đánh giá kỹ kết quả giai đoạn 1, tổ chức lễ truy điệu và an táng đợt 1 trước dịp Quốc khánh 2.9. Thành phố cũng được giao rà soát 12 hồ sơ nghi có mộ tập thể liệt sĩ, chuẩn bị tổ chức các hội thảo khoa học để phục vụ công tác tìm kiếm, khai quật trong thời gian tới.

TÙNG QUANG