Những người lính “sao vuông” góp sức tìm tên các Anh hùng liệt sĩ

Khi chiến dịch được triển khai, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm nhân lực cho những phần việc chuyên môn mà còn phải huy động lực lượng tại chỗ để đáp ứng khối lượng công việc lớn tại các nghĩa trang. Đây cũng là lúc vai trò của lực lượng dân quân tự vệ được phát huy rõ nét.

Các đồng chí Dân quân tự vệ xã Yên Lạc thắp hương trước khi làm nhiệm vụ tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Yên Lạc.

Là một trong những dân quân đầu tiên tình nguyện tham gia Chiến dịch 500 ngày đêm, anh Đại Quang Chiến, xã Yên Lạc cùng đồng đội có mặt từ những ngày đầu khai quật các phần mộ liệt sĩ. Công việc bắt đầu từ động thổ, đào bới, chuẩn bị hiện trường và phục vụ các tổ công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ.

Đặc thù công việc diễn ra tại các nghĩa trang, trong điều kiện thời tiết tháng Bảy, tháng Tám thường xuyên mưa nắng thất thường. Sau những trận mưa, nền đất ướt, trơn trượt, việc đào bới càng khó khăn, trong khi nhiều phần mộ nằm sâu, phải đào từng lớp đất, di chuyển khối lượng đất lớn bằng sức người. Có những ngày, lực lượng dân quân phải làm việc liên tục nhiều giờ mới hoàn thành một phần việc được giao.

Anh Đại Quang Chiến - Dân quân tự vệ xã Yên Lạc tự hào khi được góp sức trong hành trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Với anh Chiến, khó khăn về thời tiết và điều kiện khai quật càng đòi hỏi sự kiên trì, cẩn trọng, bởi mỗi phần mộ đều cần được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm không ảnh hưởng đến hài cốt và các di vật đi kèm. Anh Đại Quang Chiến, chia sẻ: “Anh em chúng tôi đều xác định đây là nhiệm vụ rất ý nghĩa. Được góp sức vào việc tìm kiếm, xác định danh tính các liệt sĩ, chúng tôi cảm thấy rất vinh dự và tự hào.”

Không chỉ trực tiếp tham gia khai quật, lực lượng dân quân còn bám sát hiện trường trong suốt quá trình lấy mẫu. Người bảo vệ khu vực làm việc, người vận chuyển trang thiết bị, người hỗ trợ di chuyển phần mộ, chuẩn bị hiện trường và phối hợp với các lực lượng chuyên môn. Mỗi phần việc được thực hiện nghiêm túc, góp phần bảo đảm quá trình lấy mẫu diễn ra an toàn, đúng quy trình và giữ được sự trang nghiêm tại các nghĩa trang.

Lực lượng dân quân tự vệ trực tiếp khai quật các phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngũ Kiên, xã Vĩnh Phú.

Tại xã Vĩnh Phú, 28 dân quân tự vệ cùng lực lượng cán bộ, sĩ quan Ban Chỉ huy Quân sự xã được huy động tham gia khai quật 47 phần mộ hài cốt liệt sĩ tại 3 nghĩa trang. Tùy từng thời điểm, lực lượng được phân công thực hiện các nhiệm vụ phù hợp, từ đào bới, di chuyển phần mộ đến bảo vệ khu vực và phục vụ các tổ công tác lấy mẫu.

Trung tá Nguyễn Văn Thưởng - Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Vĩnh Phú, cho biết: “Lực lượng dân quân tham gia đào bới, chuyển mộ để phục vụ lực lượng lấy mẫu, bảo vệ xung quanh. Công việc trách nhiệm của chúng tôi là góp sức cùng Nhân dân quy tập hài cốt liệt sĩ về nơi an nghỉ”.

Dân quân tự vệ xã Vĩnh Phú di chuyển phần hài cốt hỗ trợ lực lượng lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ.

Là lực lượng thường trực tại cơ sở, dân quân tự vệ có thể nhanh chóng được huy động, bố trí nhân lực phù hợp với yêu cầu từng địa bàn. Trong chiến dịch, lực lượng này phối hợp với quân sự, công an, y tế và chính quyền địa phương, đảm nhận các phần việc từ chuẩn bị, bảo vệ hiện trường đến hỗ trợ khai quật, di chuyển phần mộ và phục vụ lấy mẫu. Sự có mặt thường xuyên của dân quân giúp các tổ công tác chuyên môn duy trì tiến độ, nhất là tại những nghĩa trang có khối lượng công việc lớn.

Tính đến ngày 10/8, toàn tỉnh đã khai quật 2.771 phần mộ, lấy 2.365 mẫu hài cốt liệt sĩ; hoàn thành việc lấy mẫu tại 93/126 nghĩa trang liệt sĩ. Kết quả này có sự đóng góp của nhiều lực lượng, trong đó dân quân tự vệ là lực lượng trực tiếp, thường xuyên tham gia tại cơ sở, góp phần bảo đảm các phần việc tại hiện trường được triển khai liên tục.

Thượng tá Bạch Hồng Quảng - Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ CHQS tỉnh, đánh giá: “Lực lượng dân quân đã phát huy tốt vai trò trong các công việc; tham gia nhiệt tình, trách nhiệm, khẳng định là lực lượng nòng cốt tại các địa phương”.

Thực tế triển khai cho thấy, hiệu quả của chiến dịch không chỉ phụ thuộc vào lực lượng chuyên môn mà còn cần sự tham gia đồng bộ của lực lượng tại chỗ. Với dân quân tự vệ, từ công việc khai quật, bảo vệ hiện trường đến phục vụ lấy mẫu đều là những nhiệm vụ cụ thể gắn với trách nhiệm của lực lượng vũ trang ở cơ sở.

Lực lượng dân quân tự vệ phường Phúc Yên hỗ trợ nhiệt tình trong suốt quá trình lực lượng chức năng lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ.

Những người lính dân quân không trực tiếp thực hiện khâu giám định ADN, nhưng họ góp sức từ những phần việc đầu tiên để quá trình ấy có thể diễn ra thuận lợi. Một nhát cuốc mở phần mộ, một lần di chuyển, một ca trực bảo vệ hiện trường hay những giờ phục vụ tổ công tác đều là những đóng góp cụ thể cho hành trình xác định danh tính liệt sĩ.

Từ các nghĩa trang trên địa bàn tỉnh, màu áo dân quân tự vệ đang âm thầm đồng hành cùng Chiến dịch 500 ngày đêm. Bằng tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm và sẵn sàng nhận việc khó, lực lượng này góp phần đưa những phần mộ còn thiếu thông tin từng bước trở về đúng với tên tuổi, quê hương và gia đình.

Đó cũng là cách những người lính ở cơ sở hôm nay tiếp nối đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” bằng những hành động cụ thể, thiết thực; góp sức cùng các lực lượng hoàn thành nhiệm vụ tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Kim Liên