Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định: Bảo đảm quy định pháp luật được tổ chức thực hiện kịp thời, hiệu quả

Các đại biểu dự phiên thảo luận tại Tổ 11 . Ảnh Hồ Long

Thảo luận tại Tổ 11 gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh Khánh Hòa, Thái Nguyên và Quảng Ngãi chiều nay, 18/10, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, năm 2026, công tác xây dựng thể chế được quan tâm đặc biệt và triển khai đồng bộ, nhịp nhàng trên các mặt trận.

Tập trung khắc phục điểm nghẽn trong tổ chức thi hành pháp luật

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, đây là lần đầu tiên trong lịch sử hoạt động của Quốc hội, kỳ họp đầu tiên của một khóa Quốc hội dành thời gian đáng kể cho công tác lập pháp, trong đó, Quốc hội đã thông qua 9 luật quan trọng và một số nghị quyết quy phạm pháp luật khác. Tiếp đó, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội tiếp tục xem xét, thông qua 24 luật và 9 nghị quyết quy phạm pháp luật, trong đó đã sửa đổi, bổ sung được 37 luật.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Khối lượng công việc rất lớn, thể hiện sự chuyển biến rõ rệt trong công tác xây dựng pháp luật, thông lệ khi bước vào Kỳ họp thứ Hai của Quốc hội các khóa là thường chưa thông qua được luật nào.

Cũng trong năm 2026, công tác thể chế hóa các Nghị quyết của Đảng được triển khai tích cực. Sau khi lấy ý kiến ĐBQH tại Kỳ họp thứ Nhất, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thể chế hóa Kết luận số 19 của Bộ Chính trị về định hướng chương trình xây dựng pháp luật của cả nhiệm kỳ, với gần 160 dự án. Hiện nay, các cơ quan đang triển khai theo kế hoạch, đồng thời tiếp tục rà soát, bổ sung.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Bên cạnh đó, Quốc hội phối hợp với Chính phủ nghiên cứu các đề án hoàn thiện hệ thống pháp luật, trong đó có đề án liên quan đến cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam; phối hợp xây dựng chiến lược xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật; nghiên cứu đề án nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật gắn với tổ chức thi hành pháp luật.

Một nội dung quan trọng khác là sửa đổi pháp luật về văn bản quy phạm pháp luật, không chỉ điều chỉnh vấn đề ban hành văn bản quy phạm pháp luật mà còn điều chỉnh cả vấn đề tổ chức thi hành pháp luật, thực hiện đúng yêu cầu đưa thực tiễn vào pháp luật và đưa pháp luật vào thực tiễn.

ĐBQH Lê Hữu Trí (Khánh Hòa) phát biểu. Ảnh Hồ Long

Nhấn mạnh đánh giá của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc thể chế hiện không còn là điểm nghẽn nữa, yêu cầu tiếp theo là khắc phục những điểm nghẽn trong tổ chức thi hành pháp luật, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, đây là vấn đề cần được tập trung giải quyết trong thời gian tới.

Về công tác tổng rà soát hệ thống pháp luật, Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết, đang được triển khai với quy mô lớn, ở cả Trung ương và địa phương. Theo số liệu đến nay, các cơ quan đã xác định gần 46.000 văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực.

ĐBQH Đinh Thị Hồng Minh (Quảng Ngãi) phát biểu. Ảnh Hồ Long

Kết quả rà soát bước đầu dự kiến đề xuất phương án xử lý đối với hơn 13.000 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó khoảng 7.300 văn bản được kiến nghị sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ một phần hoặc bãi bỏ toàn bộ để ban hành văn bản mới, chiếm 15,9%; 5.926 văn bản cần bãi bỏ toàn bộ, chiếm 12,9%; bãi bỏ toàn bộ 7.687 văn bản của chính quyền cấp huyện trước ngày 28/2/2027.

Theo phương án rà soát hiện nay, cả hệ thống có thể tinh gọn hơn 13.000 văn bản quy phạm pháp luật, tương đương 29,7%. Đây là kết quả dự kiến, chưa phải kết quả xử lý cuối cùng.

ĐBQH Nguyễn Đăng Bình (Thái Nguyên) phát biểu. Ảnh Hồ Long

Từ kinh nghiệm tổng rà soát hệ thống pháp luật, công tác rà soát văn bản của Đảng cũng được triển khai theo kế hoạch, với sự tham gia của các địa phương và toàn bộ hệ thống chính trị.

Công tác xây dựng thể chế cần gắn chặt với tổ chức thực hiện

Về mục tiêu năm 2027, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhất trí phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, đồng thời kiểm soát lạm phát ở mức 4,5%. Để thực hiện được mục tiêu này, cần có các giải pháp cụ thể, khả thi và được tính toán trên cơ sở thực tiễn.

ĐBQH Cao Tuấn Sĩ (Quảng Ngãi) phát biểu. Ảnh Hồ Long

Công tác xây dựng thể chế cần gắn chặt với tổ chức thực hiện. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, Quốc hội đã khẩn trương xem xét, thông qua nhiều luật, nghị quyết để tháo gỡ khó khăn và tạo điều kiện cho phát triển. Tuy nhiên, sau khi luật, nghị quyết được thông qua, việc cụ thể hóa thành cơ chế, chính sách và dự án triển khai trên thực tế ở một số trường hợp vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.

"Có những nội dung được kỳ vọng sẽ nhanh chóng tạo ra đối tác, dự án và nguồn lực mới sau khi được tháo gỡ về pháp lý, nhưng nhiều tháng sau vẫn chưa có quy định cụ thể để triển khai. Vì vậy, cần đẩy nhanh việc thể chế hóa các chủ trương của Đảng, đồng thời bảo đảm các quy định được tổ chức thực hiện kịp thời, phát huy hiệu quả trong thực tiễn", Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

ĐBQH Trần Thị Hồng An (Quảng Ngãi) phát biểu. Ảnh Hồ Long

Phó Chủ tịch Quốc hội bày tỏ nhất trí với ý kiến của các đại biểu về việc tiếp tục tháo gỡ khó khăn, đưa các dự án tồn đọng vào triển khai, tuy nhiên, lưu ý số liệu thống kê hiện nay còn khác nhau, có thể chưa đầy đủ và chưa phản ánh chính xác thực trạng. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, việc tháo gỡ dự án tồn đọng cần gắn với đánh giá khả năng thực hiện thực tế, tiến độ đưa vốn vào nền kinh tế và hiệu quả dự kiến.

Cùng với đó, cần tiếp tục rà soát, xử lý trụ sở dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, bao gồm trụ sở cấp huyện, cấp xã và các cơ quan. Đây là nguồn lực cần được quản lý, sắp xếp và sử dụng hiệu quả.

ĐBQH Nghiêm Xuân Thành (Khánh Hòa) phát biểu. Ảnh Hồ Long

Một vấn đề khác, theo Phó Chủ tịch Quốc hội, cần phải quan tâm là tăng trưởng giữa các địa phương chưa đồng đều. Hiện có 12 địa phương đạt mức tăng trưởng hai con số, nhưng 4 địa phương có quy mô kinh tế lớn nhất chưa đạt mức này; một số địa phương khác chỉ tăng trưởng khoảng 6%.

"Vì vậy, Chính phủ cần có giải pháp phù hợp, tăng cường kiểm tra, hỗ trợ và hướng dẫn; Quốc hội thực hiện giám sát theo chức năng, nhiệm vụ. Đối với những địa phương có kết quả tốt, cần nghiên cứu, nhân rộng cách làm hiệu quả. Đối với những địa phương gặp khó khăn, cần xác định rõ nguyên nhân và trực tiếp tháo gỡ các điểm nghẽn", Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

ĐBQH Nguyễn Hữu Phước (Khánh Hòa) phát biểu. Ảnh Hồ Long

Cho rằng, việc yêu cầu địa phương gửi văn bản báo cáo, sau đó trả lời theo quy định chung của pháp luật, sẽ khó giải quyết được những vướng mắc cụ thể, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần tăng cường nắm tình hình tại cơ sở, hướng dẫn trực tiếp và xác định rõ trách nhiệm của từng cấp.

Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 11

Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấp tỉnh cũng cần chủ động hỗ trợ cấp xã, phường, đặc khu; đánh giá đúng những khó khăn về tổ chức, nhân lực và điều kiện thực hiện nhiệm vụ. Phân cấp, phân quyền phải đi đôi với hướng dẫn, kiểm tra và nâng cao năng lực cán bộ cơ sở. Đối với những hạn chế thuộc trách nhiệm quản lý của cấp tỉnh, cần xác định rõ trách nhiệm của cấp tỉnh trong việc củng cố đội ngũ và bảo đảm điều kiện hoạt động cho cấp xã.

Q. Chi - Ảnh: Hồ Long