Phát triển thị trường trái phiếu để giảm áp lực tín dụng ngân hàng

Đại biểu Nguyễn Hải Nam tham gia thảo luận ở hội trường. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp

Tham gia thảo luận ở hội trường, đại biểu Nguyễn Hải Nam (Đoàn ĐBQH TP. Huế) bày tỏ cơ bản nhất trí với Báo cáo kinh tế - xã hội của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội. Đại biểu Nguyễn Hải Nam ghi nhận thời gian qua, ngành tài chính - ngân hàng đã đạt nhiều kết quả đáng trân trọng, được cộng đồng quốc tế đánh giá cao.

Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10%, đại biểu Nguyễn Hải Nam cho rằng cần có thêm các giải pháp về huy động và phân bổ nguồn lực. Theo đó, với hệ số hiệu quả sử dụng vốn đầu tư (ICOR) của Việt Nam hiện khoảng 6,4%, nếu giảm xuống còn 4,5% thì tổng nhu cầu đầu tư ước khoảng 40% GDP, tương đương hơn 200 tỷ USD.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam phân tích, hiện nay nền kinh tế đang phụ thuộc lớn vào hai kênh dẫn vốn chính là tín dụng ngân hàng và thị trường vốn (trái phiếu, cổ phiếu). Trong đó, áp lực từ tín dụng ngân hàng khá cao, với tỷ lệ dư nợ khoảng 145% GDP, cao hơn nhiều so với một số nước trong khu vực như Malaysia và Thái Lan (khoảng 110% GDP), tiềm ẩn rủi ro về nợ xấu và an toàn hệ thống.

Từ thực tiễn này, đại biểu Nguyễn Hải Nam đề nghị cần phát triển đồng bộ thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu, thông qua 5 nhóm giải pháp.

Thứ nhất, hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan đến đầu tư, bảo hiểm, tổ chức tín dụng và các quy định về trái phiếu, bảo đảm quản lý phù hợp, không quá chặt cũng không quá lỏng, nhằm phát huy vai trò của kênh dẫn vốn này cho nền kinh tế và doanh nghiệp.

Thứ hai, nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường trái phiếu; khuyến khích xếp hạng tín nhiệm để hỗ trợ nhà đầu tư đánh giá rủi ro.

Thứ ba, phát triển hệ thống nhà đầu tư tổ chức và các trung gian tài chính, như quỹ đầu tư trái phiếu, quỹ bảo hiểm, quỹ hưu trí tự nguyện; giảm phụ thuộc vào nhà đầu tư cá nhân. Đồng thời, thúc đẩy phát triển các công ty quản lý quỹ chuyên nghiệp, có chính sách ưu đãi phù hợp và tái cơ cấu các đơn vị hoạt động kém hiệu quả. Đại biểu cũng đề xuất nghiên cứu thí điểm thành lập quỹ đầu tư quốc gia, học tập kinh nghiệm quốc tế, nhằm đầu tư vào các lĩnh vực trọng điểm như hạ tầng, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo.

Thứ tư, thúc đẩy phát triển các loại hình trái phiếu mới như trái phiếu xanh, trái phiếu phục vụ hạ tầng xanh, đô thị xanh; đồng thời khuyến khích phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, nhất là tại các địa phương có dư địa lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Quảng Ninh.

Thứ năm, vận hành hiệu quả thị trường trái phiếu thứ cấp, nâng cao thanh khoản, hỗ trợ thị trường sơ cấp; trong đó chú trọng xây dựng đường cong lợi suất, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ dự báo và định giá.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam nhấn mạnh, kênh huy động vốn qua thị trường trái phiếu là một cấu phần quan trọng của thị trường tài chính, cần được phát triển để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.

Trên cơ sở đó, đại biểu kiến nghị Ban soạn thảo và cơ quan thẩm tra nghiên cứu, bổ sung nội dung về đẩy mạnh đa dạng hóa các quỹ đầu tư và khuyến khích đầu tư vào thị trường trái phiếu trong Nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội.

Lê Thọ