Phát triển sản phẩm OCOP từ cây dược liệu

Bà Lê Thị Thứ, Giám đốc HTX Núi Vần, xã Vĩnh Lộc (bên trái ảnh) giới thiệu vùng nguyên liệu sản xuất cho khách.

Sau một thời gian tìm hiểu, năm 2018 bà Lê Thị Thứ ở thôn Văn Hanh, xã Vĩnh Lộc đã quyết định cải tạo 5ha đất đồi trồng cây dược liệu. Với mục tiêu chế biến dược liệu thành sản phẩm gia dụng, bà đã lựa chọn trồng các loại cây như: hương nhu, mần trầu, bưởi, ngũ sắc, đinh lăng, sả... Bà cũng tìm tòi, nghiên cứu tài liệu để chế biến ra hơn 10 sản phẩm khác nhau như dầu gội đầu, nước rửa chén, nước rửa tay, nước lau sàn...

Sản phẩm làm ra, để đánh giá chất lượng, bà mời bạn bè, người thân dùng thử đánh giá, góp ý để hoàn thiện rồi mới bán ra thị trường. Năm 2021 bà đã thành lập HTX Núi Vần, mở rộng quy mô sản xuất. Qua nhiều lần điều chỉnh, sản phẩm của gia đình bà đã được các cửa hàng trong tỉnh nhập về bán ra thị trường. Năm 2024, sản phẩm nước rửa chén Hương Núi Vần đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao. Có thương hiệu, sản phẩm của HTX đã được đưa vào hệ thống cửa hàng, siêu thị mini trong tỉnh, doanh thu mỗi năm đạt trên 2 tỷ đồng.

Bà Lê Thị Thứ cho biết: “Sau khi có sản phẩm đạt chuẩn OCOP, HTX tiếp tục nghiên cứu, nâng cao chất lượng sản phẩm, đổi mới mẫu mã để xây dựng thêm các sản phẩm khác. Với chúng tôi, được công nhận đạt chuẩn OCOP là bước đệm để lan tỏa thương hiệu cây dược liệu xứ Thanh”.

Các sản phẩm “Sơn mộc trà lá ổi non” và “Sơn Mộc Trà gừng - tía tô” của Công ty CP kinh doanh và sản xuất Anh Khôi, xã Hợp Tiến đạt chuẩn OCOP 3 sao.

Được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao, 2 sản phẩm là “Sơn mộc trà lá ổi non” và “Sơn mộc trà gừng - tía tô” của Công ty CP kinh doanh và sản xuất Anh Khôi, thôn Diễn Thành, xã Hợp Tiến đã trở thành thương hiệu quen thuộc trên thị trường cả nước.

Nhận thấy những nguyên liệu quen thuộc như lá ổi, gừng, tía tô không chỉ là cây gia vị trong đời sống hằng ngày mà còn chứa nhiều hoạt chất quý có lợi cho sức khỏe, năm 2022 ông Lê Tam Sơn đã liên kết với các hộ dân khu vực miền núi trong tỉnh thu mua nguyên liệu. Đồng thời, đầu tư mua máy móc, trang thiết bị như máy sao, máy nghiền, máy đóng túi lọc tự động, máy dán nhãn mác... để chế biến trà dược liệu.

Sản phẩm “Sơn mộc trà lá ổi non” và “Sơn mộc trà gừng - tía tô” được sản xuất từ các nguyên liệu tự nhiên, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy trình khép kín. Hiện nay 2 sản phẩm trà OCOP của công ty đã được tiêu thụ trên 20 tỉnh, thành trong cả nước. Với ông Sơn, danh hiệu OCOP không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng mà còn là động lực để doanh nghiệp tiếp tục hoàn thiện sản phẩm cây dược liệu. Chia sẻ về định hướng sắp tới, ông cho biết mục tiêu trước mắt của công ty là tập trung nâng hạng sản phẩm trà từ OCOP 3 sao lên OCOP 4 sao thay vì phát triển dàn trải. Qua đó, nâng cao thương hiệu sản phẩm, mở rộng thị trường, hướng đến mục tiêu xa hơn là xuất khẩu.

Nhận diện rõ lợi thế, tiềm năng và hiệu quả kinh tế từ cây dược liệu, các địa phương trong tỉnh đã và đang quan tâm đầu tư phát triển diện tích. Đến nay, cây dược liệu không chỉ được trồng ở các xã miền núi mà còn phát triển rộng ở khu vực trung du và đồng bằng có đất bãi, đất đồi núi thấp. Ngoài 5.000ha trồng tập trung, toàn tỉnh còn có hơn 90.000 ha cây dược liệu trồng dưới tán rừng với gần 1.000 giống các loại.

Các doanh nghiệp, HTX đầu tư máy móc chế biến trà từ cây dược liệu.

Trước nhu cầu tiêu dùng sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên ngày càng cao, các doanh nghiệp, HTX trong tỉnh đã đầu tư chế biến từ nguyên liệu thô thành nhiều sản phẩm khác nhau như đồ uống, đồ gia dụng, thực phẩm cho sức khỏe... đáp ứng thị hiếu khách hàng.

Hiện nay, toàn tỉnh có khoảng hơn 10 doanh nghiệp đầu tư, liên kết sản xuất dược liệu và 50 HTX tổ chức sản xuất, thu mua, chế biến cây dược liệu. Toàn tỉnh đã có gần 30 sản phẩm từ cây dược liệu được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 - 4 sao. Tuy nhiên, số lượng sản phẩm được chứng nhận OCOP có nguồn gốc từ các loại cây dược liệu chưa nhiều, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế vốn có, thị trường tiêu thụ còn hạn chế...

Để cây dược liệu phát triển bền vững, gia tăng giá trị kinh tế, các địa phương vừa duy trì, phát triển các giống dược liệu vốn có kết hợp với việc mở rộng những loại cây dược liệu mới được thị trường ưa chuộng. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp, HTX cũng đang đầu tư máy móc, trang thiết bị hiện đại để nâng cao chất lượng sản phẩm chế biến. Mặt khác, đa dạng hóa sản phẩm từ cây dược liệu, tiếp tục phát triển thêm nhiều sản phẩm OCOP, từng bước xây dựng thương hiệu, tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Hương Hạnh