Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện theo tinh thần Nghị quyết 72

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn phát biểu tại Hội thảo.

Ngày 17/4, tại Hội thảo xin ý kiến về Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 –2030 do Bộ Y tế tổ chức, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh: “Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 282 của Chính phủ, yêu cầu đặt ra là phải tổ chức lại hệ thống cấp cứu ngoại viện theo hướng chuyên nghiệp hơn, liên thông hơn, phản ứng nhanh hơn, lấy người bệnh làm trung tâm và lấy hiệu quả cứu sống làm mục tiêu cao nhất; không thể để cấp cứu ngoại viện tiếp tục là khâu mỏng, khâu chậm, khâu thiếu đồng bộ trong toàn bộ chuỗi cấp cứu”.

Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, thực tiễn hiện nay cho thấy, nhu cầu cấp cứu ngoại viện ngày càng lớn, trong khi năng lực đáp ứng ở nhiều nơi hiện vẫn còn phân tán, chưa đồng đều, thiếu kết nối giữa điều phối, vận chuyển, tiếp nhận và xử trí ban đầu.

Các báo cáo cho thấy, mỗi năm nước ta ghi nhận khoảng 222.000 trường hợp đột quỵ; tuy nhiên, phần lớn người bệnh chưa được tiếp cận kịp thời với hệ thống cấp cứu. Chỉ có khoảng 23,2% bệnh nhân đến cơ sở y tế trong vòng 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng; trong khi đây là “thời gian vàng” để can thiệp hiệu quả. Bên cạnh đó, chỉ khoảng 20% người bệnh được vận chuyển đến bệnh viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp.

Không chỉ đột quỵ, còn rất nhiều tình huống khẩn cấp khác như: Tai nạn giao thông, đuối nước, cháy nổ, tai nạn lao động, ngộ độc, thiên tai, thảm họa và các biến cố tim mạch cấp… tất cả đều đòi hỏi hệ thống cấp cứu ngoại viện phải phản ứng nhanh hơn, tổ chức bài bản hơn và phối hợp hiệu quả hơn để giành lại cơ hội sống cho người bệnh ngay từ những phút đầu tiên.

“Đây chính là 'khoảng trống' mà Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026–2030 cần nhận diện thật đúng và đề xuất giải pháp thật trúng, để hình thành một hệ thống cấp cứu ngoại viện hiện đại, khả thi, phù hợp với điều kiện Việt Nam”, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh.

Trong Nghị quyết số 282 của Chính phủ đã giao Bộ Y tế xây dựng Đề án cấp quốc gia nhằm phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030. Bộ Y tế và các đơn vị liên quan đang tập trung hoàn thiện Đề án với chất lượng cao nhất, bảo đảm đủ căn cứ chính trị, pháp lý, thực tiễn và khả năng tổ chức thực hiện, để trình Chính phủ, phấn đấu trong tháng 5/2026.

Theo TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), giai đoạn 2026-2030, Đề án hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế chính sách cấp cứu ngoại viện; phấn đấu 100% tỉnh, thành phố kiện toàn mạng lưới cấp cứu ngoại viện; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tiếp nhận, điều phối và quản lý hoạt động cấp cứu ngoại viện; triển khai Nền tảng quản lý hệ thống cấp cứu ngoại viện trên toàn quốc trong năm 2026.

Bên cạnh đó, mục tiêu của Đề án là nâng cao năng lực đội ngũ nhân lực cấp cứu ngoại viện theo hướng chuyên nghiệp, chính quy và đạt chuẩn năng lực quốc gia; phổ cập kiến thức và đào tạo thực hành sơ cấp cứu cho tối thiểu 5% dân số. Tập trung đầu tư, phát triển mạng lưới, đảm bảo đảm tối thiểu 1 xe cứu thương/100.000 dân.

Đồng thời, Đề án cũng tăng cường phối hợp liên ngành trong cấp cứu ngoại viện, trong đó lực lượng Y tế - Phòng cháy chữa cháy, Bộ Công an đóng vai trò nòng cốt; bảo đảm rút ngắn thời gian phản ứng cấp cứu ngoại viện tại khu vực đô thị và nông thôn, hướng đến đạt tiêu chuẩn theo khuyến nghị của WHO...

Mục tiêu đến năm 2035, hệ thống cấp cứu ngoại viện tại Việt Nam tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế; hoạt động thống nhất, điều phối tập trung trên nền tảng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo. Bảo đảm mọi người dân được tiếp cận dịch vụ cấp cứu nhanh chóng, công bằng và chất lượng cao; hình thành mạng lưới sơ cấp cứu cộng đồng rộng khắp; hệ thống có năng lực ứng phó hiệu quả với thảm họa, sự cố y tế công cộng và các tình huống khẩn cấp quy mô lớn, góp phần bảo đảm an ninh y tế và an sinh xã hội bền vững.

Tại Hội thảo các chuyên gia cũng tập trung thảo luận những vấn đề cốt lõi để phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện như: Mô hình tổ chức hệ thống cấp cứu ngoại viện; cơ chế điều phối và phối hợp liên ngành; phát triển nhân lực; đầu tư thiết bị, phương tiện; bảo đảm tài chính bền vững; ứng dụng chuyển đổi số trong tiếp nhận, điều hành và kết nối cấp cứu; đồng thời làm rõ những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn địa phương để Đề án khi ban hành có thể đi ngay vào cuộc sống…

Tạ Nguyên-Lê Hảo