Hà Nội bứt phá về năng lực cấp cứu ngoại viện

Mắt xích sinh tồn từ kỹ năng đến phản xạ

Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã xác định rõ: Xây dựng, triển khai hệ thống cấp cứu ngoại viện trên toàn quốc; kết hợp hiệu quả giữa các lực lượng y tế, công an, quân đội và các ngành liên quan, bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ cấp cứu nhanh chóng, kịp thời ngay tại hiện trường. Đồng thời yêu cầu có chính sách hỗ trợ phù hợp đối với chi phí vận chuyển cấp cứu ngoại viện cho một số đối tượng chính sách xã hội.

Thực tiễn lâm sàng chứng minh rằng, đối với các trường hợp đột quỵ hay ngừng tuần hoàn, ranh giới giữa sự sống và cái chết thường chỉ tính bằng phút. Thời gian qua, cộng đồng không khỏi xúc động trước những ca cứu sống người ngoạn mục ngay ngoài bệnh viện. Đó là hình ảnh bác sĩ Nguyễn Huy Tiến, Bệnh viện Thận Hà Nội đã kịp thời ép tim, cứu sống một nam thanh niên ngừng tuần hoàn do tai nạn giao thông trên đường Nguyễn Chí Thanh đã tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.

Bác sĩ Nguyễn Huy Tiến, Bệnh viện Thận Hà Nội kịp thời ép tim, cứu sống một nam thanh niên ngừng tuần hoàn do tai nạn giao thông. Ảnh: Sở Y tế Hà Nội

Hay tại khu nghỉ dưỡng ở Sóc Sơn, bác sĩ Quỳnh Hương, Trung tâm Tiêu hóa – Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai đã kịp thời phát hiện và sơ cứu một bé trai 3 tuổi rơi xuống bể bơi. Nhờ áp dụng chính xác phác đồ hồi sức tim phổi C-A-B, bác sĩ đã giành lại sự sống cho cháu bé chỉ sau 2 phút nghẹt thở. Đây không chỉ là sự may mắn mà còn là minh chứng cho giá trị của việc nắm vững kỹ năng cấp cứu đúng thời điểm.

Một khảo sát các trường hợp cấp cứu ngừng tuần hoàn tại Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội cho thấy, tỷ lệ người bệnh được người dân ép tim trước khi xe cấp cứu đến chỉ đạt 16,4%. Trong khi đó, khi một người đột ngột ngã xuống thì chỉ sau 4 phút, tim ngừng đập, não bộ sẽ bắt đầu tổn thương vĩnh viễn, mỗi giây trôi qua là một cơ hội sống bị mất đi. Xe cấp cứu 115 dù có nỗ lực đến đâu cũng cần thời gian di chuyển trên đường. Vì vậy, “phút vàng” trong “chuỗi sống còn” của nạn nhân nằm trong chính bàn tay của những người có mặt tại hiện trường. Nếu được ép tim ngay lập tức, cơ hội sống sót của nạn nhân có thể tăng gấp nhiều lần.

Để hiện thực hóa mục tiêu nâng cao tỷ lệ cứu sống bệnh nhân ngoài bệnh viện, Hà Nội đã thực hiện một cuộc "tổng tiến công" về hạ tầng và cơ chế. Luật Thủ đô được thông qua đã tạo hành lang pháp lý vững chắc để thành phố mở rộng mạng lưới 115 với quy mô chưa từng có. TS Nguyễn Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội cho biết, việc mở rộng mạng lưới cấp cứu 115 nhằm đáp ứng nhu cầu cấp cứu ngoại viện ngày càng tăng của người dân trên địa bàn thành phố. Với việc bổ sung 42 trạm mới, Hà Nội hiện có tổng cộng 50 trạm cấp cứu 115 trực thuộc ngành y tế.

Bên cạnh đó, Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội cũng phối hợp với 3 bệnh viện tuyến trung ương và bộ, ngành, nâng tổng số trạm cấp cứu ngoại viện lên 53 trạm, phủ rộng toàn địa bàn. Đây là bước đi chiến lược nhằm xóa bỏ các "điểm trắng" cấp cứu ngoại viện. Với việc bố trí xe trực 24/24 giờ và kíp trực chuyên sâu, thời gian tiếp cận người bệnh được rút ngắn xuống còn khoảng 15 phút. Từ mức chỉ đáp ứng 10% nhu cầu, mạng lưới mới đặt mục tiêu giải quyết tới 70% nhu cầu của người dân Thủ đô.

Chuyển mình mạnh mẽ từ lượng sang chất

Đặc biệt, tính nhân văn trong chính sách y tế của Hà Nội được cụ thể hóa qua Nghị quyết 61/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố về quy định mức giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chỉ trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện của thành phố Hà Nội. Theo nghị quyết này, kể từ ngày 1-1-2026, ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% chi phí đối với nhiều trường hợp đặc biệt: Cấp cứu tại sự kiện, xe đến hiện trường nhưng không đón được bệnh nhân; các tình huống tai nạn, thiên tai, thảm họa; dịch bệnh nhóm A; trẻ em dưới 6 tuổi; bệnh nhân tâm thần lang thang. Với các trường hợp cấp cứu thông thường khác, ngân sách vẫn hỗ trợ tới 80%, người dân chỉ đồng chi trả 20%. Chính sách này đặt quyền được cấp cứu kịp thời trở thành một bảo đảm xã hội, thay vì một dịch vụ mà người dân phải cân đo đong đếm.

Bác sĩ của Trung tâm Cấp cứu 115 tiến hành cấp cứu nạn nhân ngừng tuần hoàn trên đường phố. Ảnh: 115 cung cấp

Có thể thấy, mô hình hợp tác công - tư đang trở thành điểm sáng trong chiến lược phát triển của y tế Thủ đô. Việc Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội “bắt tay” cùng Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh không chỉ đơn thuần là một thỏa thuận phối hợp, mà còn là minh chứng cho tư duy đổi mới.

Rõ ràng, sự tham gia của các bệnh viện tư nhân quy mô lớn vào mạng lưới 115 giúp tối ưu hóa nguồn lực y tế sẵn có, đảm bảo bệnh nhân không chỉ được cấp cứu kịp thời mà còn được tiếp nối bằng quy trình điều trị chuyên sâu ngay khi vào viện. Hoạt động này giúp tận dụng thế mạnh của cả hai khối, hướng tới mục tiêu hiện đại hóa hệ thống y tế toàn diện và bền vững. “Việc các cơ sở y tế tham gia sâu vào mạng lưới cấp cứu ngoại viện là bước đi cụ thể để triển khai Nghị quyết 72-NQ/TW, tạo ra sự đột phá trong bảo vệ sức khỏe nhân dân”, TS Trần Văn Chung, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội khẳng định.

Tầm nhìn của y tế Thủ đô đến năm 2030 không chỉ dừng lại ở xe cứu thương và trạm trực. Tại Lễ ra mắt các mạng lưới chuyên ngành và câu lạc bộ lãnh đạo y tế Thủ đô, TS Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, sau gần 2 tháng triển khai mạng lưới cấp cứu ngoại viện, đến nay có 65 đơn vị tham gia vào mạng lưới; hơn 50% số bệnh viện tham gia vào chuỗi cấp cứu ngoại viện. Hơn 70% bệnh viện có sẵn xe cấp cứu đã kết nối vào hệ thống. TS Nguyễn Trọng Diện kỳ vọng sẽ sớm đạt tỷ lệ 100% bệnh viện đủ điều kiện tham gia mạng lưới cấp cứu ngoại viện, nhằm giúp người dân tiếp cận y tế sớm nhất.

Đặc biệt, để thích ứng với đặc thù ngõ nhỏ, phố nhỏ của Hà Nội, thành phố sẽ triển khai mô hình cấp cứu đa phương thức, kết hợp xe chuyên dụng và mô tô để linh hoạt tiếp cận mọi ngõ ngách. Trong tương lai gần, hình ảnh những chiếc mô tô cấp cứu len lỏi vào từng ngách nhỏ để tiếp cận bệnh nhân trong "thời gian vàng" sẽ không còn xa lạ.

Có thể nói, hệ thống cấp cứu ngoại viện của Hà Nội đang chuyển mình mạnh mẽ từ lượng sang chất. Với sự cộng hưởng từ chính sách đột phá của Luật Thủ đô, sự hiệp lực công - tư và ý thức kỹ năng từ mỗi người dân, Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ mọi "khoảng cách" trong cấp cứu, tạo nên một cuộc cách mạng trong bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Thảo Trần