Phát huy vai trò của kiều bào trong việc giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa dân tộc

Lan tỏa tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Đề án “Ngày Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng NVNONN giai đoạn 2023-2030” ra đời năm 2022 rất đúng lúc và kịp thời, đáp ứng niềm kỳ vọng, mong muốn tiếng Việt được lan tỏa mạnh mẽ hơn, rộng rãi hơn đến với từng NVNONN.

Báo cáo của Ủy ban Nhà nước về NVNONN cho biết, trên cơ sở kế hoạch triển khai Đề án và chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Ngoại giao, Ủy ban đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để chủ động triển khai nhiều hoạt động trọng tâm như: Phát động "Ngày Tôn vinh tiếng Việt"; Chương trình "Sứ giả Tiếng Việt ở nước ngoài 2026"; xây dựng Tủ sách tiếng Việt, theo đó phối hợp xây dựng 4 Tủ sách tiếng Việt tại Thái Lan, Singapore và Brunei, đồng thời hỗ trợ gần 5.000 cuốn sách, tài liệu học tiếng Việt cho cộng đồng; tổ chức Khóa tập huấn phương pháp giảng dạy tiếng Việt năm 2026 dành cho giáo viên NVNONN... Tại các địa bàn, phong trào dạy và học tiếng Việt tiếp tục phát triển sôi nổi với nhiều hình thức đa dạng, thiết thực.

Các kết quả này càng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 23/NQ-TW ngày 2-8-2026 về công tác NVNONN. Nghị quyết xác định rõ nhiệm vụ phát huy vai trò của kiều bào trong việc giữ gìn tiếng Việt, bản sắc văn hóa dân tộc, tăng cường khối đại đoàn kết và nâng cao vai trò "đại sứ văn hóa, đại sứ hữu nghị" của NVNONN.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng phát biểu tại lễ tổng kết. Ảnh: PHƯƠNG VŨ

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã nêu bật những cách làm hay, những sáng kiến từ chính các thầy cô và từ những người làm công tác “gieo chữ”, làm lan tỏa tiếng Việt ở nước ngoài. Bên cạnh đó, tiếng Việt đã được giảng dạy ngày càng nhiều trên các địa bàn, ngay cả ở những nơi xa xôi nhất. Tại Malaysia, cứ đến chiều thứ Sáu hằng tuần, cán bộ Đại sứ quán lại dọn phòng để dành không gian đó cho lớp học tiếng Việt vào thứ Bảy và Chủ nhật... “Nhiều người cha, mẹ cố gắng dạy cho con mình tiếng Việt, với một mục tiêu rất giản dị, để khi về Việt Nam, gặp ông bà, các cháu có thể biết nói: “Chào ông”, “chào bà”, “cảm ơn”, “xin lỗi”... Từ những lời nói giản dị ấy tuy nhỏ nhưng có ý nghĩa rất lớn. Đó chính là cách các thế hệ NVNONN có thể tiếp tục duy trì sự gắn kết với gia đình, quê hương và cội nguồn dân tộc”, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao chia sẻ.

Đông đảo kiều bào tham dự sự kiện. Ảnh: THÀNH LONG 

Theo Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng, việc gìn giữ tiếng Việt đã trở thành nhu cầu tự thân và niềm tự hào của mỗi gia đình, mỗi cộng đồng. Nhà nước giữ vai trò định hướng, tạo điều kiện và đồng hành. Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, hội đoàn, nhà trường và thầy cô là những lực lượng trực tiếp lan tỏa phong trào và tổ chức việc dạy, học tiếng Việt. Nhưng gia đình là nơi tiếng Việt được gìn giữ, trao truyền và kết nối một cách tự nhiên, bền vững nhất.

Nâng cao hiệu quả triển khai Đề án, đẩy mạnh chuyển đổi số trong dạy và học tiếng Việt

Tại lễ tổng kết, đại diện các bộ, ngành, chuyên gia, giảng viên và kiều bào đã trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, chia sẻ những mô hình, cách làm sáng tạo và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả triển khai Đề án trong thời gian tới.

Anh Nguyễn Duy Anh, kiều bào ở Fukuoka (Nhật Bản) chia sẻ về Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và gìn giữ Văn hóa Việt Nam toàn cầu. Ảnh: THÀNH LONG

Anh Nguyễn Duy Anh, kiều bào ở Fukuoka (Nhật Bản), thay mặt Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và gìn giữ Văn hóa Việt Nam toàn cầu, chia sẻ, Mạng lưới mới tròn một năm hình thành và hoạt động nhưng đã đạt được những kết quả nhất định. “Mạng lưới đã tổ chức các khóa tập huấn trực tuyến cho hơn 500 học viên tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, chia sẻ phương pháp giảng dạy tiếng Việt cho trẻ em sinh ra và lớn lên ở nước ngoài, cách tổ chức lớp học, khai thác học liệu và lồng ghép văn hóa Việt Nam vào quá trình giảng dạy... Bên cạnh đó, Mạng lưới từng bước đưa việc dạy và học tiếng Việt gắn với đời sống văn hóa của cộng đồng; phối hợp xây dựng và ra mắt bộ sách “Vui học tiếng Việt” gồm 2 quyển. Đây là nỗ lực nhằm từng bước bổ sung nguồn học liệu thiết thực cho việc dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài, đặc biệt hướng tới trẻ em sinh ra, lớn lên trong môi trường đa ngôn ngữ”, anh Nguyễn Duy Anh cho hay.

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng tặng Kỷ niệm chương ghi nhận sự đóng góp tích cực của các cá nhân thầy cô giáo; cơ quan đơn vị trong nước trong công tác giảng dạy tiếng Việt ở nước ngoài. Ảnh: THÀNH LONG

Từ điểm cầu Paris, Đại sứ Việt Nam tại Pháp Trịnh Đức Hải cho biết, thời gian qua, các hội đoàn người Việt đã không ngừng duy trì các lớp học tiếng Việt, thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa như: Chương trình âm nhạc, ẩm thực, võ thuật, thể thao, dã ngoại; tổ chức các ngày lễ, Tết, Tết Trung thu dành cho cộng đồng... Qua đó, trẻ em Việt Nam không chỉ học tiếng Việt mà còn được sống trong môi trường tiếng Việt, trực tiếp trải nghiệm văn hóa Việt. Đây cũng là dịp để ông bà, cha mẹ và con cháu cùng tham gia, chia sẻ kinh nghiệm và kết nối. Các hoạt động này thu hút đông đảo bà con kiều bào cũng như bạn bè quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam. Nhiều phụ huynh tại Pháp chia sẻ rằng, sau khi cho con tham gia các lớp tiếng Việt, các em đã trở nên hứng thú hơn trong việc khám phá ngôn ngữ, văn hóa và lịch sử Việt Nam. Đây chính là cách tiếng Việt góp phần giữ gìn truyền thống, tăng cường sự gắn kết giữa các thế hệ và hướng về quê hương.

Bên cạnh đó, các ý kiến tại lễ tổng kết tập trung chia sẻ kinh nghiệm, sáng kiến trong gìn giữ, lan tỏa tiếng Việt thông qua các hoạt động văn hóa trong cộng đồng; chuẩn hóa chương trình, đẩy mạnh chuyển đổi số trong dạy và học tiếng Việt; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy tiếng Việt; xây dựng mạng lưới, tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm giữa đội ngũ giáo viên, tình nguyện viên và chuyên gia. Một số kiều bào đề xuất xây dựng “Kho học liệu tiếng Việt dùng chung” và mạng lưới đào tạo giáo viên; đồng thời huy động nguồn lực xã hội hóa, góp phần gìn giữ và lan tỏa tiếng Việt trong cộng đồng NVNONN...

PHƯƠNG LINH