Pháp đề xuất lập lực lượng hộ tống tàu chở dầu, ông Trump nói muốn 'tiếp quản' eo biển Hormuz

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu trong chuyến thăm Síp ngày 9/3. (Ảnh: AP)

Ông Macron cho biết ông đã trao đổi với Ấn Độ và một số quốc gia châu Âu khác về đề xuất này trong chuyến thăm Síp.

“Chúng tôi đang chuẩn bị sứ mệnh này với các đối tác”, ông nói.

Ông cho biết, mục đích của sứ mệnh sẽ “hoàn toàn mang tính hòa bình và phòng thủ”, và chỉ được triển khai khi phần lớn các cuộc tấn công đã chấm dứt. Ông nhấn mạnh rằng việc đảm bảo tự do hàng hải và an ninh trên biển trong khu vực là “thiết yếu đối với các nền kinh tế của chúng ta và đối với kinh tế toàn cầu”.

Tổng thống Macron cũng cho biết Pháp sẽ triển khai 8 tàu chiến, bao gồm tàu sân bay Charles de Gaulle và 2 tàu chở trực thăng, đến khu vực Đông Địa Trung Hải và Trung Đông nhằm tăng cường an ninh quanh sườn phía đông của Liên minh châu Âu. Quyết định được đưa ra vài ngày sau khi căn cứ của Anh ở Síp bị máy bay không người lái tấn công.

“Tiếp quản” eo biển Hormuz

Trong cuộc phỏng vấn với CBS News ngày 9/3, Tổng thống Trump cho biết chính quyền của ông đang “cân nhắc việc tiếp quản eo biển Hormuz”.

Ông nói tuyến đường vận chuyển năng lượng quan trọng này hiện vẫn mở, nhưng Nhà Trắng vẫn đang xem xét khả năng kiểm soát nó.

Trong khi đó, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố rằng bất kỳ quốc gia Ả-rập hoặc châu Âu nào trục xuất đại sứ Israel và Mỹ khỏi lãnh thổ của mình sẽ được quyền đi lại không hạn chế qua eo biển Hormuz từ ngày 10/3.

Theo bản tin trên đài truyền hình nhà nước IRIB, IRGC cho biết các nước đó sẽ có “toàn quyền và tự do” đi qua tuyến đường thủy chiến lược này nếu cắt đứt quan hệ ngoại giao với Israel và Mỹ.

Gần 1/5 nguồn cung dầu mỏ toàn cầu đi qua tuyến đường thủy hẹp rộng khoảng 21 dặm, nơi đang trở thành một nút thắt nguy hiểm đối với thị trường toàn cầu.

Cuộc chiến Mỹ–Israel với Iran đã đẩy giá dầu tăng mạnh vì hai lý do chính: Eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa; sản lượng dầu tại Trung Đông giảm.

CNN dẫn nguồn tin từ Iran cho biết, nước này đang hoàn tất kế hoạch áp “phí an ninh” tại Vịnh Ba Tư với các tàu chở dầu và tàu thương mại thuộc các quốc gia đồng minh của Mỹ.

Nguồn tin khẳng định eo biển Hormuz “đã đóng cửa”, trái ngược với khẳng định của Tổng thống Trump.

“Chúng tôi đang nắm trong tay ‘con ốc’ của giá dầu toàn cầu, và Mỹ sẽ phải chờ đợi hành động của chúng tôi để kiểm soát giá. Giá năng lượng đã trở nên bất ổn và chúng tôi sẽ tiếp tục chiến đấu cho đến khi ông Trump tuyên bố thất bại”,nguồn tin nói.

Một cố vấn chính sách đối ngoại của văn phòng lãnh tụ tối cao Iran nói với CNN rằng Iran đã chuẩn bị cho một cuộc chiến kéo dài với Mỹ, đồng thời bác bỏ khả năng ngoại giao có thể chấm dứt xung đột.

“Tôi không thấy còn chỗ cho ngoại giao nữa. Sẽ không có ngoại giao trừ khi áp lực kinh tế tăng lên đến mức các quốc gia khác phải can thiệp để đảm bảo chấm dứt hành động gây hấn của Mỹ và Israel đối với Iran”, ông Kamal Kharazi nói trong cuộc phỏng vấn từ Tehran.

Nga cung cấp dầu cho các đối tác “đáng tin cậy”

Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Nga đã “nhiều lần cảnh báo rằng những nỗ lực làm mất ổn định Trung Đông sẽ chắc chắn gây nguy hiểm cho thị trường năng lượng toàn cầu”, làm giá tăng và nguồn cung bị hạn chế.

Ông nhấn mạnh Nga là “nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy” và sẽ tiếp tục cung cấp dầu và khí đốt cho các quốc gia là “đối tác đáng tin cậy”, như các nước ở châu Á – Thái Bình Dương, Slovakia và Hungary.

Tổng thống Putin cũng nói Nga đang cân nhắc chuyển hướng nguồn cung khí đốt từ EU sang các thị trường khác, sau khi EU quyết định cấm hoàn toàn khí đốt Nga từ năm 2027.

Ngày 9/3, Tổng thống Donald Trump cho biết chính quyền của ông sẽ tạm dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt liên quan đến dầu mỏ nhằm giảm giá.

Ông Trump không nói rõ lệnh trừng phạt nào sẽ được dỡ bỏ, chỉ cho biết: “Chúng tôi có trừng phạt một số quốc gia. Chúng tôi sẽ gỡ bỏ chúng cho đến khi tình hình ổn định”.

Iran và Nga là 2 trong số những quốc gia bị trừng phạt nặng nề nhất trong khi sở hữu nhiều tài nguyên dầu mỏ. Gần đây, ông Trump cũng cho phép Ấn Độ nhập thêm dầu từ Nga sau khi hai nước đạt được thỏa thuận thương mại.

G7 chưa sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược

Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) quyết định chưa sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược để đối phó với việc giá dầu tăng do chiến tranh Iran.

“Chúng ta chưa đến mức đó”, Bộ trưởng Tài chính Pháp Roland Lescure nói sau cuộc họp với các bộ trưởng G7 tại Brussels ngày 9/3.

Ông cho biết các nước sẵn sàng thực hiện các bước phối hợp nếu cần thiết, bao gồm sử dụng kho dự trữ chiến lược để ổn định thị trường.

Bình Giang