Pháo hạm Mk 45 - vũ khí then chốt trong vụ chiến hạm Mỹ bắn vô hiệu hóa tàu Iran

Sự cố trên biển Oman khi chiến hạm Mỹ nã pháo vào tàu Iran đã thu hút sự chú ý không chỉ bởi diễn biến căng thẳng, mà còn bởi loại vũ khí được sử dụng. Trong tình huống này, Mỹ đã lựa chọn Mark 45 - pháo hạm cỡ 127 mm, làm công cụ chính để buộc tàu đối phương dừng lại.

Theo các thông tin được công bố, tàu Iran không tuân thủ yêu cầu dừng kiểm tra sau nhiều giờ bị cảnh báo. Trước tình huống đó, chiến hạm Mỹ đã khai hỏa, bắn trúng khu vực phòng máy - vị trí trọng yếu quyết định khả năng vận hành của con tàu. Việc lựa chọn mục tiêu này cho thấy ý đồ vô hiệu hóa thay vì phá hủy.

Mark 45 là pháo hạm tiêu chuẩn trên nhiều tàu khu trục Mỹ, sử dụng đạn pháo cỡ 127 mm với khối lượng mỗi viên khoảng 31 kg.

Hệ thống được thiết kế dạng tháp pháo kín, vận hành tự động từ bên trong thân tàu, giúp kíp chiến đấu không phải tiếp xúc trực tiếp với hỏa lực đối phương.

Về thông số kỹ thuật, pháo Mk 45 có tốc độ bắn 16 viên/phút đến 20 viên/phút, cho phép duy trì mật độ hỏa lực cao trong thời gian ngắn.

Tầm bắn tối đa đạt 23 km đối với mục tiêu mặt biển, đủ để chiến hạm giữ khoảng cách an toàn khi khai hỏa. Với cơ số đạn mang theo có thể lên tới hàng trăm viên, hệ thống này bảo đảm khả năng tác chiến kéo dài.

Điểm đáng chú ý nằm ở tính linh hoạt của pháo. Không giống tên lửa chống hạm có sức công phá lớn và khó kiểm soát mức độ thiệt hại, pháo 127 mm cho phép điều chỉnh hỏa lực theo ý đồ chiến thuật.

Trong vụ việc trên biển Oman, việc bắn vào phòng máy giúp tàu Iran mất động lực di chuyển, nhưng vẫn giữ nguyên kết cấu để lực lượng Mỹ có thể tiếp cận và kiểm soát.

Đạn pháo 127 mm có khả năng xuyên phá kết cấu thép của tàu vận tải, gây hư hại nghiêm trọng cho các hệ thống bên trong.

Khi đánh trúng phòng máy, chỉ cần 1 đến 3 phát bắn chính xác cũng đủ khiến hệ thống động lực ngừng hoạt động.

Đây là phương án hiệu quả trong các tình huống cưỡng chế mà không muốn gây leo thang xung đột.

Bên cạnh vai trò tấn công mục tiêu mặt biển, pháo Mk 45 còn có thể sử dụng nhiều loại đạn khác nhau, từ đạn nổ phá, đạn xuyên cho tới đạn nổ cận đích.

Nhờ đó, nó có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như yểm trợ đổ bộ, tấn công mục tiêu ven bờ hoặc phòng không tầm gần.

Trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz và vùng biển Oman, việc Mỹ sử dụng pháo hạm thay vì tên lửa phản ánh cách tiếp cận mang tính kiểm soát.

Đây là loại vũ khí đủ mạnh để buộc đối phương tuân thủ, nhưng vẫn giữ được giới hạn, tránh đẩy tình hình sang xung đột toàn diện.

Từ góc độ chiến lược, pháo Mk 45 cho thấy vai trò không thể thay thế của pháo hạm trong chiến tranh hiện đại.

Dù tên lửa chiếm ưu thế về tầm bắn và độ chính xác, pháo vẫn là công cụ hiệu quả trong các tình huống cần phản ứng nhanh, chi phí thấp và linh hoạt về mức độ hỏa lực.

Sự kiện trên biển Oman là minh chứng rõ ràng cho xu hướng này. Trong những kịch bản “vùng xám”, nơi ranh giới giữa hòa bình và xung đột chưa rõ ràng, các hệ thống như pháo hạm 127 mm trở thành lựa chọn tối ưu, vừa bảo đảm hiệu quả quân sự, vừa kiểm soát được mức độ leo thang.

Việt Hùng