Phân loại công trình theo mức độ rủi ro cháy nổ để áp dụng cơ chế kiểm soát phù hợp

Thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn (TP. Hải Phòng) và ĐBQH Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi các luật nhằm đẩy mạnh phân cấp, cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Các đại biểu đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định theo hướng cải cách thủ tục gắn với kiểm soát rủi ro, xác định rõ trách nhiệm và bảo đảm điều kiện thực hiện, nhất là đối với những công trình có nguy cơ cháy nổ cao, tập trung đông người.

Kiểm soát an toàn theo mức độ rủi ro của công trình

Góp ý việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy, ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn đánh giá cao định hướng giảm thủ tục độc lập, tránh chồng chéo trong quản lý xây dựng. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế kiểm soát phù hợp với đặc điểm và mức độ rủi ro của từng loại công trình.

ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn (TP. Hải Phòng) phát biểu

Theo đại biểu, thẩm định thiết kế và kiểm tra nghiệm thu có mục đích khác nhau. Thẩm định thiết kế tập trung vào hồ sơ, trong khi kiểm tra nghiệm thu nhằm xác định công trình thực tế có được thi công đúng thiết kế đã được thẩm định hay không.

Theo đại biểu, những thay đổi trong quá trình thi công, cải tạo như sử dụng vật liệu không phù hợp, thu hẹp lối thoát nạn hoặc lắp đặt hệ thống chữa cháy không đạt yêu cầu có thể làm gia tăng nguy cơ mất an toàn. Vì vậy, đại biểu đề nghị quản lý theo mức độ rủi ro.

Theo đó, với nhóm công trình nguy hiểm cháy nổ cao, nhà cao tầng, chung cư, chợ, trung tâm thương mại, bệnh viện, trường học và nơi tập trung đông người: không bỏ hẳn khâu kiểm tra, mà tích hợp nội dung phòng cháy, chữa cháy vào thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu theo pháp luật về xây dựng. Thủ tục này thực hiện theo cơ chế "một đầu mối, một kết quả", liên thông điện tử và có thời hạn trả kết quả. "Làm như vậy vẫn cắt được một thủ tục độc lập mà không bỏ mất khâu kiểm soát", đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nói.

Với các công trình xây dựng còn lại, đại biểu đồng ý bỏ thủ tục, nhưng chủ đầu tư cần phải cập nhật hồ sơ nghiệm thu lên Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy trước khi đưa vào sử dụng. Cùng với đó, Luật cần quy định thời hạn hậu kiểm kể từ khi công trình đi vào hoạt động.

Bảo đảm năng lực hậu kiểm phòng cháy, chữa cháy ở cấp xã

Cùng quan điểm, ĐBQH Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) tán thành việc cắt giảm các thủ tục trùng lặp trong phòng cháy, chữa cháy, song đề nghị phân biệt rõ thủ tục hành chính có thể đơn giản hóa với những khâu kiểm soát kỹ thuật cần thiết.

ĐBQH Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) phát biểu

Theo đại biểu, cần phân loại công trình theo mức độ nguy hiểm cháy, nổ để áp dụng cơ chế kiểm tra phù hợp, nhất là đối với công trình tập trung đông người, có nguy cơ cao. Đồng thời, làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, đơn vị thiết kế, thi công, giám sát và cơ quan quản lý; quy định cụ thể thẩm quyền hậu kiểm, điều kiện đưa công trình vào sử dụng và biện pháp xử lý vi phạm.

"Không nên hiểu chuyển sang hậu kiểm chỉ là chuyển trách nhiệm từ cơ quan quản lý sang chủ đầu tư", đại biểu nhấn mạnh.

ĐBQH Nguyễn Đặng Ân cũng lưu ý, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm có thể làm tăng khối lượng kiểm tra, giám sát trong quá trình công trình hoạt động. Vì vậy, cần đánh giá đầy đủ năng lực cán bộ, trang thiết bị, cơ sở dữ liệu và phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan Công an, cơ quan chuyên môn với chính quyền cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đặc biệt, cần tính đến điều kiện thực tế tại các xã miền núi, biên giới, nơi địa bàn rộng, giao thông khó khăn; đồng thời tăng cường chia sẻ dữ liệu, phối hợp giữa các cơ quan để nâng cao hiệu quả quản lý.

"Nếu giảm tiền kiểm mà không đủ điều kiện hậu kiểm thì nguy cơ mất an toàn có thể gia tăng", đại biểu cảnh báo.

Tạo thuận lợi cho công trình, cơ sở hiện hữu

Liên quan đến quy định chuyển tiếp đối với các công trình, cơ sở hiện hữu, ĐBQH Nguyễn Đặng Ân cho rằng, một số công trình được đầu tư đúng quy định tại thời điểm xây dựng nhưng khi tiêu chuẩn phòng cháy, chữa cháy thay đổi lại gặp vướng mắc về hồ sơ, nghiệm thu hoặc điều kiện đưa vào sử dụng.

Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 3, gồm Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng, tỉnh Hà Tĩnh và tỉnh Lạng Sơn, sáng 26/10

Đại biểu đề nghị làm rõ những nội dung thẩm duyệt trước đây tiếp tục được công nhận, nội dung nào cần bổ sung; đồng thời quy định cụ thể cơ chế kiểm tra, xác nhận việc khắc phục vi phạm đối với cơ sở bị tạm đình chỉ, đình chỉ hoạt động và trách nhiệm hướng dẫn của cơ quan quản lý.

Theo đại biểu, việc hoàn thiện quy định chuyển tiếp cần bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy, đồng thời tránh yêu cầu thực hiện lại những thủ tục, nội dung kỹ thuật đã được xem xét và vẫn còn phù hợp, qua đó tháo gỡ khó khăn, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Cùng quan tâm đến quy định chuyển tiếp, ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn (TP. Hải Phòng) đề nghị làm rõ cách xử lý đối với những công trình đã nghiệm thu, đang chờ cơ quan Công an kiểm tra nhưng chưa có văn bản chấp thuận tại thời điểm Luật có hiệu lực, tránh phát sinh khoảng trống pháp lý, gây khó khăn cho chủ đầu tư.

Đại biểu cũng đề nghị rà soát khoản 7 Điều 55, theo đó cơ sở đang bị tạm đình chỉ, đình chỉ hoạt động có thể hoạt động trở lại sau khi thông báo. Với các loại hình có nguy cơ cháy nổ cao như karaoke, nhà trọ nhiều tầng, chung cư mini, đại biểu cho rằng cần có cơ chế kiểm tra, xác nhận việc khắc phục vi phạm trước khi cho phép hoạt động trở lại.

Đồng thời, cần quy định thời hạn trả lời của cơ quan có thẩm quyền; nếu quá thời hạn mà không có phản hồi thì được coi là chấp thuận, nhằm bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy và tránh kéo dài thời gian giải quyết thủ tục cho người dân, doanh nghiệp.

Tin: Hà Lan; Ảnh: Lâm Hiển