Bộ trưởng Bộ Công an: Bỏ thủ tục nghiệm thu PCCC không làm giảm hiệu quả quản lý

Sáng 24/10, sau phiên thảo luận tại Hội trường, Quốc hội thảo luận ở Tổ về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang trao đổi tại Tổ 6 (Đoàn Hưng Yên - Tây Ninh). 

Trao đổi với các đại biểu trong Tổ 6 (Đoàn Hưng Yên - Tây Ninh) về dự thảo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang cảm ơn các ý kiến góp ý của đại biểu, đồng thời làm rõ một số nội dung liên quan đến việc cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và hoàn thiện quy định về bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.

Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, việc sửa đổi các luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được đề xuất từ thực tiễn quản lý. Phạm vi sửa đổi, bổ sung tập trung vào thể chế hóa các quy định, kết luận có thẩm quyền, đồng thời cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Về việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy đối với công trình, phương tiện, Bộ trưởng Lương Tam Quang thông tin, việc cắt giảm thủ tục này xuất phát từ yêu cầu thực tiễn. Từ ngày 1/7/2026, Chính phủ đã có nghị định bãi bỏ thủ tục kiểm tra nêu trên.

Theo Bộ trưởng, bản chất của công tác kiểm tra nghiệm thu là kiểm soát việc chấp hành quy định pháp luật, trong khi quy trình đã có thủ tục thẩm định thiết kế. Nếu sau khi thiết kế được thẩm định, công trình hoàn thành lại tiếp tục thực hiện một bước kiểm tra nghiệm thu riêng thì có thể phát sinh thêm thời gian, ảnh hưởng đến việc đưa công trình vào sử dụng.

Từ kinh nghiệm thực tiễn quản lý tại địa phương, Bộ trưởng cho biết từng có tình trạng chủ đầu tư phản ánh công trình đã hoàn thành thiết kế, đáp ứng các tiêu chuẩn nhưng vẫn phải chờ cơ quan phòng cháy, chữa cháy thực hiện thủ tục kiểm tra, khiến nguồn lực đầu tư bị đọng lại.

Bộ trưởng cũng nhìn nhận, lực lượng phòng cháy, chữa cháy không thể thay thế các nhà chuyên môn để thẩm định lại toàn bộ nội dung thiết kế của những công trình phức tạp. Vì vậy, việc bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu nhằm giảm bớt thủ tục hành chính, không có nghĩa là giảm trách nhiệm hay hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy.

Quang cảnh thảo luận tại Tổ 6 (Đoàn Hưng Yên - Tây Ninh).

Đối với công tác hậu kiểm, dự thảo Luật đã bổ sung quy định tại khoản 2 Điều 11 theo hướng kết hợp kiểm tra việc chấp hành các quy định về thẩm định thiết kế, nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy với hoạt động kiểm tra định kỳ. Qua đó, cơ quan chức năng tiếp tục kiểm tra việc thực hiện các yêu cầu đã đặt ra, bảo đảm công tác hậu kiểm không bị buông lỏng.

Bộ trưởng nhấn mạnh, trách nhiệm phải gắn với chủ thể trực tiếp quản lý, sử dụng công trình và phương tiện. Không thể để chủ đầu tư làm chủ công trình nhưng khi xảy ra vấn đề lại chuyển trách nhiệm sang cơ quan khác. Theo ông, việc xác định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình và chủ phương tiện sẽ góp phần nâng cao ý thức chấp hành quy định về phòng cháy, chữa cháy.

Cụ thể, khoản 4 Điều 18 của dự thảo Luật quy định chủ đầu tư, chủ sở hữu và chủ phương tiện giao thông chỉ được đưa công trình, phương tiện vào khai thác, sử dụng sau khi đã nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy theo thiết kế được thẩm định, trong đó kết quả thẩm định thiết kế thể hiện đầy đủ các nội dung liên quan phải chấp hành.

Các chủ thể này đồng thời có trách nhiệm thực hiện yêu cầu về áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, thẩm định, giám sát thi công và nghiệm thu theo quy định. 

Liên quan đến đề xuất bỏ thủ tục cấp phép trước khi sản phẩm, hàng hóa lưu thông trên thị trường, Bộ trưởng cho biết, nội dung quản lý hiện được quy định tại Điều 44 của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Việc cắt giảm thủ tục nhằm tiếp tục đơn giản hóa quy trình, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, không làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước.

Theo dự thảo Luật, tổ chức, cá nhân phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong hoạt động sản xuất, nhập khẩu. Cơ quan quản lý nhà nước thực hiện kiểm tra, quản lý chất lượng theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và chất lượng hàng hóa.

Đối với việc truy xuất và hậu kiểm, dự thảo Luật cũng quy định kê khai thông tin về phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trước khi lưu thông trên thị trường. Đây là cơ sở để cơ quan chức năng kiểm tra, quản lý dựa trên thông tin được kê khai và dữ liệu liên quan.

Linh Đan