Phấn đấu 10% cơ quan công sở lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 30/3/2026 về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà.

Theo Chỉ thị, bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, liên tục cho sản xuất kinh doanh và đời sống nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, có ý nghĩa quyết định đối với tăng trưởng kinh tế và an ninh năng lượng quốc gia.

Năm 2026 là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 – 2030 với mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số, đặt ra yêu cầu rất lớn đối với bảo đảm cung ứng điện, nhất là phát triển các nguồn điện nền và năng lượng sạch trong nước.

Trong khi đó, thị trường năng lượng quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro, tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng quốc gia, nếu không kịp thời có các giải pháp đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả, nguy cơ mất cân đối cung – cầu điện có thể xảy ra, đặc biệt trong giai đoạn 2026–2028.

Do đó, việc triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp quản lý nhu cầu và sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả trên phạm vi toàn quốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần giảm phụ tải đỉnh, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện, giảm áp lực đầu tư nguồn điện mới.

Đồng thời, phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng phù hợp sẽ bổ sung nguồn điện tại chỗ, tăng cường tính linh hoạt của hệ thống điện, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Các giải pháp này phải được tổ chức thực hiện quyết liệt ngay từ năm 2026, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu phấn đấu tiết kiệm điện tối thiểu 3,0% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026; trong các tháng cao điểm nắng nóng (tháng 4, 5, 6, 7), thực hiện tiết kiệm tối thiểu 10% điện năng tiêu thụ.

Đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu thụ, ưu tiên lắp đặt tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình; khuyến khích lắp đặt kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ. Phấn đấu hàng năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ (ĐMTMN); hoặc phấn đấu tổng công suất phát triển đạt 20% công suất lắp đặt ĐMTMN trong kế hoạch phát triển ĐMTMN, giai đoạn 2026 – 2030 của các tỉnh/thành phố. Các địa phương chủ động xây dựng và triển khai kế hoạch phát triển điện mặt trời mái nhà phù hợp với điều kiện thực tế.

Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm phối hợp với Bộ Công Thương và các bên liên quan nghiên cứu, xây dựng, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét cơ chế tài chính cho phép Tập đoàn Điện lực Việt Nam hạch toán vào giá thành các chi phí hợp lý hợp lệ để thực hiện các chương trình quản lý phụ tải điện (DSM) và tiết kiệm điện.

Phối hợp với Bộ Công Thương và các bên liên quan nghiên cứu, xây dựng, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền xem xét các cơ chế, chính sách tài chính thúc đẩy phát triển thị trường dịch vụ năng lượng thông qua hoạt động của các Công ty dịch vụ năng lượng (ESCO); Nghiên cứu xây dựng và hình thành Quỹ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Về chính sách hỗ trợ cho hộ gia đình lắp đặt ĐMTMN và hệ thống lưu trữ điện: Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan để đề xuất giải pháp phù hợp trong việc bố trí nguồn ngân sách nhà nước cho thực hiện chính sách hỗ trợ về điện mặt trời mái nhà; Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan đề xuất đầu mối tín dụng để thực hiện chính sách, đảm bảo thuận lợi cho người dân và tuân thủ quy định pháp luật liên quan; hoàn thành trong tháng 4/2026.

Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát hoàn thiện các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về hiệu suất năng lượng đối với các phương tiện, thiết bị tiêu thụ điện. Xây dựng và sửa đổi nâng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu của các phương tiện thiết bị trên 5%, đặc biệt xây dựng lộ trình nâng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu của động cơ điện lên mức IE2-IE3, nghiên cứu loại bỏ bóng đèn sợi đốt từ 20W trở lên. Nghiên cứu bổ sung lộ trình mức hiệu suất năng lượng tối thiểu đối với thiết bị chuyển đổi điện năng, adapter, thiết bị sạc, trạm sạc điện.

Quang Đức