OpenAI, Anthropic trong cuộc đua AI hàng ngàn tỉ USD nhằm tự động hóa toàn bộ cuộc sống

Hãy gọi các tác tử AI (trí tuệ nhân tạo) của bạn, hoặc tốt hơn là tự tạo ra chúng chỉ bằng những câu lệnh đơn giản.

Các trợ lý AI có thể xử lý công việc và những nhiệm vụ cá nhân hằng ngày, tất cả đều được điều khiển bằng các câu lệnh ngắn gọn mà không cần bất kỳ kiến thức lập trình nào, đang nhanh chóng định hình giai đoạn hai của làn sóng bùng nổ AI.

Các công cụ lập trình AI như Cursor, Claude Code của Anthropic hay Codex của OpenAI giờ đây có thể viết và sửa lỗi phần mềm, mở ra những nguồn doanh thu khổng lồ mới. Thành công đó đang thúc đẩy các công ty hướng tới một tham vọng lớn hơn: tự động hóa toàn bộ cuộc sống của con người.

OpenAI, Anthropic và nhiều công ty đang tham gia cuộc đua AI hàng nghìn tỉ USD với tham vọng tự động hóa toàn bộ cuộc sống của con người - Ảnh: iStock

“ChatGPT khởi đầu là công cụ trả lời câu hỏi, nhưng tầm nhìn dài hạn luôn là một siêu trợ lý thực sự có thể giúp bạn hoàn thành công việc”, Nick Turley, người đứng đầu ChatGPT tại OpenAI, cho biết.

Khởi đầu chỉ là một cách để tự động hoàn thành mã, AI nhanh chóng phát triển thành các bot AI bán tự động, hay còn gọi là tác tử, có thể làm việc hàng giờ liền mà không cần nhiều sự giám sát của con người. Chúng ta có thể yêu cầu tác tử AI tạo bài thuyết trình cho công việc, điều phối lịch trình gia đình và dự đoán kết quả giải bóng đá Ngoại hạng Anh. Tất cả điều này được thực hiện trong khi tác tử AI học hỏi sở thích cá nhân của người dùng.

“Với tôi, lập trình giống một dạng biết chữ mới. May mắn là bây giờ học lập trình dễ hơn nhiều so với việc học đọc trước đây, vì bạn không cần phải thực hành mà công cụ AI sẽ làm điều đó thay bạn. Thế nhưng, tôi không muốn nói giảm nói tránh vì điều này tác động mạnh đến xã hội và công việc, có thể làm đảo lộn nhiều ngành nghề”, Boris Cherny, người phụ trách Claude Code tại Anthropic, cho biết.

Sự chuyển dịch đó đã thay đổi vĩnh viễn cuộc sống của các lập trình viên và châm ngòi cho một đợt bán tháo cổ phiếu trong lĩnh vực phần mềm trị giá 1.000 tỉ USD trên thị trường, khi các nhà đầu tư và lãnh đạo doanh nghiệp cân nhắc khả năng tác tử AI tái định hình nhiều ngành nghề, gồm cả tài chính, pháp lý và y tế. Hàng chục nghìn việc làm đã bị cắt giảm do AI.

Cowork đang được sử dụng để phân tích các tài liệu tài chính - Ảnh: Anthropic

Codex đang tạo ra một trò chơi - Ảnh: OpenAI

Chinh phục thị trường người dùng không biết lập trình

Với OpenAI và Anthropic, chinh phục thị trường người dùng không biết lập trình là mặt trận tiếp theo, đặc biệt khi cả hai công ty đang chạy đua hướng tới các đợt IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) có thể diễn ra ngay năm nay.

“Khi nghĩ về tương lai của lao động trí thức, đây là cơ hội trị giá hàng nghìn tỉ USD cho các doanh nghiệp. Gần như là chỉ cần nghĩ ra hoặc mô tả điều mình muốn, bạn có thể tạo ra nó bằng AI”, Denise Dresser, Giám đốc doanh thu OpenAI và cựu CEO Slack, nhận xét.

Tại Thung lũng Silicon, các tác tử AI đã trở thành một phần của cuộc sống. Nhà đầu tư mạo hiểm Tomasz Tunguz sử dụng tác tử AI để tạo biểu đồ, viết blog và làm bài thuyết trình. Có thời điểm, ông chi tới 100.000 USD mỗi năm cho AI, gồm phí đăng ký các công cụ từ Google, Anthropic và OpenAI, cũng như chi phí truy cập trực tiếp vào những mô hình thông qua API (giao diện lập trình ứng dụng).

“Tôi đặt vé du lịch, tìm kế hoạch du lịch, gợi ý âm nhạc, mua sắm thực phẩm, đọc báo và toàn bộ email thông qua AI. Tôi không còn đọc tạp chí nữa. Bất cứ câu hỏi và những thứ tôi muốn biết đều thông qua AI”, Tomasz Tunguz chia sẻ.

Tomasz Tunguz, nhà sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Theory Ventures, ước tính các tác tử AI có thể tạo ra 36 tỉ USD doanh thu tiêu dùng hằng năm trong tương lai gần, tốc độ tăng trưởng đáng kinh ngạc từ gần như con số 0 chỉ hơn một năm trước. Thế nhưng, ông cho rằng đó mới chỉ là khởi đầu vì nguồn tiền thực sự sẽ đến từ các hợp đồng doanh nghiệp béo bở, thị trường lớn hơn nhiều so với chatbot.

Anthropic và OpenAI hiện tính phí khoảng 200 USD/tháng cho gói cao cấp nhất. Tháng 2, Anthropic cho biết Claude Code đang tạo ra 2,5 tỉ USD doanh thu hàng năm. OpenAI từ chối tiết lộ doanh thu của Codex.

Giống nhiều người dùng cao cấp, Tomasz Tunguz sử dụng các công cụ để điều phối công việc của nhiều tác tử AI cùng lúc.

“Nếu tôi dùng chatbot, đó là cuộc trò chuyện một-một với AI. Song nếu dùng Claude Cowork, tôi có thể thực hiện 15 đến 50 cuộc trò chuyện đồng thời với AI, nghĩa là họ bán cho tôi nhiều năng lực xử lý hơn. Điều đó đồng nghĩa với nhiều doanh thu hơn cho các công ty này”, ông nói.

Claude Cowork là tính năng do Anthropic phát triển cho Claude, cho phép AI không chỉ trả lời mà còn trực tiếp làm việc thay bạn.

Để thuyết phục hàng triệu người bắt đầu sử dụng tác tử AI, các công ty sẽ phải vượt qua rất nhiều lo ngại. Nhiều người cảm thấy bất an vì sợ rằng việc dùng những công cụ này chẳng khác nào đang vô tình huấn luyện AI để sau này thay thế chính mình. Họ cũng lo đây có thể là khởi đầu của làn sóng mất việc trên diện rộng, thậm chí dẫn tới những hệ lụy nghiêm trọng cho nền kinh tế.

Cũng có những lo ngại về an toàn và bảo mật, khi các trường hợp bạo lực và tự gây hại liên quan đến chatbot ngày càng nhiều, cùng câu chuyện về tác tử AI hoạt động ngoài tầm kiểm soát, mua sắm quá mức và xóa dữ liệu. Để tác tử AI làm thay công việc thường đồng nghĩa với việc trao cho nó quyền truy cập rộng rãi vào dữ liệu cá nhân. Điều đó có thể giống việc trông nom một đội ngũ nhân viên số liên tục gây ra lỗi.

Cuộc chiến lập trình AI diễn ra âm thầm

Cuộc chiến lập trình, đặt nền móng cho giai đoạn hai của làn sóng AI, đã diễn ra âm thầm trong nhiều năm, với hàng loạt công ty cạnh tranh để giành được sự ủng hộ của các nhà phát triển phần mềm và người dùng có ảnh hưởng.

Một trong những cái tên nổi bật là Cursor, startup nhỏ nhưng có ảnh hưởng lớn khi ra mắt công cụ AI cùng tên năm 2023 giúp việc lập trình nhanh và dễ hơn. Cursor tương thích với nhiều mô hình AI, cho phép người dùng hôm nay dùng Claude của Anthropic, ngày mai dùng GPT của OpenAI hoặc các mô hình khác trên toàn cầu.

Cursor trở thành ngôi sao tại Thung lũng Silicon khi mở ra kỷ nguyên mà giới trong ngành gọi là vibe coding, cho phép những người không phải nhà phát triển xây dựng phần mềm, ứng dụng hoặc website mà không cần biết viết một dòng mã C hay Python. Jensen Huang, Giám đốc điều hành Nvidia, gọi Cursor là công cụ AI yêu thích của ông.

Được định giá gần nhất ở mức 29,3 tỉ USD, Cursor phát triển lên khoảng 400 nhân viên và gần đây doanh thu đã vượt qua mốc 2 tỉ USD hàng năm, tăng gấp đôi chỉ trong ba tháng. Công ty vẫn tiếp tục tăng trưởng dù có nhiều bài viết và bình luận trên mạng xã hội rằng “Cursor đã chết” khi Claude Code và Codex trỗi dậy.

Một phần lý do cho nhận định đó là vì OpenAI và Anthropic đang trợ giá chi phí sử dụng nền tảng, tính phí thấp hơn nhiều so với chi phí vận hành AI, tương tự cách Uber và Lyft từng làm để cạnh tranh thị phần.

Làm việc với tác tử AI, đặc biệt là những hệ thống có thể hoạt động hàng giờ liền, rất tốn kém. Cursor tính phí theo gói thuê bao có giới hạn sử dụng. Để thu hút khách hàng, Anthropic và OpenAI cung cấp hạn mức token cao hơn nhiều, có thể tương đương 1.000 USD giá trị trong gói 200 USD/tháng.

Cursor đã mở rộng từ việc tập trung vào lập trình sang lĩnh vực rộng hơn là “giúp các nhà phát triển xây dựng nhà máy tạo ra phần mềm của họ”, Michael Truell, người lãnh đạo trẻ tuổi của startup này, gần đây viết trên mạng xã hội X. Người phát ngôn của Cursor từ chối bình luận.

Nhu cầu bùng nổ

Không lâu trước đây, Boris Cherny (đứng đầu dự án Claude Code) còn sống một cuộc sống yên tĩnh tại thành phố Nara (Nhật Bản), làm việc từ xa cho Meta và thích viết mã trong quán Starbucks khi ngắm những con hươu đi lại bên ngoài.

Claude Code bắt đầu như dự án cá nhân của ông vào mùa thu 2024 sau khi gia nhập Anthropic. “Tôi bắt đầu bằng việc xây dựng sản phẩm cho chính mình”, Boris Cherny nói.

Boris Cherny dẫn dắt Claude Code tại Anthropic - Ảnh: WSJ

Công cụ AI này ra mắt đầu năm 2025, nhanh chóng được các lập trình viên ca ngợi là mạnh mẽ và đáng tin cậy hơn Cursor, có thể vận hành các tác tử AI tự động thay vì chỉ đóng vai trò trợ lý lập trình cần sự can thiệp liên tục của con người.

Claude Code trở nên lan truyền vào tháng 11.2025 khi Anthropic phát hành phiên bản mô hình Claude mới mạnh hơn. Đến tháng 12, Claude Code lan rộng ra ngoài phạm vi các kỹ sư phần mềm và bắt đầu phát triển với tốc độ theo cấp số nhân.

Một số người dùng “nghiện Claude”, đội mũ thêu linh vật con cua của sản phẩm và xin chụp ảnh, chữ ký Boris Cherny ngoài đường. Với Claude Code, đột nhiên các lập trình viên không còn viết mã nữa mà quản lý nhiều tác tử AI cùng lúc.

Nhu cầu với Codex cũng bùng nổ thời gian qua khi OpenAI giới thiệu mô hình AI mới với khả năng lập trình vượt trội. 30 ngày gần nhất, OpenAI chứng kiến một “sự chuyển đổi căn bản” trong cách doanh nghiệp sử dụng AI, gọi đó là “khoảnh khắc bùng nổ”.

Codex hiện có hơn 2 triệu người dùng hoạt động hằng tuần. OpenAI đang hoàn thiện kế hoạch chuyển trọng tâm sang các sản phẩm phục vụ lập trình và khách hàng doanh nghiệp, đồng thời cắt giảm những dự án phụ không cần thiết vì làm phân tán sự tập trung, theo trang WSJ. Lưu lượng truy cập Codex tăng gấp 8 lần trong khoảng hai tháng, buộc OpenAI phải liên tục mở rộng hạ tầng tính toán.

“Tăng trưởng là một thách thức. Chúng tôi phải xây dựng thêm trung tâm dữ liệu và đầu tư để mở rộng quy mô hạ tầng”, Thibault Sottiaux, người đứng đầu Codex, nói sau khi lượng người dùng tăng đột biến gây sự cố kỹ thuật.

Đối xử với người dùng cao cấp như khách VIP

Để giữ chân người dùng hàng đầu, các công ty AI đối xử với họ như khách VIP, phản hồi nhanh trên mạng xã hội hoặc thậm chí tổ chức tiệc chiêu đãi.

Khi OpenAI cân nhắc làm cho “tính cách” của mô hình AI vui nhộn hơn, một người dùng quyền lực trên X lại đề xuất rằng “nên ngắn gọn và súc tích hơn”. Phản hồi này khiến công ty đứng sau ChatGPT cho phép người dùng lựa chọn tính cách.

Ben Mann (đồng sáng lập Anthropic) và những người khác tại công ty từng tổ chức các sự kiện dành cho người dùng cao cấp. Trong một bữa ăn tại quận Gangnam (thủ đô Seoul, Hàn Quốc) vào tháng 12.2025, các lập trình viên chia sẻ ý tưởng với lãnh đạo công ty về cách cải thiện độ tin cậy của tác tử AI.

Sigrid Jin, nhân viên của một startup AI, đã tham dự bữa tối ở Seoul. Ông cho biết đã sử dụng 25 tỉ token Claude Code vào năm ngoái. Vào thời điểm đó, giới hạn sử dụng Claude Code lỏng lẻo hơn, cho phép những người đam mê ban đầu tiếp cận hàng chục tỉ token với chi phí rất thấp.

Dù đã dành vô số giờ với Claude Code, Sigrid Jin không trung thành với công ty AI nào. Theo ông, mỗi công cụ có điểm mạnh và điểm yếu riêng: Codex tốt hơn trong việc suy luận, còn Claude Code tạo mã sạch và dễ chia sẻ hơn.

Sigrid Jin bay đến thành phố San Francisco (Mỹ) vào tháng 2 dự tiệc sinh nhật một năm của Claude Code, nơi những người tham dự đã xếp hàng chờ đợi để trao đổi kinh nghiệm với Boris Cherny. Trong số đó, có một bác sĩ tim mạch đang hành nghề đến từ Bỉ, đã phát triển ứng dụng giúp bệnh nhân định hướng việc chăm sóc sức khỏe, và một luật sư người California tạo ra công cụ tự động hóa việc phê duyệt giấy phép xây dựng bằng Claude Code.

“Đó giống như một buổi chia sẻ, có luật sư, bác sĩ, nha sĩ. Họ không có nền tảng về kỹ thuật phần mềm”, Sigrid Jin kể.

Sơn Vân