Ông Trump cảnh báo Iran sau vụ đấu hỏa lực với tàu chiến Mỹ ở Hormuz

Tàu thuyền di chuyển trên eo biển Hormuz gần Bandar Abbas, Iran. Ảnh: Reuters

Căng thẳng bùng phát trở lại trong ngày 7 và rạng sáng 8-5 sau khi quân đội Mỹ và Iran đồng loạt xác nhận xảy ra đụng độ quân sự tại khu vực eo biển Hormuz. Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), ba tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ gồm USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason khi đang di chuyển qua tuyến hàng hải quốc tế hướng về Vịnh Oman đã bị lực lượng Iran tấn công bằng tên lửa, thiết bị bay không người lái (UAV) và xuồng cao tốc. CENTCOM cho biết các lực lượng Mỹ đã đánh chặn toàn bộ các đợt tấn công và ngay sau đó tiến hành "các đòn tấn công tự vệ" nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự của Iran. Theo phía Mỹ, các mục tiêu bị không kích gồm bệ phóng tên lửa, cơ sở điều khiển UAV, trung tâm chỉ huy cùng các địa điểm tình báo, giám sát và trinh sát của Iran. "Không có khí tài nào của Mỹ bị trúng đạn. Chúng tôi không tìm kiếm leo thang xung đột nhưng sẽ bảo vệ lực lượng Mỹ", CENTCOM tuyên bố.

Trong khi đó, Iran lại cáo buộc chính Mỹ là bên vi phạm lệnh ngừng bắn trước. Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran cho biết quân đội Mỹ đã tấn công các tàu chở dầu của Iran gần khu vực cảng Jask và gần cảng Fujairah của UAE, đồng thời thực hiện các cuộc không kích nhằm vào một số khu vực ven biển miền Nam Iran, trong đó có đảo Qeshm. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó xác nhận đã tiến hành chiến dịch đáp trả quy mô lớn bằng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình chống hạm và UAV nhằm vào các tàu chiến Mỹ gần eo biển Hormuz. Tehran tuyên bố các cuộc phản công đã gây "thiệt hại đáng kể" cho phía Mỹ, song Washington bác bỏ thông tin này và khẳng định toàn bộ tàu chiến vẫn an toàn.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Tổng thống Mỹ Donald Trump tìm cách hạ thấp mức độ nghiêm trọng của vụ việc. Trả lời ABC News và các phóng viên tại Washington, ông Trump mô tả đây chỉ là "một cú đánh cảnh cáo nhẹ" và khẳng định lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn còn hiệu lực. "Điều đó có thể không xảy ra, nhưng cũng có thể đạt được bất cứ ngày nào", ông Trump nói khi đề cập tới khả năng đạt được một thỏa thuận rộng lớn hơn với Iran nhằm chấm dứt xung đột.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ cũng đồng thời phát đi cảnh báo cứng rắn với Tehran. "Kế hoạch rất đơn giản. Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân", ông Trump nhấn mạnh, đồng thời cảnh báo Mỹ sẽ đáp trả mạnh hơn nếu Iran tiếp tục leo thang căng thẳng hoặc khiến lệnh ngừng bắn sụp đổ. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết lực lượng Mỹ đã gây thiệt hại đáng kể cho Iran và tuyên bố Washington sẽ chấm dứt chiến dịch quân sự nếu Tehran chấp nhận các điều khoản mà Mỹ đề xuất.

Các diễn biến mới diễn ra trong bối cảnh Washington đang chờ phản hồi chính thức của Iran về đề xuất chấm dứt xung đột do Pakistan làm trung gian. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết Tehran vẫn đang xem xét các đề xuất và chưa đưa ra phản hồi cuối cùng.

Song song với căng thẳng quân sự, tình hình an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz cũng khiến cộng đồng quốc tế lo ngại. Công ty dữ liệu vận tải biển Lloyd's List Intelligence cho biết Iran đã thành lập một cơ quan quản lý mới nhằm kiểm soát việc tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz và yêu cầu các tàu phải xin phép trước khi đi qua khu vực này. Động thái này làm dấy lên tranh cãi về tính hợp pháp theo luật hàng hải quốc tế, đồng thời khiến nhiều chuyên gia lo ngại nguy cơ gián đoạn hoạt động vận tải năng lượng toàn cầu.

Eo biển Hormuz hiện là tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu khí thế giới. Vì vậy, bất kỳ biến động quân sự nào tại khu vực này đều có thể tác động mạnh tới thị trường năng lượng và an ninh toàn cầu. Dù cả Mỹ và Iran đều khẳng định chưa muốn mở rộng xung đột, nhưng các cuộc đấu hỏa lực liên tiếp trong những ngày gần đây cho thấy lệnh ngừng bắn giữa hai bên vẫn rất mong manh và nguy cơ leo thang quân sự tại vùng Vịnh chưa hề giảm bớt.

AN BÌNH