Oanh tạc cơ B-29 và cuộc chiến trên bầu trời Nhật Bản

Từ cuối năm 1944, các đội hình oanh tạc cơ B-29 xuất phát từ quần đảo Marianas bắt đầu tiến hành những cuộc tập kích quy mô lớn vào Nhật Bản.

Chiến thuật ban đầu dựa trên ném bom chính xác ban ngày ở độ cao lớn, thường nhằm vào các nhà máy máy bay và cơ sở công nghiệp. Ở độ cao hơn 25.000 feet, B-29 có thể tránh phần lớn hỏa lực mặt đất và khiến tiêm kích Nhật Bản khó tiếp cận.

Tuy nhiên, độ cao lớn cũng tạo ra vấn đề mà các nhà hoạch định Mỹ chưa đánh giá đầy đủ. Nhật Bản nằm trong khu vực có những luồng gió tầng cao rất mạnh.

Dòng tia ở độ cao trên 25.000 feet có thể làm tốc độ của B-29 so với mặt đất thay đổi rất lớn, khiến máy bay bay qua mục tiêu nhanh hơn dự kiến hoặc trở nên chậm chạp khi bay ngược gió. Mây và thời tiết xấu cũng thường xuyên che khuất mục tiêu.

Kết quả là việc sử dụng hệ thống ngắm bom Norden không đạt độ chính xác như kỳ vọng.

Oanh tạc cơ B-29 vẫn phải đối mặt với tiêm kích Nhật và pháo phòng không. Các phi vụ đầu tiên cho thấy Superfortress có khả năng chịu đựng và bay ở độ cao mà nhiều máy bay Nhật khó hoạt động hiệu quả, nhưng điều đó không đồng nghĩa máy bay Mỹ hoàn toàn an toàn.

Một số B-29 bị tiêm kích tấn công, trong khi pháo phòng không vẫn gây thiệt hại trên đường tới mục tiêu và khi trở về căn cứ.

Đến đầu năm 1945, Thiếu tướng Curtis LeMay, tư lệnh XXI Bomber Command, quyết định thay đổi căn bản cách sử dụng B-29.

Thay vì tiếp tục phụ thuộc vào ném bom chính xác ban ngày từ độ cao lớn, ông chuyển sang các cuộc tập kích ban đêm ở độ cao thấp hơn, sử dụng bom cháy.

Trong đêm 9-10/3/1945, 334 B-29 đánh Tokyo ở độ cao khoảng 1.500-2.700 m. Bom cháy nhanh chóng tạo ra những đám cháy lớn trong các khu vực đô thị có nhiều nhà bằng gỗ.

Chiến thuật mới giúp B-29 mang được nhiều bom hơn do giảm lượng nhiên liệu cần thiết để bay ở độ cao lớn. Đồng thời, khả năng đánh chặn của tiêm kích Nhật vào ban đêm hạn chế hơn.

Các cuộc tập kích sau đó mở rộng sang Nagoya, Osaka, Kobe và Yokohama. Theo National Museum of the United States Air Force, tỷ lệ B-29 bị mất do hoạt động của đối phương trong chiến dịch ném bom cháy là khoảng 1,9%.

Bước ngoặt này cho thấy B-29 không chỉ là một cỗ máy có thông số vượt trội. Hiệu quả chiến đấu còn phụ thuộc vào độ cao, thời tiết, loại vũ khí, khả năng phòng không của đối phương và cách tổ chức cả chiến dịch.

“Siêu pháo đài” chỉ thực sự phát huy sức mạnh khi Mỹ tìm được phương thức sử dụng phù hợp với điều kiện chiến trường Nhật Bản.

Việt Hùng