Từ bầu trời Thế chiến II đến kỷ nguyên hạt nhân: Ghi đậm dấu ấn oanh tạc cơ B-29

Khi Thế chiến II kết thúc năm 1945, oanh tạc cơ B-29 vẫn là một trong những máy bay quân sự quan trọng nhất của Mỹ.

Thay vì nhanh chóng bị loại bỏ, B-29 tiếp tục được cải tiến và sử dụng trong nhiều nhiệm vụ. Các biến thể trinh sát như RB-29 được phát triển, trong khi những chiếc B-29 khác được sử dụng cho thử nghiệm khí tài, huấn luyện và nghiên cứu hàng không.

Sự xuất hiện của vũ khí hạt nhân khiến vai trò của B-29 càng trở nên đặc biệt. Năm 1946, Mỹ thành lập Bộ Tư lệnh Không quân Chiến lược, gọi tắt là SAC, lực lượng chuyên trách các hoạt động không kích tầm xa và sau đó trở thành trung tâm của năng lực răn đe hạt nhân Mỹ.

Trong những năm đầu, B-29 là một trong những loại oanh tạc cơ được SAC sử dụng để duy trì khả năng tấn công chiến lược.

Một số đơn vị B-29 còn được triển khai tới châu Âu trong bối cảnh căng thẳng với Liên Xô gia tăng.

Nhưng B-29 cũng góp phần tạo ra một trong những câu chuyện sao chép công nghệ nổi tiếng nhất lịch sử hàng không.

Năm 1944, 4 oanh tạc cơ B-29 Mỹ buộc phải hạ cánh tại vùng Viễn Đông Liên Xô sau các nhiệm vụ chống Nhật.

Do Liên Xô khi đó vẫn giữ trạng thái trung lập với Nhật Bản, những chiếc máy bay này bị giữ lại theo các quy định về thực tập máy bay quân sự nước ngoài. Liên Xô sau đó sử dụng chúng làm cơ sở để phát triển oanh tạc cơ Tu-4.

Tu-4 được công khai giới thiệu năm 1947. Đây gần như là phiên bản Liên Xô tái tạo từ B-29, nhưng quá trình chế tạo không đơn giản là tháo máy bay Mỹ rồi lắp ráp lại.

Các kỹ sư Liên Xô phải đo đạc, phân tích vật liệu, động cơ, thiết bị điện tử và hàng nghìn chi tiết để tái tạo một hệ thống hoàn chỉnh.

Tu-4 nhanh chóng trở thành phương tiện mang bom chiến lược quan trọng của Liên Xô và làm thay đổi cách Mỹ đánh giá năng lực không kích tầm xa của đối thủ.

B-29 vì thế không chỉ để lại dấu ấn trong Thế chiến II. Nó còn trở thành một trong những nền tảng công nghệ nối liền thời đại oanh tạc cơ hạng nặng với kỷ nguyên vũ khí hạt nhân và đối đầu Mỹ-Liên Xô.

Nhưng thời kỳ thống trị của “siêu pháo đài bay” cũng không kéo dài mãi. Sự xuất hiện của B-36, B-47 và sau đó là B-52 đã mở sang một thế hệ oanh tạc cơ chiến lược hoàn toàn mới.

Việt Hùng