Nuôi dưỡng nhân lực công nghệ từ sân chơi robotics

Các cuộc thi robotics ngày càng thu hút sự quan tâm của học sinh các cấp. TRONG ẢNH: Học sinh khối THCS, THPT tham gia một cuộc thi về Robocon. Ảnh: THU HÀ

Từ những mô hình robot đầu tiên, nhiều học sinh có cơ hội tiếp cận sớm với STEM, AI và lập trình, góp phần hình thành nguồn nhân lực cho thành phố trong tương lai.

Khơi dậy tư duy công nghệ

Những năm gần đây, robotics trở thành sân chơi của học sinh đam mê công nghệ, đồng thời là hoạt động giáo dục phổ cập từ cấp trường đến cấp xã, phường trên địa bàn thành phố. Nhiều địa phương đã chủ động xây dựng các sân chơi ngay từ cơ sở, tạo điều kiện cho học sinh sớm tiếp cận với giáo dục STEM, lập trình, trí tuệ nhân tạo (AI) và tư duy sáng tạo.

Trong tháng 6/2026, nhiều địa phương đã phối hợp tổ chức cuộc thi Sáng tạo Robotics lần thứ I. Cụ thể, phường Ngũ Hành Sơn thu hút 37 đội đến từ các trường tiểu học và THCS tham gia tranh tài; phường Liên Chiểu ghi nhận 37 đội đăng ký; trong khi phường Thanh Khê quy tụ tới 49 đội thi...

Theo ông Tạ Tự Bình, Phó Chủ tịch UBND phường Ngũ Hành Sơn, cuộc thi không chỉ mang đến sân chơi trải nghiệm bổ ích mà còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng những nhân tố năng khiếu về công nghệ, tự động hóa và đổi mới sáng tạo. Đồng thời hoạt động này cũng khuyến khích học sinh ứng dụng kiến thức vào thực tiễn, rèn luyện tư duy công nghệ, kỹ năng hợp tác và giải quyết vấn đề, tạo bệ phóng vững chắc để các em tham gia các sân chơi khoa học - công nghệ tầm cỡ hơn.

Việc các địa phương chủ động kiến tạo sân chơi robotics ngay từ cơ sở cho thấy giáo dục STEM đang từng bước lan tỏa sâu rộng, mở ra môi trường thực hành lý tưởng cho học sinh ngay từ bậc phổ thông. Thay vì chỉ chú trọng tìm kiếm đội thắng cuộc, các hội thi hướng tới giá trị cốt lõi là quá trình học hỏi và trải nghiệm thực tế. Hành trình này giúp học sinh hình thành tư duy logic, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng thích ứng linh hoạt với các xu thế công nghệ mới.

Các sân chơi robotics mang ý nghĩa vượt xa khuôn khổ của một cuộc thi thông thường. Khi trực tiếp thiết kế, lắp ráp, lập trình và vận hành robot để giải quyết các bài toán thực tiễn, học sinh không chỉ củng cố kiến thức khoa học, kỹ thuật mà còn phát triển tư duy sáng tạo cùng kỹ năng thực hành. Quan trọng hơn, những trải nghiệm này giúp các em sớm nhận diện năng lực, sở trường của bản thân, từ đó có định hướng rõ ràng cho ngành học và sự nghiệp tương lai.

Học sinh tiểu học tham gia cuộc thi Robocon ORC khu vực miền Trung do Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật phối hợp tổ chức. Ảnh: THU HÀ

Từ đam mê đến lựa chọn nghề nghiệp

Từng tham gia cuộc thi Robocon ORC khu vực miền Trung do Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật (Đại học Đà Nẵng) phối hợp tổ chức, em Nguyễn Hoàng Việt Trường, học sinh Trường Tiểu học Lê Quang Sung (phường Thanh Khê) chia sẻ, sân chơi này mang lại những trải nghiệm mới mẻ về lắp ráp, lập trình robot và thắp sáng niềm đam mê nghiên cứu khoa học. Sau cuộc thi, Việt Trường mong muốn tiếp tục học hỏi, trau dồi kỹ năng để chế tạo những mô hình robot hoàn thiện hơn và thử sức ở nhiều sân chơi công nghệ lớn hơn trong tương lai.

Là người thường xuyên đồng hành với học sinh tại các giải đấu robotics, thầy Trần Hữu Túc, giáo viên Trường THPT Núi Thành (xã Núi Thành) chia sẻ, các sân chơi này góp phần nuôi dưỡng ngọn lửa đam mê khoa học, giúp nhà trường nhận diện những nhân tố có năng khiếu để tiếp tục bồi dưỡng ở bậc đại học và định hướng nghề nghiệp tương lai. Đây cũng là đòn bẩy để các trường phổ thông đẩy mạnh giáo dục STEM, thúc đẩy thành lập các câu lạc bộ nghiên cứu nhằm tạo không gian phát triển năng lực toàn diện cho học sinh từ sớm.

Song song với việc tạo sân chơi bổ ích, nhiều trường đại học trên địa bàn thành phố chủ động thiết kế các chương trình đào tạo, trải nghiệm thực tế nhằm kết nối học sinh phổ thông với thế giới khoa học - công nghệ từ sớm. Đây được xem là bước tiếp nối quan trọng, góp phần phát hiện, bồi dưỡng các nhân tố có năng khiếu, từ đó từng bước chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho định hướng phát triển bền vững của Đà Nẵng.

Nhật Quyên, học sinh lớp 12, Trường THPT Nguyễn Văn Thoại (phường Hòa Xuân) chia sẻ, cơ hội trực tiếp tham quan các phòng nghiên cứu, mô hình sáng tạo và giao lưu cùng giảng viên, sinh viên Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng) đã tiếp thêm động lực để Quyên nuôi dưỡng đam mê, quyết tâm thi đỗ vào trường sau khi tốt nghiệp THPT.

Cuộc thi Sáng tạo Robotics lần thứ I của phường Thanh Khê thu hút đông đảo học sinh trên địa bàn phường tham gia. Ảnh: NHẬT HẠ

Nhằm tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận sớm với công nghệ, mới đây, Khoa Khoa học Công nghệ tiên tiến (FAST) thuộc Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng) đã khai giảng khóa học STEM “Lập trình cho Mobile Robot” mùa 2, thu hút hơn 30 học sinh THPT trên địa bàn tham gia.

Trong hơn một tháng, các học sinh được tiếp cận quy trình thiết kế kỹ thuật, lập trình điều khiển, tích hợp cảm biến và vận hành mô hình robot di động, đồng thời rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm thông qua các dự án thực hành. Theo TS. Nguyễn Lê Hòa, Trưởng khoa FAST, việc trang bị nền tảng lập trình và tư duy kỹ thuật từ sớm giúp học sinh định hình rõ nét về nghề nghiệp tương lai. Đây cũng là cách các trường đại học đồng hành với thành phố trong phát hiện, bồi dưỡng nguồn nhân lực cho các ngành công nghệ mũi nhọn, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

TS. Nguyễn Linh Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật (Đại học Đà Nẵng) cho hay, trong bối cảnh Đà Nẵng xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực phát triển cốt lõi, nhà trường đang tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở các lĩnh vực mũi nhọn như STEM, tự động hóa, robotics, trí tuệ nhân tạo và vi mạch bán dẫn. Đây đều là những ngành học được thành phố ưu tiên đầu tư nhằm đón đầu làn sóng công nghệ cao.

THU HÀ