Cấm thu hộ, sửa trường bằng quỹ lớp: Phụ huynh chờ điều gì từ đề xuất mới?

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến góp ý cho dự thảo thông tư ban hành điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh và phối hợp giáo dục giữa gia đình với cơ sở giáo dục, nhằm thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT. Điểm nhấn cốt lõi của dự thảo lần này là đề xuất cấm hội cha mẹ học sinh thu hộ nhà trường, đồng thời nghiêm cấm việc dùng tiền phụ huynh để đầu tư, mua sắm hay sửa chữa trường học.

Theo dự thảo, hoạt động của ban đại diện cha mẹ học sinh được bảo đảm bằng các khoản hỗ trợ tự nguyện của cha mẹ học sinh, sự hỗ trợ của cơ quan, tổ chức, cá nhân và các nguồn hợp pháp khác. Việc tiếp nhận khoản hỗ trợ tự nguyện phải bảo đảm thực hiện trên cơ sở tự nguyện, không ép buộc, không vận động mang tính áp đặt, không quy định mức hỗ trợ bình quân hay mức hỗ trợ tối thiểu. Các khoản tiếp nhận phải được sử dụng đúng mục đích được hội cha mẹ học sinh thống nhất, bảo đảm công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả và tuyệt đối không gắn việc hỗ trợ với đánh giá, xếp loại, khen thưởng, kỷ luật, kết quả học tập, rèn luyện của học sinh.

Đặc biệt, dự thảo nêu rõ không sử dụng ban đại diện cha mẹ học sinh để thực hiện các khoản thu của cơ sở giáo dục hoặc tiếp nhận, quản lý các khoản tài trợ thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về tài trợ. Các khoản hỗ trợ tự nguyện không được sử dụng để thực hiện nhiệm vụ thuộc trách nhiệm chi của ngân sách nhà nước hoặc nhà trường; không được phép sử dụng để đầu tư, mua sắm, sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị hay chi cho hoạt động quản lý, điều hành và hoạt động chuyên môn của cơ sở giáo dục. Ban đại diện cha mẹ học sinh không có tư cách pháp nhân, không được nhân danh trường hoặc tổ chức, cá nhân nào để giao dịch, hoạt động ngoài quyền hạn.

Phụ huynh và giáo viên nói gì trước dự thảo mới?

Đón nhận thông tin này, nhiều phụ huynh không giấu được sự phấn khởi. Chị Nguyễn Hoài Thu có hai con đang học cấp THCS tại phường Cầu Giấy, Hà Nội chia sẻ, nỗi lo lớn nhất mỗi dịp đầu năm là các khoản quỹ hội mang danh nghĩa "tự nguyện" nhưng thực chất là cào bằng, ép buộc khiến gia đình rất khó xử. "Nếu dự thảo được thực thi nghiêm, cấm hẳn việc thu hộ hay dùng tiền quỹ hội vào việc sửa trường, gánh nặng tâm lý đầu năm của chúng tôi sẽ được trút bỏ hoàn toàn", chị Thu bày tỏ.

Bộ GD&ĐT đề xuất cấm hội cha mẹ học sinh thu hộ nhà trường, đồng thời nghiêm cấm việc dùng tiền phụ huynh để đầu tư, mua sắm hay sửa chữa trường học. Ảnh minh họa.

Đồng quan điểm, anh Khổng Trần Trung (phường Hoàng Mai, Hà Nội) cho rằng quy định này không chỉ bảo vệ quyền lợi kinh tế mà còn giúp các buổi họp phụ huynh trở lại đúng nghĩa ban đầu. "Khi không còn áp lực tiền nong, các buổi gặp gỡ giữa gia đình và nhà trường sẽ tập trung hoàn toàn vào việc trao đổi phương pháp dạy học và đồng hành cùng con trẻ. Đó mới là điều những người làm cha làm mẹ thực sự mong đợi", anh Trung nhấn mạnh.

Từ góc độ cơ sở, cô Triệu Thị Nhung (Trường Mầm non Phú Hộ, Phú Thọ) cho rằng việc gỡ bỏ gánh nặng quỹ hội sẽ giúp sự đồng hành giữa gia đình và nhà trường quay về đúng giá trị chuyên môn cốt lõi, đồng thời tạo môi trường làm việc uy tín cho giáo viên.

Cô Nguyễn Thu Hiền (giáo viên THCS tại Hà Nội) cũng nhấn mạnh, việc loại bỏ tình trạng thu hộ và mua sắm thiết bị bằng quỹ phụ huynh sẽ giúp các buổi họp đầu năm không còn là nỗi ám ảnh, từ đó sự kết nối giáo dục học sinh đi vào thực chất hơn.

Trả lại đúng vị thế cho Ban đại diện cha mẹ học sinh

Đánh giá về những điểm mới này, chia sẻ với báo chí, PGS.TS Đặng Thị Thanh Huyền - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học Quản lý giáo dục cho biết, khi ranh giới thu chi được vạch rõ bằng quy phạm pháp luật, ban phụ huynh sẽ không còn lý do để "gợi ý" các khoản đóng góp bắt buộc, giúp các hộ khó khăn trút bỏ gánh nặng tài chính. Chuyên gia nhấn mạnh, ban đại diện hoạt động hiệu quả không nằm ở việc huy động nhiều nguồn lực, mà phải tạo được sự đồng thuận cao nhất và đồng hành cùng nhà trường trong việc theo dõi tâm lý, phương pháp học tập của học sinh.

Thời gian qua, ban đại diện ở một số nơi khi chỉ tập trung thu tiền, tổ chức sự kiện hoành tráng đã quên mất nhiệm vụ đồng hành cùng nhà trường trong việc chăm sóc đời sống tinh thần và rèn luyện cho học sinh. Do đó, dự thảo lần này đã bổ sung các cơ chế để phụ huynh tham gia đóng góp ý kiến về an toàn trường học và xây dựng văn hóa học đường.

"Cha mẹ học sinh cần chủ động tham gia giám sát, tránh tâm lý phó mặc hoàn toàn cho nhà trường. Ban đại diện cha mẹ học sinh cần tận tâm thay vì chỉ gánh trách nhiệm hình thức. Khi vai trò đại diện cho tiếng nói phụ huynh được tôn trọng và tách bạch khỏi áp lực tài chính, tổ chức này sẽ trở lại đúng vị thế là cầu nối văn minh, hỗ trợ tích cực cho sự nghiệp giáo dục", PGS.TS Đặng Thị Thanh Huyền nhìn nhận.

Đỗ Vi