Núi tiền nghìn tỷ và bài toán khó của những ông chủ Golden Gate

Có một chi tiết đặc biệt trong báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 của Golden Gate mà nếu không đọc kỹ, rất dễ bị bỏ qua.

Đó không phải là doanh thu gần 7.700 tỷ đồng. Cũng không phải lợi nhuận sau thuế hơn 214 tỷ đồng, mức tăng trưởng trên 100% so với năm trước. Điều đáng chú ý nhất lại nằm ở một con số tưởng như rất bình thường: hơn 1.085 tỷ đồng tiền mặt và tiền gửi ngân hàng.

Trong thế giới doanh nghiệp, tiền luôn là thứ được săn đón nhiều nhất. Hầu hết các công ty đều phải tìm cách vay thêm tiền để mở rộng, phát hành cổ phiếu để huy động vốn hoặc thậm chí chấp nhận đánh đổi lợi nhuận để duy trì dòng tiền. Nhưng Golden Gate lại đang ở một vị thế hoàn toàn khác.

Đế chế đứng sau Kichi-Kichi, Gogi House, Hutong, Manwah, Sumo BBQ và hàng chục thương hiệu nhà hàng khác hiện đang ngồi trên một "núi tiền" đủ để khiến nhiều doanh nghiệp niêm yết phải ao ước.

Thế nhưng, nghịch lý nằm ở chỗ, khi một doanh nghiệp đã có quá nhiều tiền, câu hỏi quan trọng nhất không còn là làm thế nào để kiếm thêm tiền nữa. Câu hỏi khó hơn là làm gì với số tiền đang có. Đó mới là bài toán thực sự mà những người đang điều hành Golden Gate phải đối mặt.

Suốt gần hai thập kỷ qua, Golden Gate được xem là một trong những câu chuyện thành công hiếm hoi của ngành F&B Việt Nam. Từ một vài nhà hàng ban đầu, đội ngũ sáng lập mà nổi bật là ông Đào Thế Vinh đã xây dựng nên một hệ sinh thái đồ sộ phủ kín các trung tâm thương mại lớn nhất cả nước.

Trong nhiều năm, công thức thành công của Golden Gate khá đơn giản. Tìm một mô hình ăn uống hấp dẫn, chuẩn hóa quy trình vận hành, nhân rộng thật nhanh và liên tục mở thêm điểm bán mới.

Cỗ máy ấy từng hoạt động hiệu quả đến mức mỗi thương hiệu mới ra đời gần như đều nhanh chóng tìm được chỗ đứng trên thị trường.

Nhưng lịch sử kinh doanh thế giới cho thấy mọi mô hình tăng trưởng đều có giới hạn. Đến một thời điểm nào đó, doanh nghiệp không còn thiếu thị phần mà bắt đầu thiếu cơ hội.

Nhìn vào báo cáo tài chính năm 2025, có thể thấy Golden Gate đang dần tiến đến ngưỡng ấy. Doanh thu tiếp tục tăng. Lợi nhuận phục hồi. Dòng tiền dồi dào.

Nhưng điều gây chú ý là phần lớn lượng tiền khổng lồ này lại đang nằm trong các khoản tiền gửi và chứng chỉ tiền gửi tại ngân hàng. Nếu tính toán đơn giản theo mặt bằng lãi suất hiện hành, số tiền này có thể đem lại khoảng 4-5 tỷ đồng tiền lãi mỗi tháng cho tập đoàn. Đó là nguồn thu không nhỏ.

Nhưng cũng là một tín hiệu đáng để suy ngẫm. Bởi bản chất của một doanh nghiệp tăng trưởng không phải là gửi tiền lấy lãi.

Doanh nghiệp tồn tại để đầu tư, mở rộng và tạo ra những dòng tiền mới có tỷ suất sinh lời cao hơn lãi suất ngân hàng. Khi một tập đoàn sở hữu hàng nghìn tỷ đồng tiền nhàn rỗi bắt đầu gửi tiền với quy mô lớn, thị trường thường đặt ra một câu hỏi rất tự nhiên: liệu ban lãnh đạo đang chưa nhìn thấy đủ cơ hội hấp dẫn để giải ngân nguồn vốn ấy?

Câu hỏi này càng trở nên đáng chú ý hơn khi đặt cạnh một thực tế khác. Golden Gate hiện vẫn đang duy trì tổng dư nợ vay lên tới hơn 1.500 tỷ đồng. Nói cách khác, doanh nghiệp vừa gửi tiền vào ngân hàng, vừa đi vay từ ngân hàng.

Đó không phải điều bất thường về mặt kỹ thuật tài chính. Nhưng xét dưới góc nhìn hiệu quả sử dụng vốn, đây là nghịch lý đáng để giới đầu tư quan sát.

Một bên là hơn 1.000 tỷ đồng đang tạo ra lợi nhuận từ lãi suất tiền gửi. Một bên là hơn 1.500 tỷ đồng dư nợ vẫn phát sinh chi phí lãi vay hàng chục tỷ đồng mỗi năm.

Những con số ấy phản ánh một thực tế rằng Golden Gate đã bước sang giai đoạn quản trị vốn hoàn toàn khác với thời kỳ khởi nghiệp hay mở rộng thần tốc trước đây. Vấn đề của doanh nghiệp không còn là có tiền hay không. Vấn đề là tìm được nơi đủ hấp dẫn để số tiền đó tiếp tục sinh sôi.

Đó là thách thức mà không ít tập đoàn bán lẻ hàng đầu thế giới từng phải đối mặt khi đạt tới quy mô thống lĩnh thị trường. Starbucks từng gặp bài toán tương tự tại Mỹ. McDonald's từng đối diện tình trạng tương tự khi tốc độ mở cửa hàng mới bắt đầu chậm lại. Và giờ đây, dấu hiệu ấy cũng đang xuất hiện tại Golden Gate.

Sau nhiều năm phủ sóng các đô thị lớn, những vị trí đẹp nhất đã được khai thác. Những trung tâm thương mại sầm uất nhất đã xuất hiện thương hiệu của tập đoàn. Những phân khúc phổ biến nhất từ lẩu, nướng, buffet đến ẩm thực Nhật Bản gần như đều đã có dấu chân Golden Gate.

Điều đó đồng nghĩa với việc mỗi bước tăng trưởng tiếp theo sẽ khó khăn hơn rất nhiều so với giai đoạn trước.

Không phải ngẫu nhiên mà trong năm qua, Golden Gate bắt đầu xuất hiện các thương vụ mua bán và sáp nhập mới. Việc mở rộng sang lĩnh vực đồ uống hay những thị trường ngoài Việt Nam có thể được xem là những phép thử nhằm tìm kiếm động cơ tăng trưởng tiếp theo cho tập đoàn.

Nhưng lịch sử M&A cũng cho thấy không phải thương vụ nào cũng mang lại thành công. Rất nhiều doanh nghiệp từng bước ra khỏi vùng an toàn của mình với kỳ vọng tạo ra chương tăng trưởng mới, để rồi phải trả giá bằng những khoản đầu tư kém hiệu quả.

Đó là lý do những quyết định của ban lãnh đạo Golden Gate trong vài năm tới sẽ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đối với một doanh nghiệp nhỏ, sai lầm có thể được sửa chữa bằng một dự án mới.

Đối với một tập đoàn đang nắm trong tay hơn 1.000 tỷ đồng tiền mặt và điều hành hệ thống hàng trăm nhà hàng, mỗi quyết định đầu tư sai đều có thể tiêu tốn hàng trăm tỷ đồng.

Nhưng có lẽ áp lực lớn nhất đối với những người đang cầm lái Golden Gate lại đến từ bên ngoài doanh nghiệp. Đó là sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng.

Những năm gần đây, người Việt vẫn đi ăn ngoài nhiều hơn trước, nhưng cũng thận trọng hơn trước. Một bữa buffet vài trăm nghìn đồng không còn là quyết định được đưa ra dễ dàng như giai đoạn kinh tế tăng trưởng nóng. Người tiêu dùng cân nhắc nhiều hơn, so sánh nhiều hơn và sẵn sàng chuyển sang những lựa chọn mới nếu cảm thấy giá trị nhận được không còn tương xứng.

Trong một thị trường như vậy, quy mô từng là lợi thế lớn nhất của Golden Gate. Nhưng cũng chính quy mô ấy đang trở thành áp lực lớn nhất. Bởi khi doanh nghiệp đã đạt tới đỉnh cao của ngành, mọi câu hỏi đều trở nên khó khăn hơn. Không ai còn hỏi Golden Gate có thể mở thêm bao nhiêu nhà hàng. Thị trường đang bắt đầu hỏi một câu khác.

Sau khi đã xây dựng được đế chế nhà hàng lớn nhất Việt Nam, những người đứng sau Golden Gate sẽ làm gì tiếp theo với núi tiền nghìn tỷ đang nằm trong ngân hàng? Đó không chỉ là câu hỏi dành cho năm 2026. Đó có thể là câu hỏi quyết định tương lai của cả một đế chế được gây dựng suốt gần hai thập kỷ.

Tú Anh