Nóng thế giới ngày 23/3: Mỹ ra tối hậu thư về Hormuz, Iran đáp trả cứng rắn

Ông Trump ra tối hậu thư 48 giờ cho Iran để mở hoàn toàn eo biển Hormuz. Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư cho Iran. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông “cho Iran đúng 48 giờ” để mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với một đợt tấn công mới. Ông cảnh báo Mỹ sẽ phá hủy “nhiều nhà máy điện, bắt đầu từ cơ sở lớn nhất”.

Đáp trả lời đe dọa của Tổng thống Mỹ, Bộ Tổng tham mưu các lực lượng vũ trang Iran tuyên bố: “Nếu đối phương tấn công hạ tầng năng lượng của Iran, chúng tôi sẽ nhắm vào toàn bộ hệ thống điện lực, thông tin liên lạc, các trung tâm công nghệ và nhà máy khử muối do Mỹ sở hữu trong khu vực”. Giới chức Iran cho biết các mục tiêu này đóng vai trò then chốt trong hoạt động quân sự và dân sự của Mỹ tại Trung Đông.

Tàu chở hàng di chuyển trên Vịnh Arab hướng về eo biển Hormuz, ngày 15/3/2026. Ảnh: AP

Iran tập kích cơ sở hạt nhân chiến lược của Israel. Truyền thông nhà nước Iran đêm 21/3 cho biết, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã phóng nhiều loạt tên lửa đạn đạo tấn công các mục tiêu chiến lược tại Israel, trong đó có cơ sở hạt nhân Dimona ở phía Nam Israel. Đây là lần đầu tiên kể từ đầu xung đột, Iran tuyên bố tập kích cơ sở hạt nhân lớn nhất của Israel. Động thái nhằm đáp trả việc Mỹ và Israel tấn công cơ sở làm giàu urani tại Natanz, miền Trung Iran.

Về phần mình, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) xác nhận một tên lửa đạn đạo của Iran đã vượt qua hệ thống phòng không và đánh trúng một địa điểm dân cư ở thành phố Dimona, nơi đặt cơ sở hạt nhân lớn nhất Israel. Cuộc tấn công khiến hơn 30 người bị thương và gây thiệt hại vật chất trên diện rộng.

Iran có thể đã dùng tên lửa đạn đạo liên lục địa hai tầng nhằm vào Diego Garcia. Quân đội Israel cho biết Iran đã sử dụng tên lửa đạn đạo liên lục địa hai tầng để tấn công đảo Diego Garcia. Đây là loại tên lửa có ít nhất hai động cơ đẩy, trong đó một động cơ giúp tên lửa bay ra ngoài không gian, động cơ còn lại đưa tên lửa tới mục tiêu, với tầm bắn lên tới khoảng 4.000 km.

Phát biểu tối 21/3, Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel, Trung tướng Eyal Zamir nhấn mạnh: “Những tên lửa này không nhằm vào Israel. Tầm bắn của chúng vươn tới các nước châu Âu - Berlin, Paris và Rome đều nằm trong phạm vi đe dọa trực tiếp”.

22 nước sẵn sàng tham gia bảo đảm an toàn hàng hải ở Hormuz. 22 quốc gia đã tuyên bố sẵn sàng tham gia bảo đảm an toàn hàng hải, đồng thời lên án mạnh mẽ việc Iran trên thực tế đóng cửa tuyến vận tải chiến lược này - nơi trung chuyển gần 20% sản lượng dầu thế giới.

Trong tuyên bố chung công bố ngày 21/3, 22 quốc gia, chủ yếu là các nước châu Âu cùng với Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Bahrain, đã chỉ trích các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu thương mại và cơ sở hạ tầng, bao gồm các công trình dầu khí. Tuyên bố nêu rõ, các nước “lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công gần đây của Iran vào tàu thương mại không vũ trang tại Vịnh Ba Tư, các cơ sở hạ tầng và việc lực lượng Iran trên thực tế phong tỏa eo biển Hormuz”.

Mỹ đang lên kế hoạch cho khả năng đàm phán hòa bình với Iran? Theo một quan chức Mỹ và một nguồn tin am hiểu vấn đề, sau ba tuần xung đột, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bắt đầu các cuộc thảo luận ban đầu về giai đoạn tiếp theo và kịch bản cho các cuộc đàm phán hòa bình với Iran.

Theo các nguồn tin, bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột cũng sẽ phải bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz, giải quyết kho dự trữ urani làm giàu cao của Iran, đồng thời thiết lập một thỏa thuận dài hạn liên quan đến chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo và sự hỗ trợ của Tehran đối với các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.

Hiện chưa có tiếp xúc trực tiếp giữa Mỹ và Iran trong những ngày gần đây. Tuy nhiên, Ai Cập, Qatar và Anh đã đóng vai trò trung gian chuyển thông điệp giữa hai bên.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AP

Lực lượng Houthi tuyên bố sẽ đáp trả mọi leo thang nhằm vào Iran. Lực lượng Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, cho biết sẽ đáp trả mọi hành động leo thang nhằm vào Iran, bao gồm cả các nỗ lực mở lại eo biển Hormuz.

Trong một tuyên bố, lực lượng Houthi nhấn mạnh bất kỳ nỗ lực nào nhằm mở rộng xung đột “sẽ gây tác động tiêu cực tới toàn bộ khu vực, bao gồm chuỗi cung ứng, giá năng lượng và nền kinh tế toàn cầu nói chung”.

Tuyên bố cũng cảnh báo các quốc gia Arab tham gia vào nỗ lực mở lại eo biển Hormuz rằng họ “sẽ là những bên chịu thiệt hại đầu tiên trong cuộc đối đầu này”. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Bahrain nằm trong số 22 quốc gia từ châu Âu và châu Á tuyên bố sẽ tham gia các nỗ lực nhằm mở lại tuyến hàng hải quan trọng này.

Saudi Arabia trục xuất Tùy viên an ninh Iran. Bộ Ngoại giao Saudi Arabia thông báo trục xuất Tùy viên An ninh của Iran khỏi nước này. Tuyên bố công bố tối 21/3 của Bộ Ngoại giao Saudi Arabia nêu rõ Tùy viên an ninh cùng phụ tá và 3 nhân viên ở Đại sứ quán Iran tại Riyadh “không được chào đón” và phải rời khỏi Saudi Arabia trong vòng 24 giờ. Động thái được công bố ít giờ sau khi Bộ Quốc phòng Saudi Arabia thông báo bắn hạ thêm 20 máy bay không người lái của Iran nhắm vào nước này.

Cuba lại gặp sự cố lưới điện toàn quốc. Sáng 22/3 theo giờ Việt Nam, Cuba thông báo một sự cố lưới điện đã khiến hệ thống điện quốc gia bị ngắt kết nối gây mất điện trên toàn quốc. Đây là lần thứ 2 trong chưa đầy một tuần hệ thống điện quốc đảo bị sập, khiến toàn bộ đất nước chìm trong bóng tối.

Ủy ban điện lực Cuba cho biết sự cố xảy ra vào hồi 18h23 ngày 21/3 theo giờ địa phương (tức 5h sáng 22/3 theo giờ Việt Nam). Ủy ban điện lực chưa cung cấp các chi tiết kỹ thuật của sự cố và thời gian cụ thể để khôi phục dịch vụ cho người dân. Giới chức cho biết đang kích hoạt các lưới điện nhỏ để cung cấp điện cho các cơ sở thiết yếu, bao gồm bệnh viện và nhà máy xử lý nước.

Đường phố thủ đô La Habana, Cuba chìm trong bóng tối do mất điện, ngày 21/3/2026. Ảnh: Reuters

Nội bộ Nhật Bản chia rẽ xung quanh vấn đề xuất khẩu vũ khí. Xung quanh việc sửa đổi Ba nguyên tắc chuyển giao vũ khí – khí tài quân sự của Nhật Bản ra nước ngoài theo hướng cho phép xuất khẩu vũ khí sát thương, trong dư luận và nội bộ chính giới nước này có một sự chia rẽ sâu sắc.

Theo kết quả cuộc điều tra dư luận tháng 3 của Hãng thông tấn Jiji Press, tỷ lệ ủng hộ việc sửa đổi Ba nguyên tắc chuyển giao vũ khí – khí tài quân sự của Nhật Bản ra nước ngoài chỉ dừng ở mức 27%, trong khi tỷ lệ phản đối lên tới 48,2%. Ngay trong nội bộ đảng cầm quyền Tự do Dân chủ Nhật Bản (LDP) cũng có sự chia rẽ với 39,2% ủng hộ và 37,2% phản đối.

Tuy nhiên, Chính phủ Nhật Bản vẫn quyết tâm thúc đẩy công nghiệp quốc phòng nhằm tăng cường xuất khẩu vũ khí.

Đợt nắng nóng kỷ lục tại Mỹ lan rộng. Theo Trung tâm Dự báo thời tiết (WPC), thuộc Cơ quan Thời tiết quốc gia (NWS), hàng chục thành phố trải dài từ California đến Colorado đã ghi nhận nhiệt độ cao nhất từ trước đến nay trong tháng 3. Ngày 21/3, tại Kansas City, Missouri và North Platte, Nebraska, nhiệt độ đã lên tới 33,3 độ C.

Ngoài ra, đợt nắng nóng này còn đánh dấu một số cột mốc nhiệt độ khác. Tại Chanute, bang Kansas, nhiệt độ đã tăng từ mức thấp kỷ lục (âm 10,5 độ C) vào ngày 16/3 lên mức cao kỷ lục 32,8 độ C chỉ sau 4 ngày.

Tại Phoenix, Arizona, một trong những thành phố nóng nhất nước Mỹ, nhiệt độ thấp nhất trong ngày vào 21/3 là 21,1 độ C. Đây là mức nhiệt thấp nhất từ đầu năm đến nay. Các thành phố ghi nhận nhiệt độ cao kỷ lục trong ngày 21/3 gồm Denver (30 độ C), Grand Island, bang Nebraska, (36 độ C) và Midland (bang Texas) (36 độ C).

Hoàng Phạm/VOV.VN