Iran đe dọa ra đòn cốt tử với vùng Vịnh, nếu ông Trump thực thi tối hậu thư

Tối hậu thư của Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu Iran mở cửa eo biển Hormuz sẽ hết hạn vào sáng 24-3 theo giờ Việt Nam, tuy nhiên phía Tehran không hề có dấu hiệu nhượng bộ, thậm chí gia tăng đáp trả và đe dọa ngược.

Iran ngày 22-3 tuyên bố sẽ tấn công các cơ sở năng lượng, công nghệ thông tin và khử mặn nước trong khu vực nếu Mỹ và Israel nhắm mục tiêu vào các nhà máy điện của Iran như tối hậu thư của Tổng thống Trump.

“Nếu cơ sở hạ tầng nhiên liệu và năng lượng của Iran bị kẻ thù tấn công, toàn bộ cơ sở hạ tầng năng lượng, cũng như công nghệ thông tin… và các nhà máy khử muối nước thuộc sở hữu của Mỹ và chế độ trong khu vực sẽ trở thành mục tiêu tấn công theo những cảnh báo trước đó” - truyền thông nhà nước Iran dẫn tuyên bố từ phát ngôn viên quân đội Iran Ebrahim Zolfaqari.

Phát ngôn từ phía Tehran được đưa ra sau khi ông Trump khuya 21-3 tuyên bố Mỹ sẽ "phá hủy" các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở cửa eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.

Các thành viên của đội cứu hộ thuộc Hội Trăng lưỡi đỏ Iran đang làm việc tại một tòa nhà bị hư hại ở Tehran (Iran) ngày 21-3. Ảnh: Alaa Al-Marjani/AL JAZEERA

Hệ thống điện một khi bị tấn công có thể gây ra thảm họa cho các nước láng giềng vùng Vịnh, vốn tiêu thụ lượng điện năng bình quân đầu người gấp khoảng năm lần mức so với Iran.

Trong khi đó các nhà máy khử muối sản xuất 100% lượng nước tiêu thụ ở Bahrain và Qatar, đáp ứng hơn 80% nhu cầu nước uống ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và 50% nguồn cung cấp nước cho Saudi Arabia.

Ông Alex Vatanka, một chuyên gia cấp cao tại Viện Trung Đông có trụ sở tại Mỹ, cảnh báo rằng sự gián đoạn kéo dài đối với nguồn cung cấp nước và điện có thể khiến nhiều khu vực trong vùng gặp khó khăn trong việc duy trì cuộc sống hàng ngày và làm đảo ngược nhiều thập niên phát triển.

Cùng ngày 22-3, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã đăng tải trên nền tảng X rằng Iran có thể phá hủy cơ sở hạ tầng và các cơ sở năng lượng quan trọng trong khu vực đến mức “không thể phục hồi" nếu các nhà máy điện của Tehran bị nhắm mục tiêu.

“Ngay sau khi các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng trong nước bị nhắm mục tiêu, cơ sở hạ tầng trọng yếu cũng như cơ sở hạ tầng năng lượng và dầu mỏ trên toàn khu vực sẽ được coi là mục tiêu hợp pháp và sẽ bị phá hủy không thể phục hồi” – ông Ghalibaf viết trên X.

Ông Ghalibaf cảnh báo rằng cơ sở hạ tầng khu vực sẽ trở thành "mục tiêu hợp pháp" nếu các cơ sở của Iran bị tấn công, và việc Tehran trả đũa sẽ làm tăng giá dầu "trong một thời gian dài".

Sau đó cùng ngày 22-3, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian sau đó tuyên bố rằng eo biển Hormuz "mở cửa cho tất cả mọi người trừ những kẻ xâm phạm lãnh thổ của chúng tôi", theo đài Al Jazeera.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định rằng tuyến đường thủy này “không bị đóng cửa” và cho rằng Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm về sự gián đoạn gần đây. Theo ông, “các tàu thuyền ngần ngại vì các công ty bảo hiểm lo sợ cuộc chiến do chính các ông khởi xướng – chứ không phải do Iran”.

Trước đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo rằng sẽ đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz nếu ông Trump thực hiện lời đe dọa tấn công các cơ sở năng lượng của Tehran. IRGC cảnh báo rằng các công ty có cổ phần của Mỹ sẽ bị "phá hủy hoàn toàn" nếu Washington nhắm mục tiêu vào các cơ sở năng lượng của Tehran, và các cơ sở năng lượng ở các quốc gia có căn cứ của Mỹ sẽ là mục tiêu "hợp pháp" đối với Iran.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đến thăm hiện trường vụ tấn công của Iran ở TP Arad (miền nam Israel) ngày 22-3. Ảnh: Avi Ohayon/GPO/CNN

Ngày qua, Tehran cũng tăng tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào Israel, cùng với Jordan, Iraq và một số quốc gia vùng Vịnh – những cuộc tấn công mà Tehran cho rằng nhắm vào “các mục tiêu quân sự của Mỹ” – gây thương vong và thiệt hại về cơ sở hạ tầng, đồng thời làm gián đoạn thị trường toàn cầu và ngành hàng không.

Ở phía ngược lại, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 22-3 đã kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới tham gia vào cuộc chiến chống Iran do Mỹ và Israel cùng tiến hành. Từ hiện trường vụ tấn công của Iran tại thành phố Arad, miền nam Israel, ông Netanyahu nói rằng một số quốc gia đã bắt đầu tiến theo hướng đó và kêu gọi sự tham gia rộng rãi hơn của cộng đồng quốc tế. Ông Netanyahu cáo buộc Tehran nhắm mục tiêu vào dân thường và tuyên bố nước này có khả năng tấn công các mục tiêu tầm xa sâu trong lòng châu Âu.

Một người đàn ông đang đổ xăng vào bình chứa của một người lái xe tại một trạm xăng ở tỉnh Narathiwat, miền nam Thái Lan. Ảnh: Madaree Tohlala/AFP

THIÊN ÂN