Nới hạn mức, tạo dư địa cho vay trực tuyến

Ngân hàng đẩy mạnh cho vay trực tuyến

Theo PGS.TS Đặng Ngọc Đức, Viện trưởng Viện Công nghệ Tài chính, Trường Đại học Đại Nam, cho vay trực tuyến đang trở thành một phần quan trọng trong hệ sinh thái tài chính số của các ngân hàng thương mại. Vị chuyên gia này cho biết nhiều ngân hàng ghi nhận tốc độ tăng trưởng dư nợ từ kênh số vượt kỳ vọng, đồng thời mở rộng phạm vi phục vụ tới các khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa – nơi trước đây khó tiếp cận dịch vụ tài chính truyền thống.

Theo ông Đức, việc ứng dụng AI, Big Data và Machine Learning vào quy trình xét duyệt tín dụng giúp ngân hàng giảm rủi ro, tăng tốc độ xử lý hồ sơ và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Khi dữ liệu quốc gia về dân cư, thuế và tín dụng được kết nối, ngân hàng có thể đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng theo thời gian thực, qua đó mở rộng tín dụng tới cả những người chưa từng có lịch sử vay vốn.

Hoạt động cho vay trực tuyến (online) ngày càng trở thành một kênh cung ứng vốn quan trọng

Thực tế cho thấy nhiều ngân hàng tại Việt Nam đã đẩy mạnh cho vay trên kênh số. Tại ngân hàng MB, bà Lê Thị Thúy Hà – Giám đốc Dự án Digital Lending thuộc khối Ngân hàng số cho biết MB đang triển khai hai nền tảng App MBBank và Biz MBBank để cung cấp các sản phẩm dịch vụ ngân hàng trực tuyến.

Hiện nền tảng App MBBank phục vụ hơn 33 triệu khách hàng cá nhân. Trong đó, 100% khách hàng mở tài khoản và sử dụng dịch vụ ngân hàng trực tuyến đều được thu thập hồ sơ sinh trắc học thông qua eKYC. Đáng chú ý, 100% khoản vay tín chấp tiêu dùng đã được đăng ký và giải ngân hoàn toàn trực tuyến, trong khi 90,8% khoản vay sản xuất kinh doanh cũng được giải ngân online, với doanh số lũy kế hơn 165.000 tỷ đồng trong 8 tháng năm 2025. Trong khi đó, theo ông Nguyễn Hưng – Tổng Giám đốc TPBank, hiện 98% giao dịch của ngân hàng được thực hiện qua kênh số. Dù cho vay trực tuyến mới chiếm dưới 10% tổng dư nợ, nhưng lại đóng góp 15 - 20% lợi nhuận cho ngân hàng.

Hành lang pháp lý tạo cơ hội mở rộng dư địa

Với tiềm năng phát triển của hoạt động cho vay trực tuyến, NHNN đang lấy ý kiến đối với dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 39/2016/TT-NHNN – văn bản quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng. Một trong những nội dung đáng chú ý là việc định nghĩa lại “khoản vay giá trị nhỏ”. Theo dự thảo, mức trần khoản vay này sẽ được nâng lên tối đa 400 triệu đồng tại các tổ chức tín dụng, cao gấp bốn lần so với ngưỡng 100 triệu đồng hiện hành. Riêng đối với hệ thống quỹ tín dụng nhân dân, hạn mức được đề xuất 200 triệu đồng, nhằm đảm bảo an toàn hệ thống và phù hợp với quy mô vốn cũng như đặc thù khách hàng của khu vực này, khi dư nợ bình quân mỗi khách hàng hiện khoảng gần 300 triệu đồng.

Việc nới hạn mức được đánh giá là bước đi cần thiết trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và giá cả hàng hóa gia tăng. Đáng chú ý, đối với các khoản vay giá trị nhỏ, khách hàng không bắt buộc phải cung cấp phương án sử dụng vốn khả thi, mà chỉ cần cung cấp thông tin về mục đích sử dụng vốn hợp pháp và chứng minh khả năng tài chính. Quy định này được kỳ vọng sẽ đơn giản hóa thủ tục vay vốn, rút ngắn thời gian xét duyệt và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận nguồn vốn chính thức từ ngân hàng. Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề xuất bãi bỏ giới hạn dư nợ cho vay bằng phương tiện điện tử đối với cá nhân vay tiêu dùng, vốn đang bị khống chế ở mức 100 triệu đồng theo Thông tư 06/2023/TT-NHNN.

Theo cơ quan quản lý, mức trần này không còn phù hợp với nhu cầu thực tế và có thể vô tình hạn chế khả năng tiếp cận vốn qua kênh số. Thay vì áp đặt một hạn mức chung cho toàn hệ thống, dự thảo trao quyền cho các tổ chức tín dụng tự xác định giới hạn cấp tín dụng trực tuyến dựa trên khẩu vị rủi ro, năng lực công nghệ và hệ thống quản trị của mình.

Thực tế trong thời gian qua, cơ quan quản lý đã ban hành nhiều văn bản nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động cho vay điện tử. Đáng chú ý, Nghị định 94/2025/NĐ-CP về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng đã lần đầu cho phép triển khai mô hình cho vay ngang hàng (P2P Lending) trong phạm vi sandbox. Cơ chế này vừa tạo điều kiện cho các mô hình tài chính mới phát triển, vừa đảm bảo hoạt động nằm trong sự giám sát của cơ quan quản lý.

Tuy nhiên theo ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán NHNN, bên cạnh việc hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cấp hạ tầng công nghệ đảm bảo kết nối liên thông, đồng bộ, an toàn, việc đảm bảo an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu trong lĩnh vực thanh toán, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người sử dụng dịch vụ tài chính ngân hàng trên môi trường mạng là rất quan trọng. Theo đó, các TCTD cần tiếp tục đầu tư nâng cấp hạ tầng bảo mật, thường xuyên cập nhật giải pháp công nghệ mới, đồng thời xây dựng hệ thống giám sát an ninh mạng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Đặc biệt, khi mở rộng kết nối thanh toán quốc tế và cho vay trực tuyến, bài toán an toàn mạng và bảo vệ dữ liệu càng trở nên phức tạp do yêu cầu liên thông giữa nhiều hệ thống với tiêu chuẩn bảo mật khác biệt. Theo các chuyên gia, sự kết hợp giữa hành lang pháp lý linh hoạt, công nghệ dữ liệu lớn và hạ tầng số của ngân hàng sẽ mở ra một giai đoạn mới cho thị trường tín dụng - nơi người dân có thể tiếp cận nguồn vốn ngân hàng chỉ với vài thao tác trên điện thoại.

Quỳnh Trang