Khi lạm phát có dấu hiệu quay lại, chính sách tiền tệ sẽ ứng phó ra sao?

Biến động kinh tế toàn cầu gia tăng, áp lực lạm phát quay trở lại

Thời gian qua, thị trường tiền tệ và ngoại hối toàn cầu chịu tác động mạnh từ nhiều yếu tố bất ổn như căng thẳng địa chính trị, chính sách đối ngoại của Mỹ cũng như định hướng tiền tệ khó lường của các ngân hàng trung ương lớn. Những yếu tố này đã khiến môi trường kinh tế toàn cầu trở nên khó dự báo hơn, đồng thời đặt ra nhiều thách thức đối với các cơ quan điều hành chính sách tiền tệ.

Theo ông Nguyễn Lê Nam, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước, trong bối cảnh các nền kinh tế đang nỗ lực kiểm soát lạm phát sau giai đoạn tăng cao trước đó, việc giá năng lượng tăng trở lại đang tạo ra áp lực mới đối với nhiều quốc gia.

Biến động kinh tế toàn cầu gia tăng khiến áp lực lạm phát quay trở lại (Ảnh minh họa: KT)

“Trong những ngày vừa qua, nền kinh tế thế giới đã trải qua những cú sốc khi giá năng lượng tăng cao, các thị trường tài chính và tài sản biến động rất mạnh, nguyên nhân bắt nguồn từ sự leo thang ở Trung Đông, qua đó tạo áp lực lên lạm phát của các quốc gia”, ông Nam cho biết.

Diễn biến này buộc nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới, trong đó có Fed đã trở nên thận trọng hơn rất nhiều trong việc cắt giảm lãi suất. Ngân hàng Trung ương Úc thậm chí tính đến khả năng tăng lãi suất có thể sớm trong tháng 3/2026 để kiểm soát lạm phát.

Việc các ngân hàng trung ương duy trì chính sách tiền tệ thận trọng có thể khiến điều kiện tài chính toàn cầu tiếp tục ở trạng thái thắt chặt, từ đó tác động tới dòng vốn, tỷ giá và thị trường tài chính của nhiều quốc gia đang phát triển.

"Điều này đã tạo sức ép lên tỉ giá và thị trường tiền tệ trong nước", ông Nam nhận định, đồng thời cho rằng, những tác động trên được dự báo sẽ tiếp tục gây ra nhiều rủi ro tiềm ẩn đối với tăng trưởng và lạm phát thế giới, qua đó tác động trực diện và tiêu cực đến Việt Nam.

Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay áp lực lạm phát đang gia tăng khi giá dầu thế giới tăng cao kéo theo giá xăng trong nước cũng tăng. Trong bối cảnh đó, việc kiên định mục tiêu kiểm soát lạm phát là hết sức cần thiết để góp phần neo giữ kỳ vọng lạm phát cũng như củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài vào môi trường vĩ mô ổn định, tạo tiền đề cho việc sản xuất kinh doanh phục vụ tăng trưởng kinh tế.

Chính sách tiền tệ cần linh hoạt để vừa kiểm soát lạm phát vừa hỗ trợ tăng trưởng

Trước những biến động phức tạp của kinh tế toàn cầu, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã triển khai nhiều giải pháp nhằm ổn định thị trường tiền tệ và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Ông Nguyễn Lê Nam cho biết, NHNN đã tiếp tục phát huy những kinh nghiệm trong thời gian qua để điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt và phù hợp với diễn biến thị trường trong nước và quốc tế. Mục tiêu xuyên suốt là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô đồng thời hỗ trợ tăng trưởng.

"Kinh nghiệm thực tế từ thế giới và Việt Nam đã cho thấy rằng tăng trưởng kinh tế cao chỉ thực sự có ý nghĩa và bền vững trong một môi trường kinh tế vĩ mô ổn định và lạm phát được kiểm soát tốt. Đó sẽ là nền tảng vững chắc cho việc tăng trưởng một cách bền vững", ông Nguyễn Lê Nam nói.

Trong bối cảnh dư địa điều hành chính sách tiền tệ nhằm hỗ trợ tăng trưởng không còn nhiều, đại diện Vụ Chính sách tiền tệ cho rằng, việc phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo đó, NHNN sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ một cách linh hoạt, bám sát diễn biến của thị trường, trong đó ưu tiên hàng đầu là kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng định hướng các tổ chức tín dụng tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, tập trung nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, đồng thời kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Nhấn mạnh về định hướng điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh nhiều biến động, ông Phạm Thanh Hà, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho rằng, tăng trưởng kinh tế chỉ bền vững khi gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát tốt lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Theo ông Hà, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều rủi ro từ xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu và biến động giá năng lượng, việc điều hành chính sách tiền tệ cần linh hoạt để vừa kiểm soát lạm phát, vừa đảm bảo cung ứng vốn cho nền kinh tế.

Các chuyên gia cũng cho rằng, để đạt được các mục tiêu phát triển trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ hạn chế, cần tăng cường sự phối hợp đồng bộ giữa các chính sách kinh tế vĩ mô. Trong đó, chính sách tài khóa nên được triển khai theo hướng mở rộng có trọng tâm, trọng điểm, đặc biệt là đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công. Điều này không chỉ tạo tác động trực tiếp đến tăng trưởng mà còn góp phần lan tỏa, thúc đẩy các động lực phát triển khác của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng cần tận dụng hiệu quả các cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế, nhất là trong bối cảnh thị trường chứng khoán có khả năng được nâng hạng lên nhóm thị trường cận biên, cùng với việc hình thành các trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng. Những yếu tố này được kỳ vọng sẽ góp phần đa dạng hóa nguồn lực tài chính, hỗ trợ cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

Cẩm Tú/VOV.VN