Niềm vui trên những phím đàn

Người lớn tuổi thường e ngại học đàn, nhất là piano vì những ký hiệu nhạc lý phức tạp hay đôi tay không còn linh hoạt. Dẫu vậy, vẫn có những người kiên trì theo đuổi đam mê. Với họ, chơi đàn không chỉ là cách làm mới cuộc sống, mà còn mang lại sự thư thái, tâm hồn trẻ trung và tinh thần minh mẫn.

Chơi đàn ở tuổi xế chiều

Sáng Chủ nhật, căn nhà yên bình trong con hẻm nhỏ ở đường Bạch Đằng (phường Nha Trang) vang lên tiếng đàn piano quen thuộc. Giai điệu “Làng tôi” của nhạc sĩ Văn Cao len qua vòm khế xanh mướt ngoài sân, đưa người nghe trở về với hình ảnh bình dị của làng quê Việt Nam những năm kháng chiến. Giai điệu vừa dứt, những thanh âm lãng mạn, phảng phất nỗi buồn sâu lắng của bản “Triệu bông hồng” (nhạc sĩ Raimonds Pauls) tiếp nối, kể câu chuyện tình yêu đơn phương đẹp, lặng lẽ mà day dứt. Bản đàn được chơi với tiết tấu tương đối chậm rãi, màu sắc âm nhạc đẹp, nhấn nhá tinh tế và có chiều sâu. Người chơi đàn là Tiến sĩ Bùi Thị Hồng Tiến - Giám đốc Quỹ Khuyến học, khuyến tài Khánh Hòa, kiêm Giám đốc Trung tâm Khoa học về phụ nữ và trẻ em Khánh Hòa. Ở tuổi 83, bà vẫn say mê với tiếng đàn, coi cây đàn piano là người bạn đồng hành, mang đến cho bà niềm vui và sự minh mẫn.

Sau khi học piano, ông Huy có thể dễ dàng chuyển sang chơi đàn organ 2 tầng đệm thánh ca.

Tiến sĩ Tiến bắt đầu học piano khi đã nghỉ hưu. Bà kể: “Năm 60 tuổi, có lần, đi qua một trung tâm dạy đàn, nghe tiếng đàn piano, tôi liền vào hỏi trung tâm có nhận dạy cho người lớn tuổi không. Thầy dạy nhạc ngần ngại, nhưng khi biết tôi từng chơi organ và nghe tôi đàn thử, thầy đồng ý nhận. Thầy nói, ban đầu tập piano rất mỏi tay, nhưng thầy tin tôi sẽ học được. Nghe vậy, tôi vui lắm, vì tôi thích tiếng đàn piano từ lâu lắm rồi mà chưa học được”. Những ngày sau đó, tuy bận làm việc và nghiên cứu khoa học, Tiến sĩ Tiến vẫn dành thời gian tới trung tâm tập đàn. Lúc mới tập, quả thật hai tay rất mỏi, việc phối hợp mắt, tay và chân không hề dễ dàng. Được thầy động viên, bà kiên trì tập, càng học càng say mê. Sau khi mua được cây đàn piano, mỗi ngày, sau giờ làm việc và nghỉ ngơi, bà đều dành thời gian để chơi đàn. “Với tôi, chơi piano có tác dụng rất tốt cho hoạt động trí não. Tiếng đàn dương cầm giúp tôi thư giãn, yêu đời và trẻ trung hơn, có trí nhớ tốt hơn để xử lý công việc và tiếp tục có các bài nghiên cứu. Có lẽ, nhờ chơi đàn mà ở tuổi 83, tôi vẫn được mọi người nhận xét là minh mẫn. Cây đàn piano đã thực sự trở thành người bạn của tôi”, Tiến sĩ Tiến nói.

Âm nhạc đồng hành trong đời sống

Điểm chung của những người lớn tuổi chơi đàn là họ đều bị cuốn hút bởi âm nhạc và học với sự đam mê, kiên trì, để rồi nhận được cảm giác nhẹ nhàng, thư thái, lạc quan sau mỗi bản nhạc.

Hằng ngày, Tiến sĩ Bùi Thị Hồng Tiến đều dành thời gian chơi piano.

“Hồi trẻ, tôi từng ước mơ học đàn, nhưng sợ không học nổi nên cứ chần chừ mãi. Khi con đi học đàn, thấy con tiến bộ nhanh, giáo viên dạy dễ hiểu, tôi mới quyết định đăng ký học. Sau vài tháng học đàn, tôi rèn được tính kỷ luật, sự kiên trì vượt khó; lại được đồng hành với con, gần gũi con hơn. Học đàn cũng giúp tôi có thể dạy học trò hát đúng bài hát tiếng Anh, làm cho giờ dạy tiếng Anh của tôi thêm cuốn hút. Chơi đàn còn là cách giải trí tuyệt vời sau giờ làm việc. Âm nhạc giúp tôi trẻ lâu và duy trì trí nhớ tốt”, bà Nguyễn Hoàng Mai Thy (41 tuổi, phường Tây Nha Trang) trải lòng khi vừa kết thúc đoạn nhạc êm dịu của bản “River Flows in You” (nhạc sĩ Yiruma). Mới học piano được vài tháng, bà Thy cũng trải qua những khó khăn thường gặp của người mới bắt đầu: Phối hợp hai tay còn lúng túng, đánh đàn như "gà mổ thóc”, khi tập sử dụng pê-đan để giữ nhịp thì lại quên tay. Bà phải làm quen từng nốt nhạc, nhận diện vị trí trên phím đàn, tập riêng từng tay rồi mới ghép lại và luyện theo từng đoạn. Từ chỗ phải ghi chú tên nốt nhạc bằng tiếng Việt để dễ nhớ, đến nay, bà đã có thể đọc nốt và đọc nhịp trên bản nhạc.

Ông Trần Bá Hoàng Huy (43 tuổi, phường Nha Trang) chia sẻ, giai đoạn bắt đầu học piano rất khó khăn, phải nhớ từng nốt, từng hợp âm. Đó là lý do hồi 10 tuổi, ông đã bỏ ngang sau 1 năm theo học. Bắt đầu học lại ở tuổi trung niên còn khó hơn nhiều, nhưng giờ đây, ông đã có nhiều lý do để quyết tâm. “Tôi ở trong ca đoàn của một giáo xứ nhưng chỉ biết hát, không biết nốt nhạc nên rất khó hát đúng, hát chuẩn. Ngoài ra, sau dịch Covid-19, tôi thấy trí nhớ giảm sút. Nghe nói chơi piano giúp tăng cường trí nhớ nên tôi quyết tâm học. Sau nửa năm, tôi đã có thể chơi được một bài như ý mình. Học piano cũng giúp tôi dễ dàng tiếp cận với đàn organ 2 tầng để đệm thánh ca. Âm nhạc giúp tôi cải thiện trí nhớ, tính toán phục vụ kinh doanh cũng tốt hơn. Học đàn chính là lựa chọn đúng đắn của tôi. Tôi cũng đã cho con đi học piano”, ông Huy chia sẻ.

Cô Quyên hướng dẫn quy ước đặt ngón tay khi chơi piano.

Hồi sinh viên, Tiến sĩ, bác sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Trương Tấn Minh - nguyên Giám đốc Sở Y tế, nguyên Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật, bệnh nhân nghèo và quyền trẻ em tỉnh từng học guitar và một khóa sáng tác nhạc. Tuy mục đích chỉ để biết chơi đàn, nhưng tình yêu âm nhạc đã nhen lên trong vị bác sĩ lúc nào không hay. Năm 1980, ông cho ra đời ca khúc “Tình ca áo trắng” và “Tâm tình người áo trắng”. Năm 2014, sau khi nghỉ hưu, ông học thêm piano. Nhờ một số nhạc sĩ chỉ dẫn thêm, đến tuổi 76, ông đã sáng tác được hơn 100 bài hát, xuất bản 2 tập nhạc tặng bạn bè. “Âm nhạc giúp mọi người thư thái hơn, vui hơn. Đối với người cao tuổi, âm nhạc lại càng cần thiết. Thực tế, một số bệnh viện trên thế giới đã dùng âm nhạc để chữa bệnh. Có thể nói, đây là loại hình nghệ thuật tuyệt vời để giảm stress, giúp tâm hồn tươi trẻ và cuộc sống ý nghĩa hơn”, Thầy thuốc Nhân dân Trương Tấn Minh nói.

Học không bao giờ là muộn

Không ít người lớn tuổi lo ngại học đàn sẽ khó hơn khi còn trẻ. Nhưng theo cô Nguyễn Thảo Quyên - giáo viên Trung tâm Piano Sắc màu Nha Trang, chỉ cần quyết tâm và có phương pháp học thì không gì là không thể. Khi mới học, người lớn tuổi nhớ nốt chậm hơn, ngón tay cứng hơn trẻ nhỏ, nhưng lại tiếp cận nhạc lý nhanh hơn, kiên trì hơn, ngồi tập đàn lâu hơn. Do đó, dù trẻ em hay người lớn, chỉ cần kiên trì học và dạy đúng phương pháp vẫn có kết quả tốt.

Thầy thuốc Nhân dân Trương Tấn Minh chơi đàn piano tại nhà.

Một giờ học đàn dành cho người lớn tại Trung tâm Piano Sắc màu Nha Trang.

Nhớ lại ấn tượng khi nghe tiếng đàn của một học viên trung tuổi phục vụ trong một giáo xứ sau 2 năm theo học, cô Nguyễn Xuân Vỹ - Giám đốc kiêm giáo viên Trung tâm Piano Sắc màu Nha Trang vẫn còn nguyên cảm giác xúc động: “Trong thánh đường cao vời, tiếng đàn organ của ông vút lên, tuy đôi chỗ còn run, sai sót nhưng màu sắc âm nhạc rất tốt, hợp âm rất mượt. Ông nhìn tập nhạc và đánh được tất cả các bản nhạc của bộ lễ mà không cần tập trước. Lúc đó, tôi cảm thấy rất vui và hạnh phúc. Dẫu hành trình học đàn còn rất dài, nhưng tôi tin với quyết tâm và sự kiên trì, ông sẽ chinh phục được”.

Có thể nói, thông qua việc chơi đàn, những người lớn tuổi đã chứng minh rằng tuổi tác không phải là rào cản. Với họ, học đàn không chỉ là chinh phục một kỹ năng, thử thách mới, mà còn là cách nuôi dưỡng tinh thần lạc quan, giữ cho tâm hồn trẻ trung và giúp cuộc sống thêm phần ý nghĩa.

THIỀU HOA - MINH TÂM