Những thôn, bản vẫn 'ngóng' điện ở xã vùng cao Yên Nhân

Nguồn sáng được gia đình chị Hà Thị Tình và các hộ dân sử dụng là từ bình ắc quy.

Từ trung tâm xã Yên Nhân, con đường dẫn vào thôn Na Nghịu uốn lượn quanh co, vắt ngang những sườn núi xanh thẳm. Càng đi sâu, con đường càng thu hẹp, quanh co theo địa hình đồi dốc đặc trưng của vùng cao. Có những đoạn dốc nối tiếp dốc, cua nối tiếp cua, khiến hành trình đến bản làng như dài thêm giữa đại ngàn.

Trong những năm qua, cuộc sống của người dân nơi đây đã có nhiều đổi thay nhờ các chương trình mục tiêu quốc gia. Thế nhưng, điện sinh hoạt vẫn là điều mà nhiều hộ dân luôn nhắc đến trong những câu chuyện thường ngày.

Trong căn nhà sàn nhỏ ở thôn Na Nghịu, gia đình chị Hà Thị Tình hiện đang sử dụng nguồn điện tự phát bằng tua bin nước được lặp đặt tại con suối gần nhà. Thế nhưng, nguồn điện tạo ra rất hạn chế, nhất là vào mùa khô nước cạn. Còn vào mùa mưa lũ, khi nguồn nước chảy mạnh, tua bin nước của gia đình chị thường bị cuốn trôi nên cũng không có điện để thắp sáng.

Thiếu điện lưới, bao năm qua gia đình ông Hà Văn Toán ở thôn Na Nghịu phải sống trong cảnh khó khăn.

Kế bên nhà chị Tình là gia đình ông Hà Văn Toán. Khi chúng tôi đến, ông Toán đang loay hoay sửa lại chiếc quạt nhỏ. Theo ông Toán, do nguồn điện tự phát công suất nhỏ lại không ổn định nên thiết bị điện duy nhất của gia đình là chiếc quạt điện liên tục gặp sự cố, thường xuyên phải sữa chữa.

Gia đình ông Toán cũng như 68 hộ dân ở thôn Na Nghịu, từ nhiều năm nay, việc sinh hoạt vẫn phụ thuộc vào ánh sáng tự nhiên.

Khi đêm xuống, nguồn sáng duy nhất được các hộ dân sử dụng phổ biến vẫn là đèn dầu hoặc đèn sạc pin công suất thấp được cấp từ các bình ắc quy. Vào những ngày mưa kéo dài, việc sạc điện cũng trở nên khó khăn khiến người dân thiếu ánh sáng để sinh hoạt.

Người dân thôn Na Nghịu tận dụng dòng chảy để đặt tua bin làm máy phát điện.

Việc thiếu điện ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống, sinh hoạt của người dân thôn Na Nghịu. Ông Trần Ngọc Bình, thôn Na Nghịu, chia sẻ: "Thiếu điện không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt, mà còn tác động trực tiếp đến việc học hành của trẻ nhỏ trong thôn. Nhiều em học sinh phải tranh thủ học bài từ lúc trời còn sáng. Đêm xuống, ánh sáng leo lét từ bóng đèn nhỏ khiến việc học trở nên khó khăn hơn. Bên cạnh đó, thiếu điện khiến người dân chúng tôi không thể xem truyền hình, nghe đài phát thanh. Người dân chúng tôi mong muốn có điện lưới ổn định để sinh hoạt thuận lợi hơn”.

Không chỉ thôn Na Nghịu mà tại các thôn Khong, Mỏ, Lửa tại các khu dân cư Băng Cá Răn, Hón Húc, Na Lếch, Ó, Na Bò, Băng Lươm cũng chưa có điện lưới quốc gia. Điều này phần nào ảnh hưởng đến đời sống của 148 hộ dân. Thiếu điện khiến việc tiếp cận thông tin, ứng dụng khoa học - kỹ thuật của người dân bị hạn chế; tỷ lệ hộ nghèo tại các thôn trên vì thế vẫn ở mức cao, chiếm tới 20,84%.

Điện lực Thường Xuân lập phương án đưa điện lưới về các thôn, khu dân cư chưa có điện ở xã Yên Nhân.

Trước phản ánh của người dân, chính quyền xã Yên Nhân và Điện lực Thường Xuân đã có văn bản kiến nghị lên các cơ quan có thẩm quyền xem xét, sớm đầu tư đưa điện lưới quốc gia về các thôn, khu dân cư trên địa bàn xã Yên Nhân.

Ông Trịnh Thanh Hải, Trưởng Điện lực Thường Xuân, cho biết: “Thực hiện chỉ đạo của Tổng Công ty Điện lực Miền Bắc, Điện lực Thường Xuân đã khảo sát địa bàn, thực địa, quy mô cấp điện cho từng cụm thôn, bản còn thiếu điện ở xã Yên Nhân. Trên cơ sở đó, đơn vị đã lập phương án đầu tư trình Tổng Công ty Điện lực Miền Bắc đăng ký nguồn vốn để đầu tư hệ thống lưới điện phục vụ cấp điện cho bà con trong năm 2026”.

Hiện nay, khó khăn lớn nhất trong việc đầu tư điện lưới quốc gia đến các thôn, bản của xã Yên Nhân là địa hình phức tạp. Các khu dân cư nằm rải rác trên những triền núi cao, khoảng cách xa trung tâm, trong khi số hộ dân không nhiều. Để kéo điện đến từng thôn, bản đòi hỏi nguồn kinh phí lớn, phải xây dựng hệ thống cột điện, đường dây vượt qua nhiều khu vực đồi núi hiểm trở, thời gian thi công kéo dài trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Tuy nhiên, lợi ích đo đếm được không chỉ bằng con số, mà là câu chuyện về tương lai, đáp ứng niềm hy vọng cho người dân về những đường dây điện vươn qua núi cao, mang ánh sáng đến từng mái nhà, thắp sáng niềm tin, khát vọng vươn lên và mở ra cơ hội phát triển cho xã vùng cao Yên Nhân.

Xuân Thu