14 khu dự trữ sinh quyển mới của UNESCO đáng khám phá trong năm 2026

Nằm dọc biên giới giữa Albania và Montenegro, Khu dự trữ sinh quyển hồ Shkodër bao gồm một trong những cảnh quan có ý nghĩa sinh thái và văn hóa quan trọng nhất ở Đông Nam châu Âu

Những miền đất của tương lai bền vững

Là những vùng đất được bảo vệ, các khu dự trữ sinh quyển ngày nay còn được xem như những “phòng thí nghiệm sống”, nơi con người tìm kiếm lời giải cho bài toán cân bằng giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế - xã hội.

Với những người yêu du lịch khám phá, đây cũng là danh sách những điểm đến đáng chú ý nhất thế giới trong năm 2026.

Thông báo được UNESCO đưa ra nhân Ngày Môi trường Thế giới 5.6, đúng dịp mạng lưới Khu dự trữ sinh quyển thế giới bước sang năm thứ 55 kể từ khi những địa điểm đầu tiên được công nhận vào năm 1971.

Với 14 khu dự trữ mới, mạng lưới này hiện có 797 khu dự trữ sinh quyển tại 145 quốc gia trên toàn cầu.

Nếu các công viên địa chất toàn cầu của UNESCO tôn vinh giá trị địa chất đặc sắc kết hợp giáo dục môi trường và phát triển cộng đồng, thì các khu dự trữ sinh quyển lại là những không gian đại diện cho các hệ sinh thái tiêu biểu của Trái đất, nơi thiên nhiên và con người cùng tồn tại trong một mối quan hệ hài hòa.

Theo tạp chí du lịch Wanderlust, đây là những khu vực đang góp phần phát triển các giải pháp sáng tạo nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ đa dạng sinh học và thúc đẩy những mô hình sống bền vững.

Điều đó phản ánh một xu hướng mới trong tư duy bảo tồn toàn cầu là thiên nhiên không đứng ngoài cuộc sống con người mà hiện diện ngay trong các không gian sống, sản xuất và phát triển.

UNESCO chính thức phê duyệt việc chỉ định Khu dự trữ sinh quyển Aruba, công nhận toàn bộ hòn đảo này là một phần của Mạng lưới Khu dự trữ sinh quyển thế giới của UNESCO. Khu bảo tồn có diện tích khoảng 19.300ha và bao gồm Vùng Kinh tế Đặc quyền (EEZ) rộng gần 3.000.000ha, là nơi sinh sống của khoảng 108.000 cư dân.

Từ đảo quốc sa mạc giữa Caribe đến thành phố bên dòng Saint Lawrence

Một trong những cái tên gây chú ý nhất là Aruba - quốc đảo đầu tiên được UNESCO công nhận toàn bộ lãnh thổ là khu dự trữ sinh quyển.

Nằm ở phía nam vùng biển Caribe, Aruba sở hữu vẻ đẹp khác biệt so với hình dung quen thuộc về các hòn đảo nhiệt đới. Không có những cánh rừng mưa xanh ngắt, nơi đây mang đặc trưng khí hậu khô hạn với những cảnh quan bán sa mạc độc đáo, tạo nên hệ sinh thái đặc sắc giữa đại dương.

Trong khi đó, thành phố Québec của Canada trở thành minh chứng cho xu hướng bảo tồn trong môi trường đô thị. Việc một thành phố được đưa vào mạng lưới khu dự trữ sinh quyển cho thấy cộng đồng quốc tế ngày càng ghi nhận vai trò của các đô thị trong việc duy trì đa dạng sinh học và xây dựng mô hình phát triển xanh.

Tại Đông Nam Á, khu dự trữ sinh quyển Nino Konis Santana của Timor-Leste được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt khi trở thành khu dự trữ sinh quyển đầu tiên của quốc gia non trẻ này.

Nằm trong Tam giác San hô - khu vực được ví như “Amazon của đại dương” với hơn 75% số loài san hô trên thế giới, Nino Konis Santana đồng thời bảo tồn khu rừng nguyên sinh lớn nhất còn lại của Timor-Leste.

Trong khi đó, tại Nam Mỹ, khu vực Sur del Alto Paraná của Paraguay được UNESCO ghi danh nhờ nằm trong Rừng Đại Tây Dương Paraná - một trong những hệ sinh thái giàu đa dạng sinh học nhất nhưng cũng bị đe dọa nghiêm trọng nhất hành tinh.

Phát biểu về quyết định mới nhất, Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany nhấn mạnh: “Các khu dự trữ sinh quyển chứng minh mỗi ngày rằng bảo vệ thiên nhiên và cải thiện cuộc sống con người không phải là những mục tiêu mâu thuẫn nhau”.

Thông điệp này có lẽ cũng là giá trị lớn nhất mà mạng lưới khu dự trữ sinh quyển thế giới đang theo đuổi.

Trong bối cảnh nhiều điểm đến trên thế giới phải đối mặt với áp lực quá tải du lịch, ô nhiễm môi trường và mất cân bằng sinh thái, các khu dự trữ sinh quyển đang trở thành những mô hình tham khảo quan trọng cho tương lai.

Chúng cho thấy phát triển kinh tế vẫn có thể song hành với bảo tồn, miễn là con người biết tôn trọng những giới hạn tự nhiên.

Nằm ở cực Đông của Timor-Leste, Nino Konis Santana bao gồm một bức tranh đa dạng phong phú về hệ sinh thái trên cạn, ven biển và biển, bao gồm rừng nhiệt đới, vùng đất ngập nước, rạn san hô và đồng cỏ biển trong Tam giác San hô có ý nghĩa toàn cầu

14 khu dự trữ sinh quyển mới của UNESCO đáng khám phá năm 2026:

1. Hồ Shkodër (Albania)

2. Theniet El Had (Algeria)

3. Đảo Aruba (Aruba)

4. Đại Kavkaz (Azerbaijan)

5. Takamanda (Cameroon)

6. Thành phố Québec (Canada)

7. Dalankuh – Qamishlou (Iran)

8. Tost Toson Bumbiin Nuruu (Mông Cổ)

9. Lưu vực hồ Skadar (Montenegro)

10. Sur del Alto Paraná (Paraguay)

11. Matibay na Bayan ng Sablayan (Philippines)

12. Serra da Estrela (Bồ Đào Nha)

13. Nino Konis Santana (Timor-Leste)

14. Phong Nha - Kẻ Bàng (Việt Nam)

CẨM TÚ