Nhọc nhằn nỗi lo Tết của những lao công dọn rác ở TP.HCM

Nhọc nhằn nỗi lo Tết

Khi thành phố lên đèn, những công nhân vệ sinh môi trường TP.HCM bắt đầu ca làm việc kéo dài trong thầm lặng. Càng cận Tết, khối lượng công việc càng tăng, trong khi thu nhập gần như không thay đổi, khiến nỗi lo kinh tế của những lao công dọn rác trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết.

Khi người người nhà nhà chìm vào giấc ngủ, các công nhân vệ sinh môi trường mới bắt đầu một ngày làm việc.

Dịp cuối năm, nhu cầu tiêu dùng, ăn uống, mua sắm tăng mạnh kéo theo lượng rác thải sinh hoạt và rác dịch vụ phát sinh nhiều hơn. Trên các trục đường lớn như Phạm Văn Đồng hay Song Hành Xa Lộ Hà Nội, rác thải gia tăng cả về số lượng lẫn chủng loại, buộc các tổ vệ sinh phải tăng ca, chia ca linh hoạt, làm việc đến rạng sáng.

Chị Nguyễn Thị Nga (phường Gia Định, TP.HCM), công nhân vệ sinh môi trường với hơn 5 năm gắn bó nghề, cho biết thu nhập bình quân của chị khoảng 7 triệu đồng/tháng. Vào thời điểm cận Tết, chị thường phải làm từ 20 giờ tối đến 3 giờ sáng hôm sau, thậm chí muộn hơn nếu lượng rác tăng đột biến. “Rác nhiều thì phải đẩy thêm xe, có ngày tới 4 xe rác mới xong việc. Nhưng tiền công vẫn vậy, chỉ mong có thêm chút thưởng Tết để trang trải chi tiêu”, chị Nga chia sẻ.

Rác thải thường tập trung tại khu vực có nhiều hàng quán, khu dân cư, bến xe trung chuyển,...

Theo khảo sát, thu nhập bình quân của công nhân vệ sinh tại TP.HCM khoảng 72 triệu đồng/năm, tương đương 6 – 6,5 triệu đồng/tháng. Với lao động mới vào nghề, con số này chỉ khoảng 4,6 triệu đồng/tháng, mức thu nhập thấp so với mặt bằng chi phí sinh hoạt tại đô thị đặc biệt như TP.HCM.

Thời gian làm việc của công nhân vệ sinh có thể kéo dài bởi lượng rác thải gia tăng.

Trong bối cảnh giá cả thực phẩm, chi phí thuê trọ, điện nước và các khoản chi tiêu dịp Tết đều tăng, nhiều lao công buộc phải thắt chặt chi tiêu, hạn chế mua sắm. Không ít người phải gửi tiền về quê, lo học phí cho con, thuốc men cho cha mẹ già, khiến khoản tiền dành cho Tết càng trở nên eo hẹp.

Công nhân phải cùng lúc quét, dọn, đẩy theo xe chở rác để đảm bảo khu vực mình phụ trách gọn gàng, sạch đẹp.

Anh Tấn Sang (phường Xóm Chiếu, TP.HCM) cho biết hai vợ chồng cùng làm công nhân vệ sinh môi trường, tổng thu nhập khoảng 16 triệu đồng/tháng. “Nghe thì có vẻ đủ, nhưng trừ tiền thuê nhà, ăn uống, nuôi con, chi phí sinh hoạt ở thành phố là gần như không dư. Tết đến, chi tiêu dồn dập nên ai cũng lo”, anh Sang nói.

Nghề nặng nhọc, rủi ro cao nhưng đãi ngộ còn thấp

Không chỉ đối mặt với áp lực thu nhập, lao công dọn rác còn làm việc trong môi trường tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tai nạn giao thông ban đêm, chấn thương do kim tiêm, mảnh thủy tinh, rác thải nguy hại là những nguy cơ thường trực. Việc thường xuyên tiếp xúc với rác, khói bụi, bùn đất cũng ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, đặc biệt là hệ hô hấp và xương khớp.

Làm việc vào đêm vắng khiến nhiều người phải đối mặt với nguy cơ tai nạn giao thông.

Trong khi đó, ở một số đơn vị, tình trạng làm việc kéo dài giờ, chi trả lương chưa đúng hạn vẫn còn xảy ra, khiến đời sống người lao động thêm bấp bênh, nhất là vào thời điểm cần nhiều tiền cho chi tiêu Tết.

Kim tiêm, mảnh thủy tinh, hóa chất sinh hoạt bị vứt lẫn trong túi rác là nguyên nhân phổ biến gây chấn thương và nhiễm trùng.

Theo các chuyên gia công nhân vệ sinh môi trường là lực lượng lao động thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì trật tự, mỹ quan và sức khỏe đô thị. Tuy nhiên, mức thu nhập hiện nay chưa tương xứng với tính chất công việc nặng nhọc, độc hại và mức sống ngày càng tăng tại các đô thị lớn.

Công nhân vệ sinh môi trường thuộc nhóm nghề có mức độ nặng nhọc, độc hại và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Việc cải thiện tiền lương, tiền thưởng Tết, đồng thời bảo đảm đầy đủ các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp là yêu cầu cấp thiết. Khi đời sống kinh tế được bảo đảm, những lao công dọn rác mới có thể yên tâm gắn bó lâu dài với nghề, góp phần giữ cho TP.HCM sạch đẹp, vận hành ổn định trong những ngày Tết và cả năm.

CTV Thương Thanh/VOV.VN