Nhiều kinh nghiệm quý trong xác định thông tin hài cốt liệt sĩ

Chuẩn hóa quy trình lấy mẫu

Từ sáng sớm, trên địa bàn xã Bảo Thắng (Lào Cai), cán bộ, chiến sĩ Bộ CHQS tỉnh đã phối hợp với các lực lượng khẩn trương triển khai công tác lấy mẫu HCLS phục vụ giám định ADN. Với 430 phần mộ liệt sĩ, trong đó có 165 phần mộ chưa xác định được danh tính, Nghĩa trang Liệt sĩ Bảo Thắng được Ban chỉ đạo Quân khu 2 và Ban chỉ đạo tỉnh Lào Cai lựa chọn làm điểm trong việc lấy mẫu ADN, làm cơ sở để thống nhất tổ chức thực hiện tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn Quân khu.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ CHQS tỉnh Lào Cai tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Để thực hiện nhiệm vụ, các lực lượng đã khảo sát, đánh dấu 165 phần mộ; chuẩn hóa dữ liệu để đối chiếu, gắn mã định danh thống nhất; thực hiện quy trình chặt chẽ, khoa học. Thông tin giữa sơ đồ vị trí mộ, mã định danh, phiếu thông tin và hộp đựng mẫu được đối soát chặt chẽ, tuân thủ nghiêm nguyên tắc “một hài cốt tại một thời điểm”.

Mẫu HCLS là căn cứ quan trọng phục vụ giám định ADN. Vì vậy, toàn bộ quy trình từ lấy mẫu đến niêm phong, bàn giao đều được thực hiện chặt chẽ. Anh Trần Văn Thủy, kỹ thuật viên lấy mẫu, Trung tâm Pháp y tỉnh Lào Cai, chia sẻ: “Được giao nhiệm vụ lấy mẫu HCLS để xét nghiệm ADN phục vụ xác định danh tính HCLS, chúng tôi nhận thức đây là nhiệm vụ thiêng liêng. Vì vậy, dù ngày hay đêm, cán bộ, nhân viên Trung tâm Pháp y tỉnh Lào Cai chủ động khắc phục khó khăn, thực hiện lấy mẫu chính xác, bảo đảm tiêu chuẩn đối với từng hài cốt, đáp ứng mong mỏi của thân nhân liệt sĩ”.

Được biết, để việc lấy mẫu HCLS phục vụ giám định ADN tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bảo Thắng đạt hiệu quả cao, Ban chỉ đạo tỉnh Lào Cai đã thành lập tổ công tác liên ngành và 4 tổ lấy mẫu chuyên trách có trình độ chuyên môn tốt, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ CHQS tỉnh Lào Cai cất bốc hài cốt liệt sĩ.

Hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ

Tại hội nghị rút kinh nghiệm về công tác tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu HCLS tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bảo Thắng, các tham luận cũng chỉ ra những khó khăn, vướng mắc, như: HCLS và các mẫu vật, đặc biệt là hài cốt từ thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp có chất lượng ADN rất thấp; nhiều phần mộ không đủ mẫu để giám định, dẫn đến hiệu quả xác định danh tính HCLS chưa cao. Ngoài ra, nhiều phần mộ nằm sâu dưới lòng đất, khoảng cách giữa các mộ gần nhau, gây khó khăn trong quá trình khai quật... Vì thế, hội nghị thống nhất quy trình thu thập mẫu HCLS phải tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn kỹ thuật, theo đúng quy định. Đối với những phần mộ khó khai quật, các địa phương cần khảo sát kỹ lưỡng, lựa chọn phương án phù hợp.

Đồng chí Vũ Lê Thành Anh, Phó giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Lào Cai cho biết: Phần lớn địa phương không còn lưu giữ hồ sơ quy tập mộ liệt sĩ nên việc xác minh thông tin, đối chiếu thực chứng và chuẩn hóa dữ liệu gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ hiện chưa đồng bộ, kết nối liên thông và chia sẻ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan, gây nhiều khó khăn cho địa phương trong quá trình triển khai thực hiện.

Từ thực tế trên, đồng chí Vũ Lê Thành Anh đề nghị các bộ, ngành theo thẩm quyền sớm quy định đơn vị thực hiện giám định ADN cho tỉnh Lào Cai, tạo điều kiện để địa phương thực hiện bàn giao mẫu sinh phẩm đúng quy định; sớm hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ, liên thông để phục vụ công tác cập nhật, số hóa, chuẩn hóa dữ liệu liên quan đến liệt sĩ, mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ và xác định danh tính HCLS. Ban Công nghệ thông tin, Bộ Tham mưu Quân khu 2 đề nghị các địa phương ban hành hệ thống văn bản pháp lý về sơ đồ nghĩa trang theo nguyên tắc không trùng số, xây dựng danh sách các phần mộ khai quật lấy mẫu...

Với quyết tâm chính trị cao, tinh thần trách nhiệm và lòng tri ân sâu sắc, các địa phương trên địa bàn Quân khu 2 đang từng ngày đáp ứng nguyện vọng của thân nhân liệt sĩ, đồng thời lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

CAO MẠNH TƯỜNG