Nhiều ĐBQH đồng thuận 'siết' tài sản mã hóa để phòng, chống rửa tiền

Chiều 6/8, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Đại biểu Nguyễn Thanh Tùng, (Đoàn ĐBQH TP.HCM) - Chủ tịch Vietcombank cho rằng việc bổ sung dịch vụ tài sản mã hóa vào đối tượng báo cáo là rất cần thiết trong bối cảnh Việt Nam đang nằm trong danh sách xám của Lực lượng Đặc nhiệm tài chính quốc tế (FATF).

Việc quy định mở rộng phạm vi kiểm soát, đáp ứng yêu cầu quốc tế về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, hướng tới cải thiện kết quả đánh giá đa phương năm 2028.

Đại biểu Nguyễn Thanh Tùng (Đoàn ĐBQH TP.HCM). (Ảnh: QH)

Song, ông Tùng cho rằng việc thực thi sẽ gặp nhiều khó khăn, bởi thách thức đầu tiên là nhận diện rủi ro của tài sản mã hóa do đặc tính phi tập trung, xuyên biên giới và tốc độ giao dịch rất nhanh. Do đó, các ngân hàng buộc phải đầu tư mạnh vào công nghệ, AI để giám sát dòng tiền

Đại biểu cũng nêu sự thay đổi liên tục của công nghệ, các mô hình kinh doanh mới và công nghệ tăng cường tính ẩn danh sẽ là thách thức lớn trong vấn đề này nhưng sự thay đổi trong quy định là cần thiết.

Ông Tùng đề nghị các cơ quan chức năng khác và tổ chức quốc tế cùng tham gia phối hợp, chia sẻ thông tin để đảm bảo kiểm soát rủi ro với tài sản mã hóa. "Nếu triển khai hiệu quả, Việt Nam có cơ hội ra khỏi danh sách xám, hỗ trợ nâng hạng thị trường và thu hút mạnh hơn dòng vốn đầu tư, nhất là vào thị trường tài sản số, tài sản mã hóa", Đại biểu Nguyễn Thanh Tùng nhận định.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) cho rằng, sự bùng nổ của các giao dịch trực tuyến và công nghệ chuỗi khối đã biến tài sản mã hóa trở thành một kênh lưu chuyển dòng tiền xuyên biên giới vô cùng phức tạp.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn ĐBQH TP. Hà Nội). Ảnh: QH

Do đặc tính ẩn danh cao và sự kiểm soát của các cơ quan quản lý tiền tệ truyền thống còn hạn chế, theo ông Hà, tài sản mã hóa đang bị các đối tượng phạm tội lợi dụng triệt để làm công cụ rửa tiền, trốn thuế và tài trợ khủng bố.

"Việc dự thảo luật bổ sung dịch vụ tài sản mã hóa vào nhóm đối tượng báo cáo và thiết lập một danh mục các dấu hiệu đáng ngờ đặc thù là giải pháp then chốt để bịt kín kẽ hở pháp lý này", ông Hà cho hay.

Theo đại biểu Hà, quy định trên góp phần bảo vệ an ninh tiền tệ quốc gia, ngăn chặn hiệu quả dòng tiền bẩn chảy qua các kênh phi truyền thống và nâng cao uy tín của hệ thống tài chính Việt Nam trên toàn cầu.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Trung Kiên (đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai) góp ý về vấn đề đối tượng báo cáo để phòng, chống rửa tiền rất phổ biến nhưng dự luật không đưa vào khái niệm giải thích.

Dẫn trường hợp đang được dư luận quan tâm thu lợi từ quà tặng trên nền tảng số, ông Kiên nói, "đêm hôm qua, mặc dù họ không lấy tiền trên nền tảng số khi livestream nhưng riêng tổng số quà tặng của một phiên livestream hôm qua ước tính hàng tỷ đồng. Khoảng 84.000 người bấm tặng quà, mỗi quà tặng 100-200.000 đồng, thậm chí có món quà 15 triệu đồng".

Từ đó, ông đặt vấn đề: vậy những người có ảnh hưởng trong xã hội livestream liệu có chuyện rửa tiền không, liệu có chuyện lợi dụng vấn đề đó để rửa tiền không?

Theo ông Kiên, đây là vấn đề cần nghiên cứu, tính toán việc thu lợi từ quà tặng trên nền tảng số, thương mại điện tử. Từ đó ngăn chặn hiệu quả dòng tiền bẩn chảy qua các kênh phi truyền thống.

Minh Ngọc