Nhật Bản phát triển dự án trung tâm vận chuyển CO₂ quy mô 3,4 triệu tấn

Ảnh minh hoạ. Nguồn: ESG News

Nhật Bản đang đẩy nhanh kế hoạch xây dựng một trung tâm vận chuyển CO₂ hóa lỏng quy mô lớn tại Khu liên hợp công nghiệp Mizushima, tỉnh Okayama. Dự án có thể trở thành cụm thu giữ và lưu trữ carbon (CCS) đường biển lớn nhất Nhật Bản xét về khối lượng CO₂ dự kiến vận chuyển.

Sáu doanh nghiệp gồm Sumitomo Corporation, Asahi Kasei, ENEOS, JFE Steel, Mitsubishi Gas Chemical và Mitsubishi Chemical đã được lựa chọn để xây dựng thiết kế cho dự án.

Các doanh nghiệp được Tổ chức An ninh Kim loại và Năng lượng Nhật Bản (JOGMEC) lựa chọn. Phạm vi công việc bao gồm tách, thu giữ, hóa lỏng, lưu trữ tạm thời và vận chuyển CO₂ bằng đường biển.

Cụm Mizushima dự kiến vận chuyển khoảng 3,43 triệu tấn CO₂ hóa lỏng mỗi năm. Nếu được triển khai theo kế hoạch, đây sẽ là dự án có khối lượng CO₂ vận chuyển bằng đường biển lớn nhất trong số các cụm CCS đang được phát triển tại Nhật Bản.

HẠ TẦNG DÙNG CHUNG HƯỚNG TỚI GIẢM CHI PHÍ CCS

Nằm tại thành phố Kurashiki, Mizushima là một trong những khu liên hợp công nghiệp lớn nhất Nhật Bản, tập trung nhiều hoạt động sản xuất thép, hóa chất, ô tô và năng lượng.

Một số cơ sở trong khu vực được đánh giá khó giảm phát thải chỉ bằng điện tái tạo hoặc điện khí hóa. Do đó, CCS có thể đóng vai trò quan trọng trong việc cắt giảm lượng phát thải công nghiệp còn lại.

Thay vì xây dựng hạ tầng riêng cho từng nguồn phát thải, sáu doanh nghiệp sẽ nghiên cứu một hệ thống hạ tầng dùng chung. Theo mô hình này, nhiều doanh nghiệp công nghiệp có thể cùng sử dụng các cơ sở hóa lỏng CO₂, lưu trữ tạm thời và vận chuyển bằng đường biển.

Mục tiêu của mô hình nhằm giảm chi phí đầu tư và vận hành trên toàn bộ chuỗi giá trị CCS. Đồng thời, đây có thể trở thành hình mẫu tham khảo cho quá trình giảm phát thải công nghiệp tập thể tại các trung tâm sản xuất khác.

Các hoạt động trên nằm trong chương trình mới của JOGMEC nhằm giảm chi phí các dự án CCS có nhu cầu vận chuyển CO₂ bằng đường biển.

Mizushima là một trong sáu cụm nguồn phát thải được JOGMEC lựa chọn vào tháng 6/2026. Sáng kiến nhằm tập hợp CO₂ từ các cơ sở công nghiệp lân cận và kết nối chúng thông qua hạ tầng vận chuyển dùng chung.

Đối với các doanh nghiệp, cấu trúc này có thể giúp giải quyết một trong những thách thức thương mại lớn nhất của CCS, đó là chi phí cao để xây dựng hạ tầng chuyên biệt trước khi đạt được quy mô CO₂ đủ lớn.

Bên cạnh đó, vận chuyển bằng đường biển đang trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược quản lý carbon của Nhật Bản.

Các nguồn phát thải công nghiệp lớn không phải lúc nào cũng nằm gần những khu vực có điều kiện địa chất phù hợp để lưu trữ CO₂. Vì vậy, việc xây dựng đường ống có thể gặp khó khăn về kỹ thuật hoặc không hấp dẫn về mặt kinh tế.

Vận chuyển CO₂ hóa lỏng bằng đường biển có thể kết nối các cụm công nghiệp với các địa điểm lưu trữ ngoài khơi hoặc ở nước ngoài, đồng thời cho phép một hệ thống hạ tầng phục vụ nhiều nguồn phát thải. Nhật Bản đã bắt đầu thử nghiệm mô hình này.

Tàu trình diễn EXCOOL, được hỗ trợ bởi Tổ chức Phát triển Công nghệ Công nghiệp và Năng lượng Mới Nhật Bản (NEDO), đã vận chuyển CO₂ hóa lỏng giữa các cảng Maizuru và Tomakomai. Chương trình tập trung đánh giá các điều kiện vận chuyển, cùng với mức độ an toàn, tác động môi trường và hiệu quả kinh tế của hoạt động vận chuyển CO₂ bằng đường biển.

Những thử nghiệm này đang góp phần xây dựng nền tảng kỹ thuật cho các dự án như Mizushima, nơi khối lượng CO₂ lớn hơn đáng kể sẽ phải được vận chuyển thông qua một hệ thống thương mại tích hợp.

CHÍNH SÁCH CCS HƯỚNG TỚI THƯƠNG MẠI HÓA

Nhật Bản đặt mục tiêu thương mại hóa CCS vào năm 2030, trong khuôn khổ chiến lược rộng hơn nhằm đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.

JOGMEC đang hỗ trợ một danh mục các dự án CCS tiên tiến nhằm phát triển những mạng lưới thu giữ, vận chuyển và lưu trữ có khả năng vận hành hiệu quả về mặt thương mại.

Đối với các nhà quản lý và nhà đầu tư, dự án cho thấy cách Nhật Bản đang tiếp cận CCS như một hệ thống hạ tầng công nghiệp dùng chung, thay vì tập hợp các dự án riêng lẻ của từng doanh nghiệp.

Dự án Mizushima hiện bước vào giai đoạn thiết kế và nghiên cứu khả thi. Sáu doanh nghiệp sẽ đánh giá khả năng của hạ tầng dùng chung trong việc xử lý khối lượng CO₂ dự kiến của khu liên hợp công nghiệp, đồng thời tích hợp lượng phát thải từ nhiều cơ sở khác nhau.

Cách tiếp cận này có thể tác động đến hiệu quả kinh tế của dự án, phân bổ rủi ro và cấu trúc đầu tư trong tương lai. Đồng thời, đây cũng có thể là yếu tố quyết định tốc độ các ngành khó giảm phát thải tiếp cận được những mạng lưới quản lý carbon khả thi.

Nếu thành công, Mizushima có thể cung cấp cho Nhật Bản một mô hình có khả năng mở rộng để kết nối các cụm công nghiệp với các địa điểm lưu trữ CO₂ bằng đường biển. Quá trình phát triển dự án cũng sẽ là phép thử về khả năng hạ tầng dùng chung giúp đưa CCS đường biển tiến gần hơn tới thương mại hóa tại các nền kinh tế công nghiệp hóa mạnh ở châu Á.

An Chi