Nhập siêu 7,11 tỉ USD sau 4 tháng do kim ngạch tăng mạnh

Nhập siêu đã trở thành tâm điểm chú ý trong báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2026 vừa được Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố. Theo đó, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước ước đạt 344,17 tỉ USD, một con số ấn tượng cho thấy sự nhộn nhịp của các dòng chảy thương mại quốc tế. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng của nhập khẩu (28,7%) đã vượt xa tốc độ tăng trưởng của xuất khẩu (19,7%), dẫn đến sự thay đổi đáng kể trong cán cân thương mại.

Xuất khẩu duy trì đà tăng trưởng bền vững

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước ước 4 tháng đầu năm 2026 đạt 344,17 tỉ USD. Ảnh minh họa

Trong 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt 168,53 tỉ USD. Điểm sáng lớn nhất đến từ khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) khi khu vực này đóng góp tới 134,88 tỉ USD (bao gồm cả dầu thô), chiếm khoảng 80% tổng kim ngạch xuất khẩu. Ngược lại, khu vực kinh tế trong nước đạt 33,65 tỉ USD, cho thấy sự nỗ lực duy trì sản xuất của các doanh nghiệp nội địa.

Về cơ cấu mặt hàng, nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vai trò "xương sống" của nền kinh tế khi mang về 151,5 tỉ USD, chiếm tỷ trọng 89,9% tổng kim ngạch xuất khẩu. Điều này khẳng định năng lực sản xuất của Việt Nam đang tập trung mạnh vào các mặt hàng có giá trị gia tăng cao. Về thị trường, Hoa Kỳ vẫn là đối tác xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch ước đạt 53,9 tỉ USD, phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của nhu cầu tiêu dùng tại thị trường này.

Áp lực nhập siêu phục vụ sản xuất

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc đảo chiều này không phải do tiêu dùng xa xỉ mà là hệ quả của việc đẩy mạnh sản xuất. Kim ngạch nhập khẩu 4 tháng đầu năm ước đạt 175,64 tỉ USD. Đáng chú ý, nhóm hàng tư liệu sản xuất chiếm tỷ trọng tuyệt đối với 94,2%, tương đương 165,37 tỉ USD. Trong đó, nhóm hàng máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt 77,54 tỉ USD; nhóm hàng nguyên nhiên vật liệu đạt 87,83 tỉ USD.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch ước đạt 69 tỉ USD. Việc nhập khẩu một lượng lớn máy móc và nguyên liệu từ thị trường này cho thấy các doanh nghiệp đang tích cực chuẩn bị cho các đơn hàng lớn trong giai đoạn giữa và cuối năm. Tuy nhiên, điều này cũng gây áp lực lên cán cân thương mại khi chỉ số nhập khẩu tăng tới 28,7% so với cùng kỳ.

Những thách thức cho cán cân thương mại

Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, cán cân thương mại hàng hóa ước tính nhập siêu 7,11 tỉ USD. Đây là một sự chuyển dịch đáng kể nếu so sánh với mức xuất siêu 4,3 tỉ USD của cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 15,61 tỉ USD; khu vực FDI (kể cả dầu thô) xuất siêu 8,5 tỉ USD.

Chỉ tính riêng trong tháng 4/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 94,32 tỉ USD, tăng 0,8% so với tháng trước và tăng tới 26,7% so với cùng kỳ năm trước. Những con số này cho thấy quy mô thương mại của Việt Nam đang mở rộng rất nhanh.

Dù nhập siêu xuất hiện, nhưng các chuyên gia nhận định đây có thể là dấu hiệu của một chu kỳ sản xuất mới, khi doanh nghiệp tăng cường nhập khẩu đầu vào để phục vụ xuất khẩu trong tương lai. Tuy nhiên, việc điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ và hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn nguyên liệu nội địa vẫn là bài toán cần được ưu tiên hàng đầu để đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô.

Nam Phong