Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: 'Cú huých' chiến lược nâng tầm hợp tác kinh tế Việt Nam - Ấn Độ

Tạo “bệ phóng" niềm tin để mở ra không gian phát triển mới

- Thưa ông, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa thế nào đối với việc tạo đột phá cho hợp tác thương mại song phương?

- Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ diễn ra trong bối cảnh hai nước kỷ niệm 54 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện (2016 - 2026). Đây không chỉ là dấu mốc lịch sử quan trọng trong quan hệ chính trị, mà còn là “cú huých” chiến lược, định hình lại khuôn khổ hợp tác kinh tế giữa hai quốc gia lên tầm cao mới.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang tái cấu trúc, việc nâng tầm quan hệ tạo ra “bệ phóng” niềm tin vững chắc, giúp các bộ, ngành và doanh nghiệp hai nước giải quyết các điểm nghẽn mang tính thể chế và mở ra không gian phát triển mới. Về mặt kinh tế, sự kiện này tạo tiền đề cho việc đẩy nhanh đàm phán các hiệp định thương mại, đồng thời củng cố khung pháp lý cho dòng vốn đầu tư trực tiếp và chuyển giao công nghệ.

Chúng ta đang chứng kiến sự chuyển dịch từ quan hệ giao thương đơn thuần sang mô hình hợp tác kinh tế có tính kết nối cao và bền vững hơn. Chuyến thăm củng cố vị thế của Việt Nam như một đối tác ưu tiên trong chính sách “Hành động hướng Đông” (Act East Policy) của Ấn Độ, mở ra cơ hội tham gia sâu rộng hơn vào các chuỗi cung ứng chiến lược. Đây chính là yếu tố then chốt tạo đột phá, giúp chuyển hóa tiềm năng thành các dự án cụ thể, từ đó hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kim ngạch thương mại cân bằng và hiệu quả trong những năm tới.

Ở góc độ thực tiễn, chuyến thăm tạo ra “tín hiệu chính trị mạnh” giúp nâng cao niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, qua đó thúc đẩy các quyết định đầu tư, mở rộng thị trường và ký kết hợp đồng dài hạn. Đây cũng là cơ hội để hai nước thúc đẩy đàm phán các cơ chế hợp tác mới trong khuôn khổ song phương và đa phương, tận dụng hiệu quả các hiệp định hiện có, đồng thời mở ra không gian hợp tác trong các lĩnh vực mới như kinh tế số, năng lượng sạch và chuỗi cung ứng bền vững. Chuyến thăm được kỳ vọng sẽ tạo bước ngoặt trong việc thúc đẩy hợp tác kinh tế - thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ lên một tầm cao mới.

Định vị lại vị thế hàng Việt trong chuỗi giá trị của Ấn Độ

- Ông có thể phân tích rõ hơn về những dư địa và nhóm mặt hàng xuất khẩu thế mạnh sang Ấn Độ mà Việt Nam có thể tận dụng tối đa? Và theo ông, doanh nghiệp nội địa cần lưu ý gì để thâm nhập thị trường này một cách bền vững?

- Thị trường Ấn Độ, với quy mô hơn 1,45 tỷ dân và tầng lớp trung lưu tăng trưởng nhanh, mang lại sức mua lớn và không gian thị trường khổng lồ nhưng cũng đầy tính đặc thù.

Các nhóm mặt hàng có lợi thế cạnh tranh rõ nét gồm: điện thoại, điện tử, máy tính và linh kiện, nông sản, thủy sản, thực phẩm chế biến, dệt may, da giày, cùng với vật liệu xây dựng và sản phẩm gỗ.

Ngoài ra, nhu cầu đối với thực phẩm chế biến, sản phẩm tiêu dùng nhanh và hàng hóa có yếu tố “xanh – bền vững” đang gia tăng mạnh, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam nếu biết điều chỉnh chiến lược sản phẩm phù hợp với thị hiếu địa phương.

Sản xuất linh kiện điện, điện tử tại Công ty TNHH linh kiện tự động Minda Việt Nam (vốn đầu tư của Ấn Độ) tại Vĩnh Phúc. Ảnh: Danh Lam.

Để thâm nhập thị trường này một cách bền vững, các doanh nghiệp nội địa cần chuyển đổi tư duy từ “xuất khẩu cái mình có” sang “xuất khẩu cái thị trường cần”, đi đôi với việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Cơ quan An toàn thực phẩm và Tiêu chuẩn Ấn Độ (FSSAI) và Cục Tiêu chuẩn Ấn Độ (BIS).

Ấn Độ là thị trường lớn, tiềm năng nhưng cũng là thị trường có tính bảo hộ cao. Các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần đầu tư bài bản vào quy trình quản lý chất lượng đạt chuẩn quốc tế ngay từ khâu sản xuất. Tích cực áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc để tăng cường niềm tin với đối tác và người tiêu dùng Ấn Độ. Đồng thời, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về pháp lý để sẵn sàng đối ứng với các biện pháp phòng vệ thương mại như thuế chống bán phá giá hay các rào cản kỹ thuật mới.

Thương vụ luôn sẵn sàng đồng hành, cung cấp thông tin cảnh báo sớm và hỗ trợ pháp lý, nhưng sự chủ động của chính doanh nghiệp mới là điều kiện tiên quyết.

- Trong bối cảnh Ấn Độ đang đẩy mạnh chiến lược “Tự cường” (Atmanirbhar Bharat) và “Sản xuất tại Ấn Độ” (Make in India), vị thế của các doanh nghiệp Việt Nam cần được định vị lại như thế nào? Chúng ta cần làm gì để không chỉ dừng lại ở giao thương thuần túy, mà có thể trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị mới của Ấn Độ, nhất là trong các lĩnh vực tiên phong như công nghệ số, thưa ông?

- Chiến lược “Atmanirbhar Bharat” và “Make in India” không đồng nghĩa với đóng cửa thị trường, mà hướng tới xây dựng năng lực sản xuất nội địa gắn với thu hút đầu tư và công nghệ từ bên ngoài.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển từ vai trò “nhà cung cấp hàng hóa” sang “đối tác sản xuất và đầu tư”, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị gia tăng tại Ấn Độ. Điều này đòi hỏi phải định vị lại theo hướng cung cấp các sản phẩm, dịch vụ và công nghệ bổ trợ cho hệ sinh thái công nghiệp của Ấn Độ, thay vì cạnh tranh trực diện ở những lĩnh vực nước bạn đang ưu tiên phát triển nội địa.

Cụ thể, doanh nghiệp Việt Nam có thể xem xét các mô hình hợp tác như liên doanh sản xuất, chuyển giao công nghệ, hoặc đầu tư vào các khu công nghiệp, khu công nghệ cao tại Ấn Độ.

Trong lĩnh vực công nghệ số, tiềm năng hợp tác là rất lớn, đặc biệt trong các mảng như dịch vụ công nghệ thông tin, gia công phần mềm, thương mại điện tử, và các giải pháp số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việt Nam có lợi thế về nguồn nhân lực công nghệ, chi phí cạnh tranh và khả năng thích ứng nhanh, có thể bổ trợ hiệu quả cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Ấn Độ.

Để hiện thực hóa điều này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp trong việc cung cấp thông tin thị trường, kết nối đối tác và hỗ trợ pháp lý. Đồng thời, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế và xây dựng chiến lược đầu tư dài hạn. Chỉ khi tham gia được vào chuỗi giá trị nội địa của Ấn Độ, doanh nghiệp Việt Nam mới có thể tận dụng trọn vẹn các cơ hội từ các chiến lược phát triển của nước bạn.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Đan Thanh (thực hiện)