Nhà báo kỳ cựu châu Âu bị đình chỉ công tác vì sử dụng trích dẫn do AI tạo ra

Nhà báo Peter Vandermeersch thừa nhận đã sử dụng trí tuệ nhân tạo để "gán lời cho người khác một cách sai lệch". Ảnh: Mediahuis

Nhà báo Peter Vandermeersch, cựu Giám đốc điều hành của Mediahuis tại Ireland, cho biết ông đã “rơi vào bẫy ảo giác” (thuật ngữ dùng để chỉ các sai sót do AI tạo ra) khi sử dụng công nghệ này.

Nhà báo này cho biết ông đã sử dụng các công cụ AI như ChatGPT, Perplexity và NotebookLM để tóm tắt các báo cáo, nhưng không kiểm chứng độ chính xác của các trích dẫn trong phần tóm tắt đó. Sau đó, ông đã đăng tải các nội dung này trên bản tin cá nhân Substack.

Sai sót được phát hiện sau cuộc điều tra của tờ NRC – một ấn phẩm cũng thuộc Mediahuis, nơi ông Vandermeersch từng giữ chứcTổng Biên tập trong những năm 2010. NRC cho rằng ông đã đăng tải “hàng chục” trích dẫn không chính xác, trong đó có ít nhất bảy người được dẫn lời khẳng định họ chưa từng phát biểu những nội dung được gán cho mình.

Trong một bài viết trên Substack với tiêu đề “Tôi thừa nhận sai lầm”, ông Vandermeersch viết: “Tôi đã gán lời cho người khác một cách sai lệch, trong khi lẽ ra phải trình bày đó là diễn giải. Trong một số trường hợp, nội dung phản ánh cách hiểu của tôi về phát biểu của họ. Điều đó không chỉ là bất cẩn mà còn là sai lầm.”

Ông cũng cho biết điều khiến ông đặc biệt tiếc nuối là đã mắc phải chính sai lầm mà ông từng nhiều lần cảnh báo đồng nghiệp: “Các mô hình ngôn ngữ này quá tốt, đến mức tạo ra những câu trích dẫn rất hấp dẫn khiến người viết dễ bị cám dỗ sử dụng. Dĩ nhiên, tôi lẽ ra phải kiểm chứng. Sự giám sát cần thiết của con người - điều tôi luôn nhấn mạnh - đã không được thực hiện đầy đủ.”

Trong một tuyên bố, Giám đốc điều hành Mediahuis Gert Ysebaert cho biết: “Tại Mediahuis, chúng tôi áp dụng các quy định nghiêm ngặt về việc sử dụng AI, trong đó sự cẩn trọng, giám sát của con người và tính minh bạch là yếu tố cốt lõi. Việc không tuân thủ các nguyên tắc này đi ngược lại tiêu chuẩn nghề nghiệp mà chúng tôi theo đuổi cũng như cam kết cung cấp thông tin đáng tin cậy cho độc giả. Chúng tôi đang trao đổi với ông Peter Vandermeersch và đã quyết định tạm đình chỉ công tác của ông.”

Mediahuis cũng đã gỡ bỏ một số bài viết của ông Vandermeersch khỏi website của tờ Irish Independent.

Các công cụ AI như ChatGPT hiện được hàng trăm triệu người sử dụng cho nhiều mục đích, từ những tác vụ đơn giản như gợi ý công thức nấu ăn đến các nghiên cứu học thuật phức tạp. Tuy nhiên, các công cụ này vẫn có thể phát sinh sai sót.

Nhà báo Vandermeersch cho biết ông đã mắc thêm một sai lầm khi không kịp thời đính chính các trích dẫn sai, mà lại giao việc này cho một bộ phận do ông từng phụ trách trong gần một thập kỷ. Ông thừa nhận bản thân hào hứng với những khả năng của trí tuệ nhân tạo và muốn thử nghiệm công nghệ này trên diện rộng.

“Báo chí là công việc của con người. Tôi vẫn tin rằng trí tuệ nhân tạo có thể là một công cụ mạnh mẽ, giúp báo chí tốt hơn, chuyên sâu hơn và chính xác hơn. Nhưng không phải theo cách tôi đã sử dụng trong những tháng đầu của blog này”, ông viết.

Theo Guardian

MY KHÁNH