Nga công bố dự thảo quy định siết chặt các công cụ AI nước ngoài

Tổng thống Nga Vladimir Putin tham dự cuộc họp của hội đồng Văn phòng Tổng công tố tại Moscow, Nga. Ảnh: Reuters.

Theo dự thảo từ Bộ Phát triển Kỹ thuật số Nga, các quy định này là một phần trong nỗ lực xây dựng một mạng Internet có chủ quyền, bảo vệ người dân trước những ảnh hưởng từ bên ngoài và đảm bảo các thuật toán phải tôn trọng các giá trị tinh thần, đạo đức truyền thống của quốc gia.

Cơ quan này nhấn mạnh rằng quy định mới được thiết kế để bảo vệ công dân khỏi sự thao túng ngầm và các thuật toán phân biệt đối xử vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro trong bối cảnh công nghệ bùng nổ hiện nay.

Sáng kiến này được đưa ra trong thời điểm Moscow đang tăng cường kiểm soát nhà nước đối với không gian mạng, một động thái được cho là sẽ mang lại lợi thế lớn cho các công cụ nội địa do ngân hàng quốc doanh Sberbank và tập đoàn công nghệ Yandex phát triển.

Dự kiến các quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực vào năm tới sau khi trải qua các quy trình phê duyệt cuối cùng. Văn bản dự thảo nêu rõ rằng hoạt động của các công nghệ AI xuyên biên giới có thể bị đình chỉ trong những trường hợp cụ thể được quy định bởi luật pháp Liên bang Nga. Các chuyên gia pháp lý nhận định rằng mọi mô hình AI nước ngoài dẫn đến việc chuyển giao dữ liệu, truy vấn và đối thoại của người dùng Nga ra khỏi biên giới đều sẽ nằm trong phạm vi điều chỉnh của luật này.

Đặc biệt, các mô hình AI có lượng người dùng lớn hơn 500.000 người mỗi ngày sẽ buộc phải lưu trữ thông tin người dùng Nga trên lãnh thổ nước này trong vòng ba năm để được coi là tuân thủ chế độ quản lý mới. Đây là một rào cản lớn vì các công ty công nghệ phương Tây như OpenAI, Anthropic hay Google vốn có lịch sử từ chối các yêu cầu tương tự về lưu trữ dữ liệu cục bộ.

Trong khi đó, các công cụ mã nguồn mở từ Trung Quốc như Qwen hay DeepSeek có thể được xem là phương án thay thế an toàn hơn nếu chúng được triển khai trong môi trường hạ tầng đóng của các tổ chức Nga, giúp dữ liệu xử lý không bị rò rỉ ra bên ngoài.

Việc siết chặt quản lý này phản ánh chiến lược dài hạn của Nga trong việc giảm thiểu sự phụ thuộc vào công nghệ phương Tây và ngăn chặn dòng chảy dữ liệu nhạy cảm ra nước ngoài. Nếu các ông lớn công nghệ Mỹ không nhượng bộ trước các yêu cầu khắt khe về hạ tầng và lưu trữ, người dùng tại Nga có thể sớm mất quyền truy cập vào các nền tảng AI hàng đầu thế giới.

Điều này sẽ tạo ra một sự phân cực lớn trong hệ sinh thái công nghệ toàn cầu, nơi các quốc gia dần thiết lập những rào cản kỹ thuật riêng biệt dựa trên lợi ích an ninh quốc gia. Sự chuyển dịch này không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng cá nhân mà còn đặt ra những thách thức lớn cho các doanh nghiệp đang sử dụng AI để tối ưu hóa năng suất lao động trong thị trường Nga.

Theo Reuters

Tiến Dũng