Nghệ An: Nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng ở cơ sở sau sáp nhập

Xã Anh Sơn công bố quyết định thành lập các chi bộ sau sáp nhập thôn, xóm, bản.

Để công tác sắp xếp diễn ra đồng bộ, đảm bảo quy định, không bị gián đoạn hay ảnh hưởng đến hoạt động thường xuyên ở cơ sở, Ban Tổ chức Tỉnh ủy Nghệ An đã chủ động tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Quy định số 970-QĐ/TU về tiêu chuẩn chức danh bí thư chi bộ, đồng thời ban hành Hướng dẫn số 06-HD/BTCTU và kịp thời triển khai Hướng dẫn số 03-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương. Trên cơ sở đó, Đảng ủy các xã, phường đã ban hành tới 4.600 văn bản chỉ đạo và tổ chức công bố thành lập các chi bộ mới gắn với việc chỉ định nhân sự cấp ủy nhiệm kỳ 2025-2030.

Sự vào cuộc quyết liệt và bài bản này đã giúp toàn tỉnh giảm từ 3.797 chi bộ trước khi sắp xếp xuống còn 2.014 chi bộ, tương ứng với việc tinh giản 1.783 chi bộ.

Trong quá trình này, toàn tỉnh đã quyết định thành lập mới 1.596 tổ chức đảng, kết thúc hoạt động 3.243 chi bộ và tiến hành kiện toàn nhân sự, bổ sung nghị quyết nhiệm kỳ cho 418 chi bộ không thuộc diện sáp nhập.

Bí thư Chi bộ, Xóm trưởng xóm 9, xã Thần Lĩnh gặp gỡ, trao đổi với người dân. Ảnh: Nguyên Sơn

Sau khi hoàn thành sắp xếp, quy mô và cơ cấu đảng viên tại các chi bộ đã có sự dịch chuyển rõ rệt. Ở nhóm quy mô vừa và nhỏ, tỉnh hiện có 431 chi bộ dưới 30 đảng viên và 531 chi bộ có từ 30 đến 50 đảng viên. Quy mô này tạo điều kiện thuận lợi để các chi bộ duy trì nề nếp sinh hoạt cấp ủy và chi bộ theo phương thức truyền thống.

Trong khi đó, nhóm chi bộ có quy mô lớn từ 50 đến 100 đảng viên lại chiếm tỷ lệ lớn nhất với 778 chi bộ, cùng với 251 chi bộ có từ 100 đến 200 đảng viên. Đáng chú ý, toàn tỉnh có 23 chi bộ mang tính đặc thù cao với quy mô từ 200 đảng viên trở lên, tập trung chủ yếu tại các phường có tốc độ đô thị hóa nhanh và mật độ dân cư đông đúc như Trường Vinh, Thành Vinh hay Vinh Phú.

Cùng với việc sắp xếp tổ chức, công tác kiện toàn đội ngũ cán bộ ở cơ sở cũng ghi nhận những kết quả rất tích cực. Đến nay, toàn tỉnh đã bầu và chỉ định được 5.544 cấp ủy viên và 2.007 bí thư chi bộ. Đội ngũ người đứng đầu chi bộ thể hiện tính đại diện và sự đa dạng cao khi có 844 đồng chí tham gia lần đầu, 452 đồng chí là nữ, 471 đồng chí là người dân tộc thiểu số và 20 đồng chí là tín đồ tôn giáo. Sự tham gia của đội ngũ cán bộ đa dạng về thành phần góp phần củng cố khối đại đoàn kết, nâng cao hiệu quả lãnh đạo ở cơ sở, nhất là tại các địa bàn vùng cao, biên giới và vùng đồng bào có đạo.

Chất lượng đội ngũ bí thư chi bộ cũng được nâng lên rõ rệt. Gần 89% bí thư có trình độ trung học phổ thông; hơn 60% được đào tạo từ trung cấp chuyên môn trở lên; trên 1.600 đồng chí đã qua đào tạo lý luận chính trị từ sơ cấp trở lên.

Song song đó, công tác chuẩn hóa các chức danh tự quản và đoàn thể cũng đạt tỷ lệ cao khi toàn tỉnh đã chỉ định 2.004 trưởng thôn và 1.986 trưởng ban công tác Mặt trận. Các mô hình bí thư chi bộ kiêm xóm trưởng (114 đồng chí) hay bí thư kiêm trưởng ban Mặt trận (82 đồng chí) tiếp tục được duy trì phù hợp với điều kiện thực tế.

Nhìn một cách tổng thể, quá trình sắp xếp tổ chức đảng ở Nghệ An đã diễn ra đúng Điều lệ Đảng, bảo đảm tính đồng bộ, không làm gián đoạn các hoạt động chuyên môn hay gây xáo trộn đời sống nhân dân. Công tác tuyên truyền, vận động, làm tốt công tác tư tưởng trong nhân dân, cán bộ và đảng viên đã ngăn ngừa phát sinh các "điểm nóng" hay khiếu kiện phức tạp. Sau sáp nhập, bộ máy được tinh gọn, giảm chi ngân sách, đồng thời năng lực lãnh đạo của chi bộ được tăng cường nhờ tập trung lực lượng đảng viên.

Bên cạnh những kết quả đạt được, sau sắp xếp chi bộ ở thôn, tổ dân phố, nhiều khó khăn cũng đã phát sinh tại các địa phương. Hiện nay, toàn tỉnh có hơn 1.000 chi bộ có trên 50 đảng viên, trong đó 251 chi bộ có từ 100 đến 200 đảng viên và 23 chi bộ có trên 200 đảng viên. Quy mô lớn khiến nhiều nhà văn hóa không đủ sức chứa, khoảng cách địa lý giữa các cụm dân cư xa hơn, gây khó khăn cho việc tổ chức sinh hoạt định kỳ, quản lý đảng viên và triển khai các hoạt động của chi bộ. Đáng chú ý, toàn tỉnh có 23 chi bộ mang tính đặc thù cao với quy mô từ 200 đảng viên trở lên, tập trung chủ yếu tại các phường có tốc độ đô thị hóa nhanh và mật độ dân cư đông đúc như Trường Vinh, Thành Vinh hay Vinh Phú.

Bên cạnh đó, tình trạng khuyết thiếu chi hội trưởng các đoàn thể như Hội Nông dân (khuyết 136 vị trí) hay Đoàn Thanh niên (khuyết 62 vị trí) vẫn diễn ra do phụ cấp thấp và lực lượng trẻ đi làm ăn xa. Việc ứng dụng phần mềm quản lý đảng viên cũng gặp trở ngại ở vùng sâu, vùng xa do sóng viễn thông yếu và năng lực công nghệ của cán bộ lớn tuổi còn hạn chế.

Một số địa phương cũng gặp khó trong công tác cán bộ. Bởi, theo quy định mới về tiêu chuẩn tuổi và trình độ khiến nhiều cán bộ lớn tuổi xin nghỉ, trong khi việc tìm nguồn thay thế không dễ, nhất là ở vùng sâu, vùng xa. Bên cạnh đó, nhiều vị trí chi hội trưởng các đoàn thể ở cơ sở vẫn còn khuyết do mức phụ cấp thấp và lực lượng lao động trẻ đi làm ăn xa. Việc ứng dụng phần mềm quản lý đảng viên ở một số địa bàn miền núi cũng còn hạn chế do hạ tầng viễn thông chưa đồng bộ và trình độ công nghệ thông tin của một bộ phận cán bộ còn chưa đáp ứng yêu cầu.

Để khắc phục những khó khăn trên, thời gian tới Ban Tổ chức Tỉnh ủy sẽ tập trung hướng dẫn các chi bộ mới hoàn thiện quy chế làm việc, đổi mới nội dung và phương thức sinh hoạt; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ bí thư chi bộ; đồng thời đề xuất đầu tư, nâng cấp nhà văn hóa và trang thiết bị phục vụ sinh hoạt chi bộ.

Đối với các chi bộ có số lượng đảng viên đông, tỉnh sẽ nghiên cứu hướng dẫn tổ chức sinh hoạt linh hoạt theo tổ đảng hoặc theo chuyên đề nhằm bảo đảm chất lượng lãnh đạo, điều hành. Cùng với đó, tỉnh cũng kiến nghị Ban Tổ chức Trung ương sớm ban hành hướng dẫn cụ thể đối với mô hình chi bộ quy mô lớn, đồng thời nghiên cứu điều chỉnh chính sách phụ cấp cho cán bộ không chuyên trách và tháo gỡ những vướng mắc trong thực hiện chế độ đối với cán bộ nghỉ công tác.

Có thể thấy, việc hoàn thành sắp xếp tổ chức đảng ở thôn, tổ dân phố là bước quan trọng trong quá trình xây dựng hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Những kết quả đạt được cùng việc chủ động nhận diện các khó khăn sẽ là nền tảng để Nghệ An tiếp tục củng cố tổ chức đảng ở cơ sở, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của chi bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Nguyễn Lê