Ngày đêm chủ động giữ rừng

Cán bộ Chi cục Kiểm lâm thành phố kiểm tra tại núi Chứa Chan. Ảnh: An Nhơn

Những ngày này, thời tiết tại Đồng Nai bước vào giai đoạn khắc nghiệt nhất của mùa khô. Nắng nóng kéo dài, độ ẩm giảm sâu khiến thảm thực vật khô giòn, chỉ cần sơ suất nhỏ cũng có thể bùng phát cháy rừng. Thực tế, trên địa bàn xuất hiện một số vụ cháy dưới tán rừng trồng keo lai, cao su… Tuy nhiên, nhờ phát hiện và xử lý kịp thời nên chưa gây thiệt hại đến rừng tự nhiên.

Chủ động từ cơ sở

Trước nguy cơ hiện hữu, thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, các cơ quan, đơn vị chủ rừng khẩn trương triển khai phương án phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR), bố trí lực lượng túc trực ngày đêm tại các khu vực trọng điểm, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống.

Tại khu vực núi Chứa Chan, công tác PCCCR được triển khai quyết liệt. Bà Vy Thị Nhung, Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Bảo tồn thiên nhiên núi Chứa Chan, phường Xuân Lộc cho biết: Khu vực này có tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp gần 1,8 ngàn hécta, trong đó hơn 1,5 ngàn hécta có rừng, bao gồm cả rừng tự nhiên và rừng trồng. Địa hình núi Chứa Chan dốc lớn, đỉnh cao nhất lên đến 837m so với mực nước biển, kết hợp với đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, mùa khô kéo dài từ tháng 11 năm trước đến tháng 4 năm sau, khiến nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao.

Trước thực tế này, trung tâm triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Lực lượng PCCCR cơ sở được kiện toàn, duy trì chế độ trực 24/24 giờ trong suốt mùa khô. Công tác tuần tra được tăng cường, đặc biệt là tại các khu vực có nguy cơ cháy cao với tần suất ít nhất 2 lần/tuần. Khi phát hiện dấu hiệu nguy hiểm, lực lượng chức năng kịp thời kiểm tra, nhắc nhở người dân và yêu cầu cam kết tuân thủ các quy định về PCCCR.

Song song đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh. Trung tâm phối hợp với chính quyền địa phương treo 30 biển cấm lửa, xây dựng kế hoạch lắp đặt thêm 13 bảng tuyên truyền tại các điểm trọng yếu. Nội dung tuyên truyền còn được phát trên hệ thống truyền thanh với thời lượng khoảng 34 phút/tuần. Đáng chú ý, các điểm thờ tự, cơ sở kinh doanh trong khu vực được kiểm tra chặt chẽ, yêu cầu việc đốt vàng mã phải thực hiện đúng quy định, có khu vực riêng, hạn chế tối đa nguy cơ cháy lan. Đồng thời, lực lượng chức năng hướng dẫn người dân xử lý thực bì, làm đường băng cản lửa nhằm giảm thiểu nguy cơ cháy rừng. Nhờ triển khai bài bản các giải pháp, từ đầu mùa khô đến nay, khu vực núi Chứa Chan chưa ghi nhận vụ cháy rừng nào xảy ra.

Công tác PCCCR tại Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai (gọi tắt là Khu Bảo tồn) cũng đang được triển khai thực hiện tích cực. Theo ông Trần Đình Hùng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Khu Bảo tồn, từ đầu năm 2026 đến nay, thời tiết diễn biến thất thường, nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ cháy rừng. Đặc biệt, đây là thời điểm cây ươi bước vào mùa ra hoa, đậu quả, giai đoạn cần được bảo vệ nghiêm ngặt. Trong khi đó, trên lâm phần vẫn tồn tại các cụm dân cư rải rác, nhiều tuyến đường băng xuyên rừng, lưu lượng người qua lại đông, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh nguồn lửa…

Để chủ động phòng ngừa, đơn vị thành lập Ban Chỉ huy PCCCR cùng 3 tiểu ban và 19 tổ PCCCR, phân công lịch trực 24/24 giờ. Lực lượng kiểm lâm thường xuyên cập nhật cấp dự báo cháy rừng, tổ chức tuần tra tại 69 điểm trực gác nhằm phát hiện sớm nguy cơ. Cùng với đó, phương tiện, thiết bị chữa cháy được bố trí đầy đủ tại các khu vực trọng điểm như: xe máy cày, bồn chứa nước, can nhựa… Công tác bảo dưỡng các thiết bị như: máy bơm, cưa xăng, máy cắt cỏ được thực hiện thường xuyên, đảm bảo luôn trong trạng thái sẵn sàng.

Công tác tuyên truyền tiếp tục được đẩy mạnh với 20 hội nghị thu hút gần 2 ngàn lượt người tham gia, phát 1,5 ngàn tờ rơi, treo 25 băng rôn và thực hiện 30 lượt phát thanh. Lực lượng kiểm lâm còn trực tiếp vận động người dân ký 450 bản cam kết chấp hành quy định về bảo vệ rừng và PCCCR.

Tăng cường kiểm tra, không chủ quan

Không chỉ 2 đơn vị nêu trên, nhiều chủ rừng khác như Ban Quản lý rừng phòng hộ: Bù Đăng, Bù Đốp, Lộc Ninh hay Vườn quốc gia Bù Gia Mập, Vườn quốc gia Cát Tiên… đang triển khai nghiêm túc các phương án PCCCR đã được phê duyệt. Các đơn vị duy trì chế độ trực gác, tăng cường tuần tra, kiểm tra rừng, chuẩn bị đầy đủ phương tiện, dụng cụ và xây dựng các công trình PCCCR. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, hạn chế việc sử dụng lửa trái quy định.

Ðồng Nai hiện có diện tích rừng lớn nhất khu vực Ðông Nam Bộ với gần 349 ngàn hécta, tỷ lệ độ che phủ hơn 25%. Hệ sinh thái rừng nơi đây đa dạng, với nhiều loài động, thực vật quý hiếm, có giá trị bảo tồn cao. Với quy mô và vai trò đặc biệt, rừng Ðồng Nai được ví như “lá phổi xanh”, góp phần điều hòa khí hậu, bảo vệ môi trường sống cho cả vùng.

Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa, công tác PCCCR tại các khu vực này cơ bản được kiểm soát tốt, góp phần bảo vệ diện tích rừng được giao quản lý.

Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, UBND tỉnh (nay là UBND thành phố) ban hành văn bản chỉ đạo tăng cường công tác PCCCR trong mùa khô. Theo đó, các cơ quan, đơn vị liên quan phải nghiêm túc thực hiện các biện pháp phòng ngừa theo chỉ đạo của Chính phủ và UBND tỉnh (nay là UBND thành phố). Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao triển khai đến các chủ rừng, đồng thời tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện, đảm bảo sẵn sàng ứng phó khi có sự cố xảy ra.

Chi cục Kiểm lâm tỉnh (nay là Chi cục Kiểm lâm thành phố) vừa chủ trì thành lập đoàn đi kiểm tra công tác PCCCR tại các đơn vị chủ rừng. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc triển khai phương án PCCCR, kiện toàn lực lượng, chuẩn bị phương tiện, xử lý thực bì và xây dựng đường băng cản lửa.

Qua kiểm tra, đoàn đánh giá cao các đơn vị trong việc chủ động, nghiêm túc thực hiện phương án, lực lượng và phương tiện cơ bản đáp ứng yêu cầu, công tác tuyên truyền được triển khai đồng bộ. Tuy nhiên, trước cao điểm mùa khô, đoàn kiểm tra yêu cầu các đơn vị không được chủ quan, tiếp tục duy trì chế độ trực gác nghiêm ngặt, tăng cường tuần tra, phối hợp với các lực lượng liên quan và thực hiện hiệu quả phương châm “4 tại chỗ” (lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ và chỉ huy tại chỗ).

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến thời tiết ngày càng cực đoan, nguy cơ cháy rừng luôn tiềm ẩn, những nỗ lực ngày đêm của lực lượng kiểm lâm và các đơn vị chủ rừng đang góp phần quan trọng trong việc bảo vệ màu xanh của rừng Đồng Nai.

An Nhơn