Ô nhiễm nặng vì chỉ cách nhà máy giấy mỗi tường rào

Nhiều tháng qua, hàng trăm hộ dân khối phố Ngân Giang, phường Điện Bàn Đông (TP. Đà Nẵng) phải đóng kín cửa suốt ngày vì bụi mịn có màu đen phát thải từ nhà máy giấy nằm cạnh khu dân cư. Dù hoạt động bên trong Khu công nghiệp Điện Nam – Điện Ngọc, nhà máy này vẫn gây ô nhiễm cho khu dân cư, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân.

Nhà máy giấy của Công ty Cổ phần Giấy Sài Gòn - Miền Trung tại Khu công nghiệp Điện Nam – Điện Ngọc

Khói bụi mịn xâm nhập nhà dân

Theo ghi nhận, vào nhiều thời điểm trong ngày, đặc biệt là sáng sớm và chiều tối, khu vực khối phố Ngân Giang, phường Điện Bàn Đông bị bao phủ bởi lớp khói mờ, kèm theo bụi mịn và mùi hôi đặc trưng của giấy, hóa chất. Người dân cho biết tình trạng này đã diễn ra liên tục nhiều tháng nay.

Không ít hộ gia đình ở đây cho biết họ buộc phải đóng kín cửa cả ngày, hạn chế sinh hoạt ngoài trời. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ mang tính đối phó, bởi bụi mịn và mùi hôi vẫn len lỏi vào không gian sống của khu dân cư.

Nguồn phát thải được người dân xác định là từ Nhà máy giấy của Công ty Cổ phần Giấy Sài Gòn - Miền Trung, nằm bên trong Khu công nghiệp Điện Nam – Điện Ngọc.

Ông Đặng Bảo Thảo – Khối trưởng khối phố Ngân Giang cho rằng, về nguyên tắc, công nghiệp nặng phải được quy hoạch cách khu dân cư ít nhất 500m, nhằm hạn chế tác động môi trường. Tuy nhiên, thực tế tại đây cho thấy khoảng cách giữa nhà máy và nhà dân chỉ là một cái tường rào.

Ông Đặng Công Bê, Tổ 1, khối phố Ngân Giang khẳng định, trước khi có nhà máy (năm 2005), khu dân cư khối Ngân Giang đã hiện hữu trước đó từ rất lâu, và hiện có khoảng hơn 100 hộ dân sinh sống gần nhà máy.

Việc để người dân sinh sống ngay cạnh nguồn phát thải từ nhà máy giấy, cho thấy những bất cập trong công tác quy hoạch và quản lý phát triển đô thị trong dài hạn của tỉnh Quảng Nam cũ (nay là TP. Đà Nẵng).

Cũng theo ông Bê, nhà máy đã gây ô nhiễm từ nhiều năm nay, chỉ là thời gian từ tháng 2/2026 đến nay lượng phát thải của nhà máy ra môi trường nhiều hơn.

Ông Đặng Bảo Thảo – Khối trưởng khối phố Ngân Giang cho biết khoảng cách giữa nhà máy và nhà dân chỉ là một cái tường rào.

Trao đổi với phóng viên, đại diện Ban quản lý Khu công nghiệp Điện Nam – Điện Ngọc cho rằng, sự việc ô nhiễm thời gian gần đây là do hiện tượng bụi khói bám trên tôn lâu năm tại cổ ống khói lò hơi, nên khi nhà máy tháo dỡ thay hệ thống lò hơi Biomass để khí thải tốt hơn thì bụi này phát tán. Sau khi phát hiện, nhà máy đã dùng nước rửa mái tôn trước khi tháo dỡ.

Tuy nhiên, người dân khối phố Ngân Giang cho biết, tình trạng bụi mịn có màu đen không phải xuất hiện trong thời gian ngắn, mà diễn ra liên tục trong nhiều tháng qua. Điều này cho thấy, đây không phải sự cố kỹ thuật tạm thời, mà có thể là vấn đề mang tính hệ thống.

“Khí thải từ lò hơi, bụi giấy và mùi hóa chất là những nguồn ô nhiễm chính. Nếu không được xử lý triệt để, các chất này có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Nhà máy ở ngay trước mắt, khói, bụi bay qua tường rào là vào nhà dân, không có gì che chắn. Việc thiếu vùng đệm xanh khiến tác động ô nhiễm càng trở nên trực tiếp và rõ rệt”, ông Đặng Bảo Thảo, nói.

Bụi mịn có màu đen trong nhà dân tại khối phố Ngân Giang

Ông Thảo cho biết thêm, trước đó người dân đã có đơn kiến nghị lên Ban quản lý Khu công nghiệp Điện Nam – Điện Ngọc. Ngoài việc yêu cầu nhà máy cam kết đảm bảo hệ thống xử lý chất thải hoạt động đúng quy chuẩn, công khai thông tin môi trường, chịu trách nhiệm nếu phát thải vượt mức cho phép, thì chính quyền địa phương cần phải tăng cường công tác giám sát, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào báo cáo của doanh nghiệp để có phương án lâu dài.

Công nghệ lạc hậu sau 20 năm?

Theo tìm hiểu của phóng viên báo Tiền Phong, Nhà máy giấy của Công ty Cổ phần Sài Gòn Miền Trung được đưa vào vận hành từ năm 2005. Sau hơn hai thập kỷ hoạt động, hiện đang bộc lộ nhiều bất cập, lạc hậu về công nghệ, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, không còn phù hợp với định hướng phát triển xanh của thành phố Đà Nẵng.

Đại diện Ban quản lý Khu công nghiệp Điện Nam, Điện Ngọc cho biết, nhà máy này đang sử dụng công nghệ đốt củi để sản xuất giấy, bìa carton.

Trong bối cảnh TP. Đà Nẵng đang đẩy mạnh mục tiêu xây dựng “Thành phố môi trường”, tiên phong trong chuyển đổi xanh và phát triển bền vững, thì việc tồn tại một cơ sở sản xuất giấy với công nghệ cũ kỹ như trên đặt ra nhiều vấn đề cần được TP. Đà Nẵng xem xét một cách thấu đáo.

Linh Khanh